Η Οικολογική Κίνηση Κοζάνης για τα κομμένα δέντρα στην Αγία Παρασκευή

7 Min Read

Θέτει ερωτήματα για τις υλοτομίες και τον αποχαρακτηρισμό έκτασης 42,6 στρεμμάτων

Οικολογική Κίνηση Κοζάνης:

  • Συνέχεια και τέλος για τα κομμένα δέντρα στο λόφο της Αγίας Παρασκευής
  • Πώς αποχαρακτηρίστηκε δασική έκταση 42,6 στρεμμάτων και την πήρε η Εκκλησία από το Δήμο

Σχετικά με τα 41 πεύκα, κυπαρίσσια κ.α. που έκοψε η Ενορία της Αγ. Παρασκευής (και άλλες Ενορίες παλιότερα) έχουμε να παρατηρήσουμε τα παρακάτω:

Τυπικά η Ενορία είναι καλυμμένη μιας και υπήρχε άδεια του Δασαρχείου, ουσιαστικά όμως δεν είναι. Οι λόγοι είναι οι εξής:

  1. Η επίκληση του «κινδύνου στατικότητας των κτισμάτων» δεν ακούγεται πειστική. Ζήτημα να χρειαζόταν να κοπούν 3-4 δέντρα που ήταν πολύ κοντά σε κτίσματα και όχι 41 δέντρα σε αποστάσεις 10 και 15 μέτρων. Επιπλέον οι ρίζες των κυπαρισσιών και πεύκων κατά κανόνα δεν δημιουργούν προβλήματα στα θεμέλια, όπως άλλα δέντρα, π.χ λεύκες. Τέλος, πώς εξηγείται το γεγονός ότι αφέθηκαν απείραχτα μερικά πεύκα που απέχουν μόνο 3-4 μέτρα από το ναό, ενώ κόπηκαν άλλα που βρίσκονταν σε πενταπλάσια απόσταση. Υπήρξε άραγε κάποια σχετική μελέτη; Δόθηκε στο Δασαρχείο; Ή απλά εισακούστηκαν οι «ευσεβείς πόθοι» και εκτιμήσεις μη αρμοδίων; 
  2. Ούτε η δικαιολογία περί ζημιών στις πλακοστρώσεις είναι αποδεκτή. Ρωγμές δημιουργούν στα πεζοδρόμια τα μισά σχεδόν δέντρα της Κοζάνης. Πρέπει να τα κόψουμε όλα ; Ας έκανε η Ενορία ή και ο Δήμος κάποιες μικροεπισκευές ή κυκλικά πεζούλια γύρω από τα «προβληματικά» δέντρα για να καλυφθούν οι όποιες ζημιές.
  3. Όσον αφορά στην πυρασφάλεια, συμφωνούμε ότι είναι αρμοδιότητα της Πυροσβεστικής και του Δασαρχείου. Όμως η λογική «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι» δεν είναι αποδεκτή. Τα τελευταία χρόνια τα Δασαρχεία  δίνουν αθρόες άδειες κοπής δέντρων για λόγους πυρασφάλειας, υπακούοντας τυφλά σε μια κεντρική κυβερνητική πολιτική «οριζόντιων μέτρων», η οποία έχει κοστίσει  τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες δέντρα σε όλη τη χώρα. Σπάνια εξετάζεται η κάθε περίπτωση χωριστά, ώστε να σωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα δέντρα. Έτσι γίναμε μάρτυρες μαζικών αποψιλώσεων στα Στρατόπεδα Μακεδονομάχων (120 δέντρα εκτελεσμένα) και Βαθυλάκκου. Τα ίδια έγιναν και σε άλλα στρατόπεδα της χώρας στην Ήπειρο και Θεσσαλονίκη, όπου κόπηκαν δέντρα σε περιμετρικές ζώνες πλάτους μέχρι 100 μέτρων (!). Αντί να βρεθούν κάποιες πιο ευέλικτες και έξυπνες λύσεις (καθαρισμοί, βαθύ κλάδεμα των χαμηλών κλώνων και επιλεκτικό κόψιμο μερικών δέντρων), εφαρμόζεται δογματικά μια διαταγή μαζικών «εκτελέσεων» δέντρων. (Σημ. Ανοιχτό παραμένει το θέμα της διαχρονικής ανοχής του Δασαρχείου, το οποίο χορηγεί άδειες αδιακρίτως, αρκούμενο στην «αποδεδειγμένη» αναγκαιότητα υλοτομίας δέντρων και μάλιστα εντός του περιαστικού ιστού).
  4. Τέλος, σχετικά με αυτό που κυκλοφορεί ότι κάποια από τα δέντρα κόπηκαν για να γίνει ένα (αχρείαστο) parking, θα φανεί τι ακριβώς ισχύει εκ του αποτελέσματος. 

Και δυο κουβέντες για το ιδιοκτησιακό της έκτασης της Αγ. Παρασκευής και τον χαρακτηρισμό της.

Πώς αποχαρακτηρίστηκε δασική έκταση 42,6 στρεμμάτων και την πήρε η Ενορία Αγ. Παρασκευής από το Δήμο

Υπάρχουν αρκετά ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεων σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την περιέλευση της συγκεκριμένης περιοχής στην κυριότητα του Ιερού Ναού.

