Η περιοχή εκτός επιδημιολογικού χάρτη φέτος, αλλά χωρίς καμία χαλάρωση στους περιορισμούς
Χωρίς καμία καταγραφή ευλογιάς αιγοπροβάτων εμφανίζεται η Δυτική Μακεδονία για το 2026, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου, με την περιοχή να παραμένει εκτός του επιδημιολογικού χάρτη για το τρέχον έτος, την ώρα που τα μέτρα προστασίας και επιτήρησης παραμένουν σε πλήρη ισχύ έως και τις 30 Ιουνίου.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στα συγκεντρωτικά δεδομένα για το διάστημα από 1 Ιανουαρίου έως 8 Μαρτίου 2026, όπου καταγράφονται συνολικά 103 κρούσματα σε επίπεδο χώρας, χωρίς να περιλαμβάνεται καμία Περιφερειακή Ενότητα της Δυτικής Μακεδονίας. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει ότι η περιοχή δεν παρουσιάζει νέα περιστατικά το 2026, σε αντίθεση με άλλες περιοχές όπου η νόσος εξακολουθεί να εμφανίζεται.
Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, η συνολική εικόνα της επιζωοτίας παραμένει επιβαρυμένη σε εθνικό επίπεδο. Από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 8 Μαρτίου 2026 έχουν καταγραφεί 2.128 επιβεβαιωμένα κρούσματα, που αφορούν 2.636 εκτροφές, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 484.135 θανατώσεις αιγοπροβάτων στο πλαίσιο των μέτρων περιορισμού της νόσου. Στην ίδια περίοδο, στη Δυτική Μακεδονία είχαν καταγραφεί περιορισμένα περιστατικά, με δύο κρούσματα στην Κοζάνη και ένα στη Φλώρινα.
Η απουσία κρουσμάτων για το 2026 δεν οδηγεί σε χαλάρωση των μέτρων, καθώς, όπως τονίστηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου, η χειμερινή ύφεση της νόσου αποδίδεται στην εποχικότητα και όχι στην εξάλειψή της. Το δίμηνο, Μάρτιος – Απρίλιος 2026, χαρακτηρίζεται κρίσιμο για την πορεία της επιζωοτίας, καθώς θα κριθεί αν η νόσος θα παραμείνει σε ελεγχόμενη τροχιά έως το καλοκαίρι.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίοδο του Πάσχα, κατά την οποία αυξάνονται οι μετακινήσεις ζώων, οι σφαγές και η συνολική κινητικότητα στην αγορά, γεγονός που ενισχύει τον κίνδυνο διασποράς. Για τον λόγο αυτό, εφαρμόζεται ειδικό σχέδιο δράσης με βασικό μήνυμα τη μηδενική χαλάρωση σε μετακινήσεις, απολυμάνσεις και ελέγχους.
Στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στις περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες ισχύει καθολική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων αιγοπροβάτων. Οι μετακινήσεις προς σφαγή επιτρέπονται μόνο κατόπιν έγκρισης της αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής και με την προβλεπόμενη διαδικασία δειγματοληψίας, ενώ ενισχύεται παράλληλα το δίκτυο των εργαστηρίων, με την προσθήκη του ΕΚΕΤΑ, και ενεργοποιούνται σταθερά σημεία απολύμανσης σε κομβικές διαδρομές.
Παράλληλα, υλοποιείται στοχευμένη εκστρατεία ενημέρωσης προς κτηνοτρόφους, μεταφορείς και εμπλεκόμενους φορείς, ενώ προβλέπεται και κάλυψη κρίσιμων λειτουργικών δαπανών των Περιφερειών σε περιοχές αυξημένου κινδύνου, πριν από την ένταση των μετακινήσεων.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, ενισχύεται σημαντικά ο μηχανισμός αντιμετώπισης. Έχουν ήδη αναπτυχθεί 97 στρατιωτικοί κτηνίατροι σε 10 Περιφέρειες, προβλέπεται η δυνατότητα συνδρομής εξουσιοδοτημένων ιδιωτών κτηνιάτρων με κάλυψη των αμοιβών τους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί 49 έκτακτες προσλήψεις για την ενίσχυση των υπηρεσιών και των εργαστηρίων. Παράλληλα, έχει αυστηροποιηθεί το πλαίσιο μετακινήσεων και ενισχύεται η συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία για την αποτροπή παράνομων πρακτικών.
Στο σκέλος των ελέγχων, η εικόνα είναι ενδεικτική της έντασης των μέτρων. Για το διάστημα από 14 Οκτωβρίου 2025 έως 11 Μαρτίου 2026 έχουν διενεργηθεί συνολικά 38.244 έλεγχοι, έχουν βεβαιωθεί 76 παραβάσεις και έχουν πραγματοποιηθεί 75 συλλήψεις. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε παράνομες μετακινήσεις ζώων, παράνομη διακίνηση ζωοτροφών, διαχείριση νεκρών ζώων και λοιπές παραβάσεις. Στη Δυτική Μακεδονία καταγράφονται 2.854 έλεγχοι.
Το χρονοδιάγραμμα των περιορισμών είναι σαφές. Τα μέτρα προστασίας και επιτήρησης στις προβλεπόμενες ζώνες εκτείνονται έως τις 30 Απριλίου 2026, ενώ οι περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες διατηρούνται έως τις 30 Ιουνίου 2026, εφόσον δεν υπάρξουν νέα κρούσματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι αρμόδιοι φορείς υπογραμμίζουν τη σημασία της πλήρους συμμόρφωσης. Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, σημείωσε ότι η περίοδος του Πάσχα είναι απολύτως κρίσιμη για την πορεία της νόσου, τονίζοντας πως ενισχύεται το πεδίο, αυστηροποιείται η επιτήρηση και επιταχύνονται οι αποζημιώσεις, με στόχο την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και της ελληνικής κτηνοτροφίας. Όπως ανέφερε, το μήνυμα είναι σαφές: καμία χαλάρωση και καμία ανοχή σε πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τη συνολική προσπάθεια.
Από την πλευρά της επιστημονικής κοινότητας, ο πρόεδρος της Επιτροπής, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, επεσήμανε ότι η επιδημιολογική εικόνα μπορεί να εμφανίζει ύφεση, όμως η περίοδος που ακολουθεί είναι ιδιαίτερα απαιτητική, λόγω των αυξημένων μετακινήσεων. Όπως τόνισε, η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, η άμεση αναφορά ύποπτων περιστατικών και η πιστή εφαρμογή των περιορισμών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτροπή νέας έξαρσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Αστυνομίας, Ελευθέριος Χαρδαλιάς, υπογράμμισε ότι οι έλεγχοι είναι συνεχείς και στοχευμένοι, σε πλήρη συντονισμό με τις αρμόδιες υπηρεσίες, και ότι ενόψει Πάσχα η επιτήρηση θα ενταθεί ακόμη περισσότερο, χωρίς κανένα περιθώριο για παράνομες μετακινήσεις ή πρακτικές.
Τέλος, η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι, παρά τη θετική πορεία περιοχών όπως η Δυτική Μακεδονία, η επιζωοτία παραμένει ενεργή σε εθνικό επίπεδο και απαιτείται διαρκής επιφυλακή.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
