Του Σωκράτη Μουτίδη
sokmoutidis@gmail.com

Ένα έργο τέχνης, σύμφωνα με το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης που δημοσιεύτηκε το 1987, κινδυνεύει από το χρόνο και την απουσία συντήρησης εδώ και δεκαετίες. Πρόκειται για το σπίτι των Ζησοπουλαίων στην Περιστέρα Βοϊου, ένα λιθόκτιστο διόροφο σπίτι που χτίστηκε το 1965, με αυστηρό φρουριακό όγκο και λιγοστά ανοίγματα, ένα αξιόλογο δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής και το μοναδικό που έμεινε στο χωριό, μετά τον εμπρησμό του απο τους Ναζί.
«Είναι ένα από τα παλιότερα σπίτια» λέει ο κάτοικος της Περιστέρας Νίκος Δαφόπουλος, ο οποίος προσθέτει ότι η ιδιαίτερη ιστορική σημασία του σπιτιού προκύπτει, επίσης, απο την συμμετοχή των ιδιοκτητών του στο Μακεδονικό Αγώνα, το πέρασμα του Παύλου Μελά από αυτό, αλλά και το μεγάλο αρχείο του Μακεδονικού Αγώνα. Συγκεκριμένα τρία μπαούλα αρχεία του Μακεδονικού Αγώνα παραδόθηκαν στο μοναστήρι της Εράτυρας.
Το σπίτι έχει σπάνια αρχιτεκτονικά στοιχεία και είναι ένα απο τα μόλις τρία που έχουν μείνει στο χωριό, αποτελώντας την ιστορία του.
«Αν κατεδαφιστεί ή εξαφανιστεί» λέει ο κ. Δαφόπουλος «σβήνει» και η ιστορία του χωριού.
Το σπίτι χαρακτηρίζεται ως έργο τέχνης και στο σχετικό ΦΕΚ προσδιορίζεται ότι χρειάζεται ειδική κρατική προστασία.
Δυστυχώς, το σπίτι σήμερα είναι προς κατάρρευση και επιτήδειοι αφαιρούν δομικά υλικά από αυτό. «Κάποιοι πήραν τις πέτρες και χτίζαν τις αυλές τους. Για υλικά του ενός ευρώ κάνουν καταστροφή εκατομμυρίων» αναφέρει ο κ. Δαφόπουλος.
Η τελευταία παρέμβαση ήταν λίγο μετά το 1990, όταν δόθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού 3 εκ. δραχμές για συντήρηση. Το ξυλόγλυπτο ταβάνι, δείγμα της ντόπιας λαϊκής τέχνης και οι τοιχογραφίες του ενός από τα τέσσερα δωμάτια, που φιλοτεχνήθηκε το 1910 από τον λαϊκό ζωγράφο Στάθη Τζοβελέκη απο το Κριμίνι, έχουν αφαιρεθεί από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη.
«Εμείς τώρα ζητάμε να αποκατασταθεί. Απευθύνθηκα στην Αντιδήμαρχο Βοϊου στη Νεάπολη που είπε ότι θα το ψάξει και θα μου απαντήσει» λέει ο κ. Δαφόπουλος, ζητώντας να ληφθεί άμεσα μέριμνα από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Συνέντευξη: Αργύρης Παφίλης
Φωτογραφίες: Αργύρης Παφίλης – Καλλινίκη Ώττα