Η Ενορία φέρεται σήμερα να είναι ιδιοκτήτης έκτασης 42,6 στρεμμάτων δάσους στο λόφο της Αγ. Παρασκευής. Αυτό ακούγεται κάπως παράταιρο, δεδομένου ότι η έκταση (αρχικά 54 στρεμμάτων) είχε παραχωρηθεί από τη Νομαρχία στο Δήμο Κοζάνης από το 1968 (συμβολαιογραφικό έγγραφο 8952/1968). Τότε είχαν κηρυχτεί ως αναδασωτέες αρκετές εκτάσεις στους γύρω λόφους, όπως η Αγ. Παρασκευή, ο Αη Σαράντης, ο Προφήτης Ηλίας, το Κλιούγκι κ.ά. O Δήμος όμως δεν φρόντισε επί 20 ολόκληρα χρόνια να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του στην Αγ. Παρασκευή με απαλλοτρίωση, είτε από αμέλεια είτε διότι ήθελε για ψηφοθηρικούς λόγους να «διευκολύνει» την Εκκλησία. Η τελευταία διεκδικούσε την έκταση ως «πρώην ιδιοκτήτης» πριν το 1968 (ή με χρησικτησία;). Έτσι η Ενορία, αφού ο  Δήμος  δεν έκανε την απαλλοτρίωση, κατάφερε να πάρει πίσω την εν λόγω έκταση το 1987 με δικαστική απόφαση (Αριθ. 366 ή 866/1987). Ο Δήμος άσκησε έφεση στις 20-12-1990 (μετά από ..τρία χρόνια !), αλλά η σχετική απόφαση αγνοείται. Την αναζητήσαμε στο Εφετείο Λάρισας, αλλά δεν τη βρήκαμε. Το πιθανότερο είναι ότι η έφεση απορρίφθηκε. Για να μην καταφεύγουμε όμως σε εικασίες και πιθανολογίες ερωτούμε το Δήμο ποια είναι η απόφαση της έφεσης.

Όσον αφορά στο χαρακτηρισμό «αναδασωτέα έκταση», αυτός ανακλήθηκε το 2024 μετά από ένσταση της Εκκλησίας, η οποία  ολοκλήρωσε έτσι το «έργο» της, αφού  επέτυχε να χαρακτηριστεί ως  «θρησκευτικός χώρος» μια δασική έκταση 42,6 στρεμ. (Επιτροπή εξέτασης Αντιρρήσεων, Πρακτ. 52, 31-10-2024). Κι αυτό παρά τους ενδοιασμούς της Δασικής Υπηρεσίας. 

Σημειώνεται ότι υπάρχουν διάφορα κενά στην υπόθεση, παρότι την ψάξαμε στο Κτηματολόγιο, το Δασαρχείο, το Δικαστήρια, το ΥΠΑΑΤ και το Εφετείο Λάρισας. Η ουσία είναι ότι μια ΔΗΜΟΤΙΚΗ έκταση ΑΝΑΔΑΣΩΤΕΑ με ιδιοκτήτη το Δήμο Κοζάνης μεταμορφώθηκε σε ΙΔΙΩΤΙΚΗ της Εκκλησίας, χωρίς ΚΑΝΕΝΑ δασικό χαρακτηρισμό. Πράγμα που σημαίνει ότι ο σημερινός ιδιοκτήτης (η Εκκλησία) μπορεί στον «θρησκευτικό της χώρο» των 42,6 στρεμμάτων να κτίσει και γενικά να κάνει ό,τι θέλει και προβλέπεται στις εκτός σχεδίου ιδιοκτησίες. 

Πιστεύουμε ότι τόσο ο Δήμος που πριν μισό αιώνα απεμπόλησε το δικαίωμα ιδιοκτησίας του στην έκταση της Αγ. Παρασκευής (και μετά το «διεκδίκησε χαλαρά» το 1990 (με 22 χρόνια καθυστέρηση !), όσο και η Δασική Υπηρεσία που σχεδόν αμαχητί δέχτηκε να αποχαρακτηριστεί ένα δάσος πολλών δεκαετιών οφείλουν μια απάντηση στους πολίτες.

Το θέμα όμως έχει κι άλλη διάσταση, τη δεοντολογική. Τα εξωκλήσια και οι λόφοι της πόλης είναι δεμένα με την ιστορία και τους ανθρώπους της. Ειδικά για τα δασάκια των λόφων πληροφορούμε τους αναγνώστες ότι  έγιναν με δενδροφυτεύσεις.  Οι πρώτες την περίοδο 1936-39. Τότε πολίτες και οργανώσεις της Κοζάνης (και η Εκκλησία) φύτευσαν μαζικά πάνω από 40.000 δεντρύλλια στους γύρω λόφους, από την περιοχή Στρατώνων έως τους πρόποδες της Αγ. Παρασκευής και τον Αη Σαράντη (Έρευνα του αείμνηστου Αντ. Χατζηπαππά).

Μπορεί λοιπόν σήμερα ο τυπικά ιδιοκτήτης κάθε εξωκλησιού και λόφου (εν προκειμένω η Εκκλησία) να συμπεριφέρεται ως κράτος εν κράτει, να κόβει και να ράβει τον περιβάλλοντα δασικό χώρο, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του τα παραπάνω, επειδή απλά έχει τη δυνατότητα να οχυρώνεται πίσω από το «γράμμα του νόμου» ;  

Οικολογική Κίνηση Κοζάνης

8-5-2026

Μοιραστείτε την είδηση