Έντονη ανησυχία για τις θέσεις εργασίας και το μέλλον της περιοχής
Με κεντρικό αίτημα την προστασία της εργασίας και της παραγωγικής ζωής της Δυτικής Μακεδονίας, εργατικά σωματεία, φορείς και συλλογικότητες πραγματοποίησαν το απόγευμα της Τετάρτης συλλαλητήριο στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης. Το οριστικό τέλος του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου και οι πρώτες απολύσεις εργολαβικών εργαζομένων ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αγωνία για τις θέσεις εργασίας, την τοπική οικονομία και συνολικά την επόμενη ημέρα της περιοχής.
Πίσω από τα συνθήματα και τις ομιλίες κυριάρχησε η αίσθηση μιας κοινωνίας που βλέπει να χάνει σταδιακά τον παραγωγικό της πυρήνα χωρίς να έχει διαμορφωθεί ακόμη ένα νέο, σταθερό αναπτυξιακό μοντέλο. Η συζήτηση στη Δυτική Μακεδονία δεν αφορά πλέον μόνο το τέλος του λιγνίτη, αλλά το αν η περιοχή μπορεί να κρατήσει τους ανθρώπους, τις δουλειές και την ίδια της την προοπτική τα επόμενα χρόνια.
Σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της μεταλιγνιτικής περιόδου για τη Δυτική Μακεδονία, πολίτες, φορείς, σύλλογοι και σωματεία βρέθηκαν το απόγευμα της Τετάρτης 20 Μαΐου στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης, στο συλλαλητήριο ενάντια στο κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων και των ορυχείων της περιοχής. Το κλείσιμο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, του μεγαλύτερου λιγνιτικού σταθμού της χώρας, δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα ακόμη βήμα της απολιγνιτοποίησης, αλλά ως ένα σημείο καμπής για μια περιοχή που βλέπει σταδιακά να χάνει τη βασική παραγωγική της ταυτότητα.
Στη συγκέντρωση συμμετείχαν εργαζόμενοι της ΔΕΗ, εργολαβικοί εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, σωματεία, σύλλογοι, φορείς και πολίτες, ενώ καλέσματα συμμετοχής είχαν απευθύνει ο Σύλλογος Δημοτικών Υπαλλήλων Π.Ε. Κοζάνης, η Τοπική Κοινότητα Αγίου Δημητρίου, ο Σύλλογος Ανέργων και Ανάπτυξης Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου, η Δράση Εργαζομένων Λιγνιτικών Σταθμών και Ορυχείων και η Πρωτοβουλία Πολιτών για την Απολιγνιτοποίηση.
Το κλίμα στη συγκέντρωση ήταν βαρύ. Για πολλούς από τους συμμετέχοντες, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το κλείσιμο ενός εργοστασίου, αλλά την αίσθηση ότι η περιοχή χάνει σταδιακά τον οικονομικό της πυρήνα χωρίς να έχει δημιουργηθεί ακόμη κάτι που να μπορεί να τον αντικαταστήσει. Οι ομιλητές μίλησαν για ανεργία, αβεβαιότητα, πληθυσμιακή συρρίκνωση και οικονομική «ασφυξία», υποστηρίζοντας ότι η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μετάβαση που εξελίσσεται πιο γρήγορα από όσο αντέχει η κοινωνία και η αγορά της περιοχής.
Η ανησυχία εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις πληροφορίες για τις πρώτες απολύσεις εργολαβικών εργαζομένων στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά τις προηγούμενες ημέρες, πέντε εργαζόμενοι ενημερώθηκαν ότι απολύονται στο τέλος Μαΐου, λίγες μόλις ημέρες μετά την παύση λειτουργίας του σταθμού. Το γεγονός αυτό λειτούργησε σαν προειδοποίηση για όσα φοβούνται πολλοί ότι θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες, όχι μόνο στη ΔΕΗ αλλά συνολικά στην τοπική οικονομία που κινήθηκε επί δεκαετίες γύρω από τη λιγνιτική δραστηριότητα.
Για δεκαετίες, ο ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου δεν ήταν απλώς μια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ήταν η βάση πάνω στην οποία αναπτύχθηκαν οικισμοί, επαγγέλματα, τεχνικές ειδικότητες, μικρές επιχειρήσεις και μεγάλωσαν οικογένειες στη Δυτική Μακεδονία. Από το 1993, ο σταθμός συνδέθηκε άμεσα και με την τηλεθέρμανση της Κοζάνης, επηρεάζοντας την καθημερινότητα χιλιάδων κατοίκων. Η παύση λειτουργίας του, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ενεργειακή εξέλιξη, αλλά ως μια αλλαγή που επηρεάζει το σύνολο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της περιοχής.
Πίσω από τα συνθήματα και τις ομιλίες, αυτό που κυριάρχησε στο συλλαλητήριο ήταν η αίσθηση μιας κοινωνίας που ζητά χρόνο και σχέδιο. Οι περισσότεροι δεν αμφισβητούν ότι η περιοχή περνά σε μια νέα εποχή. Εκείνο που αμφισβητούν είναι αν αυτή η μετάβαση γίνεται με όρους που επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμείνουν στον τόπο τους, να εργαστούν και να χτίσουν ξανά μια προοπτική. Στη συζήτηση των τελευταίων ημερών επανέρχονται συνεχώς τα ίδια ερωτήματα, ποιες νέες δουλειές δημιουργήθηκαν πραγματικά, πόσοι νέοι έμειναν στην περιοχή, τι θα γίνει με τις μικρές επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τη δραστηριότητα της ΔΕΗ και πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει η Δυτική Μακεδονία τη συνεχή απώλεια πληθυσμού και παραγωγικής δραστηριότητας.
Το συλλαλητήριο της Τετάρτης αποτέλεσε έτσι κάτι περισσότερο από μια ακόμη διαμαρτυρία για τον λιγνίτη. Ήταν μια δημόσια έκφραση της ανασφάλειας που έχει αρχίσει να διαπερνά όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας. Πίσω από τις ομιλίες και τα συνθήματα, έμεινε κυρίως η αγωνία για το αν η Δυτική Μακεδονία περνά πράγματι σε μια νέα αναπτυξιακή εποχή ή αν οδηγείται σε μια μακρά περίοδο συρρίκνωσης και αβεβαιότητας.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
