Αίτημα προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής με αιχμή την απολιγνιτοποίηση και την άνιση μεταχείριση
Την άμεση παρέμβαση της Δόμνας Μιχαηλίδου ζητά η Δημοτική Κοινότητα Αιανής, διεκδικώντας την ένταξή της στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης του Ν. 5178/2025, ως απάντηση στη ραγδαία δημογραφική συρρίκνωση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Το αίτημα διατυπώνεται με ομόφωνη απόφαση του Κοινοτικού Συμβουλίου και αποτυπώνεται τόσο σε δημόσια ανακοίνωση όσο και σε αναλυτική επιστολή προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η οποία κοινοποιήθηκε στο Γραφείο του Πρωθυπουργού και στους θεσμικούς φορείς της Δυτικής Μακεδονίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Δημοτική Κοινότητα, η Αιανή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «υπαρξιακή πρόκληση», καθώς ο πληθυσμός της μειώθηκε από 2.012 κατοίκους το 2011 σε 1.585 το 2021, καταγράφοντας πτώση 21%, ενώ για το 2026 η μείωση εκτιμάται ότι αγγίζει πλέον το 25%. Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας καταγράφει τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή απώλεια πανελλαδικά, γεγονός που, όπως επισημαίνεται, καθιστά προβληματικό τον αποκλεισμό περιοχών της Π.Ε. Κοζάνης από το πρόγραμμα, όταν έχουν ήδη ενταχθεί άλλες Περιφερειακές Ενότητες με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Κεντρικό επιχείρημα του αιτήματος αποτελεί η νομοθετική αντίφαση που, κατά την Αιανή, δημιουργείται από τις ίδιες τις επιλογές της Πολιτείας. Όπως τονίζεται, με τον Ν. 5246/2025 το κράτος έχει ήδη αναγνωρίσει επίσημα τη δημογραφική κρισιμότητα της περιοχής, εντάσσοντάς την σε ειδικό καθεστώς φορολογικών ελαφρύνσεων. Συγκεκριμένα, προβλέπεται μείωση κατά 50% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ για το 2026 και πλήρης απαλλαγή από το 2027. Παρά ταύτα, η Αιανή αποκλείεται από τα κίνητρα προσέλκυσης νέων κατοίκων που προβλέπει το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, όπως η οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ.
Στην επιστολή επισημαίνεται ότι η εξαίρεση αυτή συνιστά άνιση μεταχείριση και έλλειψη συνεκτικής κρατικής πολιτικής, καθώς η περιοχή αναγνωρίζεται αφενός ως πληγείσα δημογραφικά, αφετέρου δεν της παρέχονται τα εργαλεία για την αντιστροφή της τάσης. Το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας υποστηρίζει ότι η ένταξη στο Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης αποτελεί τη φυσική και αναγκαία συνέχεια της ήδη θεσμοθετημένης κρατικής αναγνώρισης του προβλήματος.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης, η οποία, σύμφωνα με το έγγραφο, έχει επιταχύνει τη δημογραφική αποδόμηση της Αιανής. Η απώλεια θέσεων εργασίας, η συρρίκνωση της τοπικής οικονομίας και η αβεβαιότητα για το μέλλον έχουν ενισχύσει το κύμα φυγής, καθιστώντας το πρόγραμμα μετεγκατάστασης ένα από τα ελάχιστα ουσιαστικά εργαλεία για την ανακοπή της ερήμωσης. Όπως σημειώνεται, για περιοχές που δεν είναι ούτε ακριτικές ούτε ορεινές, αλλά πλήττονται έντονα από τη μετάβαση, η ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις είναι ακόμη πιο επιτακτική.
Το Συμβούλιο της Δημοτικής Κοινότητας Αιανής καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει στις απαραίτητες τροποποιήσεις του άρθρου 32 του Ν. 5178/2025 και της σχετικής ΚΥΑ, ώστε να αρθεί, όπως αναφέρεται, η γεωγραφική αδικία εις βάρος της Π.Ε. Κοζάνης. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα σε νέα νοικοκυριά να εγκατασταθούν μόνιμα στην ιστορική κοινότητα, αξιοποιώντας τα κίνητρα που προβλέπει το πρόγραμμα και συμβάλλοντας στην αναζωογόνηση της τοπικής κοινωνίας.
Παράλληλα, η Δημοτική Κοινότητα απευθύνει κάλεσμα σε όλους τους θεσμικούς φορείς της Δυτικής Μακεδονίας να στηρίξουν το αίτημα, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση της ερήμωσης δεν αφορά μόνο μια τοπική κοινότητα, αλλά τη συνολική κοινωνική και εδαφική συνοχή της περιοχής. Όπως υπογραμμίζεται, χωρίς στοχευμένες και δίκαιες πολιτικές, ο κίνδυνος οριστικής πληθυσμιακής κατάρρευσης παραμένει ορατός.
Όλγα Τουφεγγοπούλου – www.xronos-kozanis.gr
