Αυξάνονται οι αμοιβές και διασφαλίζεται η συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους
Μόνιμο και πανελλαδικό γίνεται το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», με νέο πλαίσιο λειτουργίας από την 1η Ιανουαρίου 2027 και τη μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας να φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Παράλληλα, αυξάνονται οι αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, ενώ προβλέπεται μεταβατικό καθεστώς για όσους συμμετέχουν ήδη στο πιλοτικό πρόγραμμα.
Το μόνιμο πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ, με ψηφιακές αιτήσεις, αυτοματοποιημένο έλεγχο των στοιχείων και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών των αιτούντων.
Ο Προσωπικός Βοηθός παρέχει υποστήριξη στα άτομα με αναπηρία στην καθημερινότητά τους, με τους ίδιους τους ωφελούμενους να επιλέγουν το είδος της βοήθειας που χρειάζονται. Η υποστήριξη μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, τις μετακινήσεις, τις σπουδές, την εργασία και τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας από 16 έως 67 ετών, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ισχύ εφ’ όρου ζωής. Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο βρίσκεται σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης άλλου προσώπου.
Κατ’ εξαίρεση, δυνατότητα συμμετοχής θα έχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν από τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο καθορίζεται στις 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και προσαυξάνεται κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος. Προϋπόθεση για την ένταξη αποτελεί η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαβιούν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.
Ψηφιακά οι αιτήσεις και η αξιολόγηση
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της ιστοσελίδας του Προσωπικού Βοηθού και τα στοιχεία θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων. Με την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, ενώ θα παρέχεται δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.
Η μοριοδότηση θα λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού, την ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στην οικογένεια, καθώς και το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Πρόσθετη μοριοδότηση προβλέπεται για όσους εργάζονται ή σπουδάζουν.
Οι αιτούντες με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους και, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης. Κατά την αξιολόγηση θα εξετάζονται οι καθημερινές ανάγκες και η λειτουργικότητα του ατόμου, καθώς και η συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική του συμμετοχή. Η υποστήριξη που ήδη παρέχεται από συγγενή ή άλλο πρόσωπο δεν θα λειτουργεί εις βάρος του αιτούντος.
Από 416 έως 1.939 ευρώ τον μήνα
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα διαμορφώνεται έως τα 416 ευρώ για μικρή ανάγκη, έως τα 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη, έως τα 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη και έως τα 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση. Η κατάταξη σε κάθε κατηγορία θα πραγματοποιείται από τις Ειδικές Επιτροπές με βάση την εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το σχετικό Μητρώο από έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης.
Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στην περίπτωση της συνοίκησης η μεικτή μηνιαία αποζημίωση του Προσωπικού Βοηθού θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ και ο ωφελούμενος θα λαμβάνει επιπλέον οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.
Ειδικά στους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, θα επιτρέπεται η επιλογή ως Προσωπικού Βοηθού του ή της συζύγου, προσώπου με το οποίο έχει συναφθεί σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.
Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί πρέπει να είναι από 18 έως 67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Για την οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του ΟΠΕΚΑ, ενώ όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι θα παραμείνουν στο Μητρώο.
Τι αλλάζει για τους σημερινούς ωφελούμενους
Χωρίς καμία ενέργεια θα παραμείνουν στο πρόγραμμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό δήμο έως 5.000 κατοίκων. Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα χρειαστεί να υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.
Έως το τέλος του 2026, χωρίς να απαιτείται κάποια ενέργεια, θα παραμείνουν και όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026 αλλά δεν ανήκουν στην προηγούμενη κατηγορία. Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027, ωστόσο, θα πρέπει να υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής και να ακολουθήσουν τη διαδικασία που θα ισχύει για τους νέους αιτούντες.
Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα θα χρειαστεί να υποβάλουν νέα αίτηση.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου ανέφερε ότι το πρόγραμμα μετατρέπεται πλέον σε «σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα», επισημαίνοντας ότι οι αλλαγές βασίστηκαν στην εμπειρία της πιλοτικής εφαρμογής και στις ανάγκες που καταγράφηκαν από τους ωφελούμενους και τους Προσωπικούς Βοηθούς.
Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίζονται με Κοινή Υπουργική Απόφαση που υπογράφουν η Δόμνα Μιχαηλίδου, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
