Στοιχεία για απορρόφηση, χρηματοδοτήσεις και έργα που υλοποιούνται σε όλη τη χώρα
Στην πορεία υλοποίησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027, στα επίπεδα απορρόφησης και στις δεσμεύσεις πόρων που έχουν ήδη αναληφθεί, εστίασε η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο, με τη συμμετοχή κυβερνητικών στελεχών και φορέων, αναδεικνύοντας την πρόοδο των παρεμβάσεων σε οικονομία, υποδομές και κοινωνικές δράσεις.
Το μετρήσιμο αποτέλεσμα που προκύπτει προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας από την υλοποίηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ της Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027, ανέδειξε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης κατά τη διάρκεια εκδήλωσης.
Στην παρέμβασή του ο κ. Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι η χώρα δεν είναι πλέον ένας απλός παρατηρητής των εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ένας πρωταγωνιστής που συνδιαμορφώνει το αύριο. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 4η θέση πανευρωπαϊκά στην απορρόφηση κονδυλίων, ενώ κατάφερε να ολοκληρώσει με επιτυχία την προηγούμενη Προγραμματική Περίοδο του ΕΣΠΑ 2014-2020, χωρίς να χαθεί ούτε ένα ευρώ.
Αναφερόμενος στην τρέχουσα περίοδο, σημείωσε ότι ολοκληρώθηκε η ενδιάμεση αναθεώρηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027, με ανακατεύθυνση 2,13 δισ. ευρώ σε κρίσιμους τομείς, στο πλαίσιο των νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, εξασφαλίστηκε η παράταση της επιλεξιμότητας των δαπανών έως το 2030, καθώς και επιπλέον προκαταβολές ύψους 650 εκατομμυρίων ευρώ.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην έγκριση δράσης για την προσιτή και βιώσιμη στέγαση, ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία περιλαμβάνει την επιδότηση ανακαίνισης κλειστών κατοικιών.
Σε ό,τι αφορά την επιχειρηματικότητα, το Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα», ύψους 3,8 δισ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση ανέρχεται στα 4,6 δισ. ευρώ, παρουσιάστηκε ως βασικός πυλώνας στήριξης της οικονομίας, με δράσεις όπως το «Ερευνώ-Καινοτομώ», το «Παράγουμε στην Ελλάδα», το «ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ» και το «Ξεκινώ Επιχειρηματικά».
Παράλληλα, μέσω του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή», ύψους 4,2 δισ. ευρώ και 4,5 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση, υλοποιούνται δράσεις που αφορούν την κοινωνική πολιτική και την απασχόληση, όπως το Πολυκαναλικό 1555, η προώθηση ανέργων στην επιχειρηματικότητα ηλικίας 30-59 ετών, η συμπεριληπτική εκπαίδευση και η μαθητεία.
Στον τομέα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής, το ομώνυμο πρόγραμμα ύψους 3,6 δισ. ευρώ, που με υπερδέσμευση ανέρχεται στα 5,7 δισ. ευρώ, χρηματοδοτεί δράσεις όπως το «Εξοικονομώ», έργα διαχείρισης υδάτων και λυμάτων, αστικές αναπλάσεις και υποδομές ανακύκλωσης.
Αντίστοιχα, στο Πρόγραμμα «Πολιτική Προστασία», ύψους 713 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνονται έργα όπως το Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Κρίσεων, η Εθνική Βάση Δεδομένων, η προμήθεια πυροσβεστικού αεροσκάφους και η ψηφιακή πλατφόρμα εκπαίδευσης.
Στον τομέα των υποδομών, το Πρόγραμμα «Μεταφορές», ύψους 2,2 δισ. ευρώ και 4,1 δισ. ευρώ με υπερδέσμευση, περιλαμβάνει έργα όπως η γραμμή 4 του Μετρό Αθήνας, ο προαστιακός σιδηρόδρομος Δυτικής Θεσσαλονίκης, η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου Πάτρα – Πύργος και η σύνδεση της Εγνατίας Οδού με τον λιμένα Αλεξανδρούπολης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, όπου μέσω των σχετικών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027 διατίθενται σημαντικοί πόροι για την ενίσχυση της αναπτυξιακής προοπτικής των περιοχών που πλήττονται από την ενεργειακή μετάβαση. Συγκεκριμένα, το Πρόγραμμα ΔΑΜ στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 έχει προϋπολογισμό 1,6 δισ. ευρώ, που με την υπερδέσμευση ανέρχεται στα 1,9 δισ. ευρώ, ενώ συμπληρωματικά λειτουργεί το Ειδικό Πρόγραμμα ΔΑΜ στο πλαίσιο του ΕΠΑ, ύψους 186,7 εκατ. ευρώ, καθώς και ο δανειακός μηχανισμός στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙΙ του ευρωπαϊκού Μηχανισμού ΔΑΜ, μέσω δύο συμβάσεων συνολικού προϋπολογισμού 313 εκατ. ευρώ.
Συνολικά, οι πόροι που έχουν διασφαλιστεί για την υλοποίηση έργων και επενδύσεων στις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται ή δρομολογούνται δράσεις όπως ο Κόμβος Υδρογόνου του ΕΚΕΤΑ στην Πτολεμαΐδα, τα «έξυπνα εργαστήρια» του Κόμβου Βιοοικονομίας στην ευρύτερη περιοχή της Μεγαλόπολης, η επένδυση υδροπονίας της Wonderplant στη Δυτική Μακεδονία, καθώς και πιλοτικά προγράμματα για τη μετατροπή περιοχών όπως η Μεγαλόπολη και το Αμύνταιο σε «πράσινες» και «έξυπνες» πόλεις.
Από την πλευρά της Γενικής Γραμματείας ΕΤΠΑ, ΕΚΤ και Ταμείου Συνοχής, ο Γενικός Γραμματέας Βασίλης Σιαδήμας σημείωσε ότι τα τομεακά προγράμματα συνολικού ύψους 14,5 δισ. ευρώ έχουν ήδη αναλάβει νομικές δεσμεύσεις ύψους 9,5 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες ανέρχονται σε 3,3 δισ. ευρώ.
Αντίστοιχα, ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Πελοπίδας Καλλίρης ανέφερε ότι πάνω από 2,2 δισ. ευρώ χρηματοδοτούν ήδη σημαντικές επενδύσεις και έργα υποδομών στις περιοχές που επηρεάζονται από την ενεργειακή μετάβαση.
Στην εκδήλωση πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις για την πορεία υλοποίησης των προγραμμάτων, με τη συμμετοχή υπουργών και εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της αυτοδιοίκησης, ενώ επισημάνθηκε η ανάγκη προσαρμογής των χρηματοδοτικών εργαλείων στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
