Κυβέρνηση υπέρ και Τοπική Αυτοδιοίκηση κατά της χωροθέτησης μονάδας στην περιοχή
Διακριτές και σε ορισμένα σημεία αποκλίνουσες τοποθετήσεις για το ζήτημα της καύσης και της ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων στη Δυτική Μακεδονία διατυπώθηκαν από κυβερνητικούς, αυτοδιοικητικούς και θεσμικούς εκπροσώπους, με φόντο τον εθνικό σχεδιασμό για τη διαχείριση αποβλήτων, τον ρόλο της ΔΙΑΔΥΜΑ και τον στόχο της μείωσης της ταφής κάτω από το 10% έως το 2030.
Ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μανώλης Γραφάκος υποστήριξε ότι η ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων εντάσσεται στον σύγχρονο και μελλοντικό σχεδιασμό διαχείρισης, επισημαίνοντας πως καμία περιοχή διεθνώς δεν μπορεί να πετύχει ποσοστά ταφής κάτω του 10% χωρίς να προηγηθούν μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων και στη συνέχεια η ενεργειακή αξιοποίηση τους. «Είναι μια εξίσωση η οποία δεν λύνεται και θέλω να είμαστε ρεαλιστές» τόνισε. Όπως ανέφερε, στο τελικό σχέδιο της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων θα υπάρξουν σοβαρές αλλαγές που αφορούν και τη Δυτική Μακεδονία.
Ο ίδιος περιέγραψε τη μέχρι σήμερα πορεία της χώρας στη διαχείριση απορριμμάτων, σημειώνοντας ότι επί δεκαετίες κυριάρχησε η ταφή, ενώ οι υποδομές παρέμειναν ουσιαστικά ίδιες για περίπου 25 χρόνια. Τόνισε ότι σήμερα λειτουργούν 14 μονάδες αξιοποίησης αποβλήτων, 28 βρίσκονται σε κατασκευή, ενώ επίκειται η υπογραφή για μονάδα στην Καβάλα και ακολουθούν δύο στη Θεσσαλονίκη, με ανακοινώσεις που αναμένονται και για την Αθήνα. Υπογράμμισε ακόμη ότι το κόστος διαχείρισης διαφοροποιείται ανάμεσα σε βιοαπόβλητα, ανακυκλώσιμα και σύμμεικτα, με βασικό στόχο τη μείωση των σύμμεικτων απορριμμάτων.
Αναφερόμενος στη ΔΙΑΔΥΜΑ, σημείωσε ότι σήμερα θάβεται περίπου το 30% των απορριμμάτων, ποσοστό που, όπως είπε, δεν θα μπορούσε να έχει επιτευχθεί χωρίς την προηγούμενη κατασκευή της μονάδας, προσθέτοντας ότι ένα μέρος των σύμμεικτων αποβλήτων θα παραμένει αναπόφευκτα και ότι αυτό γίνεται αποδεκτό και από τις αρμόδιες αρχές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παράλληλα, έκανε λόγο για μεγάλο στοίχημα εφαρμογής πρακτικών και εφαρμόσιμων λύσεων χωριστής συλλογής και καταγραφής αποβλήτων ανά νοικοκυριό, τις οποίες θα μπορούν να υιοθετούν οι δήμοι.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας Μιχάλης Γεράνης χαρακτήρισε εύλογους τους προβληματισμούς των πολιτών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι εδώ και δεκαετίες σε ευρωπαϊκές πόλεις εφαρμόζεται η ενεργειακή αξιοποίηση υπολειμμάτων. Τόνισε την ανάγκη να γίνει κατανοητή η καύση υπολειμμάτων και παραγωγής ενέργειας από αυτά, ενώ αναφέρθηκε ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, σημειώνοντας ότι οι κάτοικοι που για χρόνια δέχθηκαν τη λιγνιτική δραστηριότητα θα πρέπει, όπως είπε, να έχουν φθηνή τηλεθέρμανση, με τη θερμική ενέργεια από την ενεργειακή αξιοποίηση να κατευθύνεται προς αυτόν τον σκοπό. Υπογράμμισε ακόμη ότι η πορεία προς την ενεργειακή αξιοποίηση πρέπει να γίνεται με διάλογο και με τη συμμετοχή κοινωνικών επιτροπών πολιτών, ώστε να υπάρχει γνώση για το τι πρόκειται να υλοποιηθεί, ενώ ανέφερε ότι τα προβλήματα του παρελθόντος σχετίζονταν με καύση σύμμεικτων απορριμμάτων και όχι με δευτερογενές καύσιμο. Όπως σημείωσε, ο ίδιος δεν έχει αντίρρηση να δημιουργηθεί αντίστοιχη μονάδα και στη Θεσσαλονίκη.
Ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης ξεκαθάρισε ότι η θέση της Περιφέρειας δεν είναι αρνητική απέναντι στις αλλαγές και τις καινοτομίες, αλλά συνιστά πολιτική τοποθέτηση. Όπως ανέφερε, με δεδομένη τη λειτουργία της ΔΙΑΔΥΜΑ και το ποσοστό ταφής που σήμερα διαμορφώνεται στο 27%, μέσω ενός πραγματικά πιλοτικού και ολιστικού σχεδιασμού μπορεί η Περιφέρεια να πετύχει έως το 2030 ταφή κάτω του 10%. Υπογράμμισε ότι η Δυτική Μακεδονία δεν είναι αντίθετη στις αλλαγές, χαρακτηρίζοντάς την περιφέρεια της καινοτομίας, και σημείωσε ότι, με βάση τη δουλειά που έχει γίνει στη ΔΙΑΔΥΜΑ, έχει συμφωνηθεί να αποτελέσει αυτή την πλατφόρμα για τη μετάβαση στη νέα εποχή διαχείρισης αποβλήτων, με ενισχυμένες διαδικασίες ανακύκλωσης, στο πλαίσιο σχεδιασμού που έχει ήδη εγκριθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Κατηγορηματικά αντίθετος στη χωροθέτηση μονάδας καύσης απορριμμάτων στην περιοχή είναι ο Δήμος Κοζάνης. Ο δήμαρχος Γιάννης Κοκκαλιάρης υπενθύμισε ότι η θέση του Δήμου είναι διατυπωμένη εξαρχής και έχει συζητηθεί και στο Δημοτικό Συμβούλιο, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί η περιοχή να υποδεχθεί απορρίμματα από τη μισή Ελλάδα. Όπως ανέφερε, μια τέτοια επένδυση δεν θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και, κυρίως, δεν συνάδει με το αναπτυξιακό μοντέλο που, κατά τον ίδιο, πρέπει να ακολουθήσει η περιοχή στη μεταλιγνιτική περίοδο, με επενδύσεις άλλου τύπου και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας. Ο ίδιος εξέφρασε την εκτίμηση ότι το σχέδιο δεν θα προχωρήσει, καθώς οι όλοι οι τοπικοί φορείς και η Περιφέρεια έχουν τοποθετηθεί αρνητικά. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ΔΙΑΔΥΜΑ και η Δυτική Μακεδονία «τιμωρούνται», παρότι διαχρονικά πλήρωναν ακριβότερα για να εξασφαλίσουν καλύτερη και πρότυπη διαχείριση αποβλήτων, ενώ υπογράμμισε ότι οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να ακουστούν με σαφήνεια.
Αντίστοιχα αρνητική στάση απέναντι στη χωροθέτηση μονάδας καύσης στην περιοχή εξέφρασε και ο δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς, υπενθυμίζοντας ότι η αντίδραση της τοπικής κοινωνίας ήταν ομόθυμη και συνοδεύτηκε από ομόφωνες αποφάσεις συλλογικών οργάνων της Δυτικής Μακεδονίας κατά της εγκατάστασης μονάδας καύσης στην αυλή λιγνίτη της Πτολεμαΐδας 5. Όπως σημείωσε, πρόκειται για σχέδιο που δεν μπορεί να υλοποιηθεί, καθώς μετατρέπει την περιοχή σε χώρο υποδοχής αποβλήτων και απορριμμάτων από τη μισή Ελλάδα.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί εάν και σε ποιο βαθμό θα ληφθούν υπόψη οι θέσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς, όπως επισημάνθηκε από την κυβερνητική πλευρά, στο τελικό σχέδιο της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων προβλέπονται αλλαγές που αφορούν και την Περιφέρεια, με το ενδιαφέρον πλέον να στρέφεται στο περιεχόμενο της ΣΜΠΕ και στο κατά πόσο ο σχεδιασμός για την ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων θα προσαρμοστεί στις επισημάνσεις και τις αντιρρήσεις που έχουν κατατεθεί από τους τοπικούς φορείς.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
