Ο κανονισμός REACH και η ευθύνη πίσω από το τατουάζ
Γράφει η Γιώτα Κουτσώνα*
Όταν μια τέχνη μεγαλώνει, μεγαλώνουν μαζί της και οι ευθύνες της. Το τατουάζ δεν είναι πια κάτι περιθωριακό ή παροδικό. Είναι μέρος της καθημερινότητας χιλιάδων ανθρώπων, ένα αποτύπωμα που μένει στο σώμα και στη ζωή τους. Και όταν κάτι γίνεται τόσο διαδεδομένο, δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στο ταλέντο ή την αισθητική. Χρειάζεται γνώση, φροντίδα και ξεκάθαρα όρια.
Ως επαγγελματίας καλλιτέχνιδα τατουάζ, θεωρώ σημαντικό να μιλάμε ανοιχτά για αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τη δουλειά μας και κυρίως την υγεία των ανθρώπων που μας εμπιστεύονται. Γιατί το σώμα δεν είναι απλώς καμβάς, είναι ευθύνη.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο έρχεται και ο κανονισμός REACH, όχι ως απειλή, αλλά ως ένα βήμα ωριμότητας για έναν χώρο που μεγάλωσε.
Ο κανονισμός REACH είναι ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά τον έλεγχο και τον περιορισμό επικίνδυνων χημικών ουσιών.
Από το 2022 εφαρμόζεται και στα μελάνια τατουάζ και μόνιμου μακιγιάζ, θέτοντας σαφείς προδιαγραφές για τη σύστασή τους και τη χρήση τους.
Για πολλά χρόνια, στον χώρο του τατουάζ κυκλοφορούσαν μελάνια χωρίς επαρκείς πιστοποιήσεις ή ξεκάθαρη τεκμηρίωση.
Οι επιστημονικές μελέτες δεν κατέληγαν στο ότι αυτά τα υλικά είναι αποδεδειγμένα επικίνδυνα, όμως άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο κινδύνων, ιδιαίτερα σε βάθος χρόνου, όταν πρόκειται για ουσίες που παραμένουν μόνιμα μέσα στο σώμα.
Και όταν μιλάμε για κάτι μόνιμο, η προσοχή δεν είναι υπερβολή, είναι υποχρέωση.
Ακριβώς επειδή το τατουάζ έχει πια γίνει μαζικό φαινόμενο στην Ευρώπη, με εκατομμύρια ανθρώπους να φέρουν ένα ή περισσότερα τατουάζ, κρίθηκε αναγκαίο να υπάρξει ένα κοινό πλαίσιο κανόνων.
Όχι βασισμένο στον φόβο, αλλά στην αρχή της πρόληψης και της υπευθυνότητας.
Η εφαρμογή του κανονισμού REACH έθεσε ένα ξεκάθαρο όριο: δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται σε επαγγελματικό χώρο τίποτα που δεν συνοδεύεται από έλεγχο, πιστοποίηση και διαφάνεια ως προς τη σύστασή του.
Για μένα, αυτό δεν αποτελεί περιορισμό της τέχνης.
Είναι αναβάθμιση του επαγγέλματος.
Το τατουάζ δεν είναι απλώς ένα σχέδιο πάνω στο δέρμα, είναι μια πράξη που αφορά άμεσα το ανθρώπινο σώμα και οφείλει να αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που του αναλογεί.
Ένας tattoo artist σήμερα δεν αρκεί να είναι μόνο τεχνικά καλός ή καλλιτεχνικά δημιουργικός. Οφείλει να είναι σωστά ενημερωμένος για τα υλικά που χρησιμοποιεί, να γνωρίζει τη σύστασή τους, την προέλευσή τους και τα πρωτόκολλα ασφαλούς χρήσης τους.
Το ίδιο ισχύει και για την αποστείρωση: εργαλεία, επιφάνειες και διαδικασίες δεν είναι ποτέ “δευτερεύοντα”.
Ο επαγγελματισμός στον χώρο μας δεν φαίνεται μόνο στο αποτέλεσμα που βλέπει κανείς στο δέρμα. Φαίνεται σε όλα όσα δεν φαίνονται: στη γνώση, στην πρόληψη, στη συνέπεια και στην ευθύνη.
Ο κανονισμός REACH δεν ήρθε για να πολεμήσει το τατουάζ.
Ήρθε γιατί το τατουάζ στην Ευρώπη μεγάλωσε, ωρίμασε και έπαψε να είναι περιθωριακό.
Και κάθε τέχνη που ωριμάζει, χρειάζεται κανόνες που τη στηρίζουν, όχι που τη φοβίζουν.
Η τέχνη του τατουάζ εξελίσσεται.
Και όσο εξελίσσεται, τόσο μεγαλώνει και η ευθύνη μας απέναντι στο σώμα που μας εμπιστεύεται.
Αυτό, για μένα, δεν περιορίζει την τέχνη.
Την τιμά.
*Γιώτα Κουτσώνα Καλλιτέχνιδα Tattoo & Ιδιοκτήτρια του The Lighthouse Tattoo
