Παρέμβαση Μάντζαρη για τις επιλογές της τελευταίας δεκαετίας σε ενέργεια και θέρμανση
Ένα νέο κεφάλαιο στη συζήτηση για το μέλλον των τηλεθερμάνσεων στη Δυτική Μακεδονία ανοίγει η απόφαση χρηματοδότησης μελέτης ύψους 500.000 ευρώ για τη διερεύνηση της ενσωμάτωσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην παραγωγή θερμικής ενέργειας. Η σχετική πράξη εντάχθηκε στο Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025, με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.
Η μελέτη αφορά τη διερεύνηση της αξιοποίησης αντλιών θερμότητας, φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, ηλεκτρικών λεβήτων και συστημάτων αποθήκευσης θερμότητας στα υφιστάμενα συστήματα τηλεθέρμανσης, με πιλοτική εφαρμογή το σύστημα της Πτολεμαΐδας. Στόχος είναι η σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η μείωση του ενεργειακού κόστους και η ανάπτυξη λύσεων με μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα.
Η ανακοίνωση της χρηματοδότησης προκάλεσε άμεση παρέμβαση του διευθυντή πολιτικής του Green Tank, Νίκου Μάντζαρη, ο οποίος συνέδεσε τη συγκεκριμένη εξέλιξη με τη μακρόχρονη συζήτηση γύρω από την Πτολεμαΐδα V και τις επιλογές που ακολουθήθηκαν στη Δυτική Μακεδονία κατά τη διάρκεια της ενεργειακής μετάβασης.
Σε εκτενή ανάρτησή του, ο κ. Μάντζαρης υποστηρίζει ότι περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς προειδοποιούσαν ήδη από το 2013 πως η επένδυση στην Πτολεμαΐδα V θα αποδεικνυόταν οικονομικά ασύμφορη, εξαιτίας της αναμενόμενης αύξησης του κόστους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, της αυστηροποίησης της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και των αλλαγών στο πλαίσιο στήριξης της λιγνιτικής παραγωγής.
Όπως σημειώνει, οι εκτιμήσεις εκείνης της περιόδου αμφισβητήθηκαν έντονα, ωστόσο οι εξελίξεις που ακολούθησαν, με την απόφαση για τερματισμό της λιγνιτικής λειτουργίας της Πτολεμαΐδας V και τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου, επιβεβαιώνουν κατά την άποψή του τις προειδοποιήσεις που είχαν διατυπωθεί περισσότερο από μία δεκαετία πριν.
Ο ίδιος αναφέρει ότι ήδη από το 2015 είχε προταθεί ως εναλλακτική η επένδυση των περίπου 1,4 δισ. ευρώ της Πτολεμαΐδας V σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης, σε μια εποχή που η δυνατότητα υποκατάστασης των λιγνιτικών μονάδων από ΑΠΕ και αποθήκευση αντιμετωπιζόταν με ιδιαίτερο σκεπτικισμό.
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφορά τις τηλεθερμάνσεις της Δυτικής Μακεδονίας. Ο κ. Μάντζαρης υποστηρίζει ότι εδώ και χρόνια έχουν παρουσιαστεί μελέτες που δείχνουν πως η οικονομικότερη και βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση βρίσκεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αντίθετα, όπως αναφέρει, οι επιλογές που προχώρησαν αφορούσαν κυρίως τη χρήση φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα οι τηλεθερμάνσεις της Κοζάνης και της Πτολεμαΐδας να συνδεθούν με το συγκεκριμένο καύσιμο για τα επόμενα χρόνια.
Η νέα μελέτη έρχεται να εξετάσει ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο, δηλαδή κατά πόσο τα συστήματα τηλεθέρμανσης μπορούν να λειτουργήσουν στο μέλλον με τεχνολογίες όπως οι αντλίες θερμότητας, τα φωτοβολταϊκά πάρκα και τα συστήματα αποθήκευσης θερμικής ενέργειας, μειώνοντας την εξάρτηση από το φυσικό αέριο.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων για τη μεταλιγνιτική εποχή. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις της ΔΕΗ για την Πτολεμαΐδα V, τα σχέδια μετατροπής της μονάδας σε φυσικό αέριο, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποθήκευση, αλλά και οι συζητήσεις για το κόστος των τηλεθερμάνσεων αναδεικνύουν τα διαφορετικά οράματα που εξακολουθούν να συγκρούονται για το ενεργειακό μέλλον της περιοχής.
Η χρηματοδότηση της μελέτης δεν λύνει από μόνη της το ζήτημα. Επαναφέρει όμως στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια τη Δυτική Μακεδονία: ποιο θα είναι το ενεργειακό μοντέλο που θα εξασφαλίσει ταυτόχρονα χαμηλό κόστος θέρμανσης, ενεργειακή ασφάλεια και βιώσιμη ανάπτυξη για την επόμενη ημέρα της περιοχής.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
