Από τα βουνά του Μαυροβουνίου στην Ισπανία του 11ου αιώνα
Δύο ιστορίες με φόντο τα Βαλκάνια και τη μεσαιωνική Ισπανία περιλαμβάνουν αυτή την εβδομάδα οι προτάσεις της «Στοάς του Βιβλίου». Στο «Στόμα γεμάτο χώμα», ο Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς στήνει ένα παράλογο και ανελέητο κυνηγητό στα βουνά του Μαυροβουνίου, μιλώντας για την ελευθερία, τη διαφορετικότητα και την ανθρώπινη ανάγκη για επιβίωση. Στο «Χωρίς πατρίδα και θεό», ο Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε επιστρέφει στην Ισπανία του 11ου αιώνα και στην ιστορία του Ρούι Ντίας, του πολεμιστή που έμεινε γνωστός ως Ελ Σιντ, απομακρύνοντας τον ήρωά του από τον εξιδανικευμένο μύθο και τοποθετώντας τον σε έναν κόσμο συγκρούσεων, συμμαχιών και διαρκούς αγώνα για επιβίωση.
Στόμα γεμάτο χώμα
USTA PUNA ZEMLJE
Συγγραφέας: Branimir Scepanovic
Εκδόσεις Κυψέλη
Σελίδες: 96
Ένα από τα γνωστότερα άγνωστα διαμάντια της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Μία βαλκανική οδύσσεια. Ένα παράλογο και ανελέητο κυνηγητό στα βουνά του Μαυροβουνίου που καταλήγει σε μία ελεγεία για τη ζωή και την απώλειά της, για το μίσος και την αγάπη, για την ύστατη επιθυμία του ανθρώπου για ελευθερία.
Ένα βιβλίο-καθρέφτης της ανθρώπινης ύπαρξης, που καταδεικνύει την ανάγκη των πολλών να αφανίσουν ό,τι είναι διαφορετικό και λιγότερο «κανονικό» ώστε να αποφύγουν την επώδυνη αναμέτρηση με τον εαυτό τους.
«Δεν ήξερε oύτε πού βρισκόταν ούτε προς τα πού θα πήγαινε, μα ούτε και τι θα έκανε.
Ήξερε μονάχα ότι δεν θα έβλεπε ποτέ ξανά εκείνα τα μικρά χωριά του Μαυροβουνίου, στα οποία κάποτε έτυχε να υποφέρει και να νιώσει ευτυχισμένος, διότι εκείνη τη στιγμή –με το βλέμμα στραμμένο στον ίδιο του τον εαυτό, σαν στο βαθύ σκοτάδι της νύχτας– αποχαιρετούσε, δίχως έστω ένα δάκρυ, τον κόσμο όλο».
Ο Μπράνιμιρ Στσεπάνοβιτς (1937-2020) γεννήθηκε στην Ποντγκόριτσα του Μαυροβουνίου και πέθανε στο Βελιγράδι. Εξέδωσε, μεταξύ άλλων, τη συλλογή διηγημάτων Πριν από την αλήθεια (1961) και το μυθιστόρημα Ντροπιαστικό καλοκαίρι (1965). Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και περιλαμβάνονται σε πολλές ανθολογίες στη χώρα του και στο εξωτερικό. Έγραψε το σενάριο για εννέα ταινίες μεγάλου μήκους, και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Πούλα βραβεύτηκε δύο φορές για σενάριά του. Η νουβέλα του Ο θάνατος του κυρίου Γκόλουζα (1977), με είκοσι πέντε άλλα αφηγήματα από όλο τον κόσμο, συμπεριλήφθηκε στην ανθολογία παγκόσμιας πεζογραφίας με επιλογές του Τσαρλς Άνγκοφ, που εκδόθηκε το 1969 στις ΗΠΑ.
Το Στόμα γεμάτο χώμα τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας της πόλης του Βελιγραδίου το 1974 και έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Έχει κάνει 23 εκδόσεις στη Γαλλία και 32 στη Σερβία, όπου επίσης μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε σκηνοθεσία Πούρισα Τζόρτζεβιτς και βραβεύτηκε ως η καλύτερη σερβική ταινία του Φεστιβάλ FEST Βελιγραδίου το 2023.
Χωρίς πατρίδα και θεό
Sidi. Un relato de frontera
Ελ Σιντ ή μια ιστορία συνόρων
Συγγραφέας: Arturo Pérez-Reverte
Εκδόσεις Πατάκη
Σελίδες: 448
«Δεν είχε πατρίδα ούτε βασιλιά, μόνο μια χούφτα πιστούς άντρες.
Δεν πεινούσαν για δόξα, απλώς πεινούσαν.
Έτσι γεννιέται ένας μύθος. Έτσι ο θρύλος γίνεται ιστορία.
Εξορισμένος από το βασίλειο της Καστίλλης και τον βασιλιά Αλφόνσο ΣΤ΄, ο Ρούι Ντίας προσφέρει τις υπηρεσίες του, καθώς κι εκείνες των αφοσιωμένων του πολεμιστών, σε όποιον πληρώνει καλύτερα. Σε αυτή τη μάχη επιβίωσης σε εχθρικό έδαφος, η δύναμη του χαρακτήρα του και οι εξαιρετικές του ικανότητες θα του χαρίσουν σύντομα τον τίτλο του Σίντι Καμπιτούρ, του αφέντη του πεδίου της μάχης.
Με τον απαράμιλλο τρόπο του, ο Ρεβέρτε μάς παρασύρει στο επίκεντρο του χαλασμού στην Ισπανία του 11ου αιώνα, εποχή αντίπαλων βασιλιάδων, αιματοβαμμένων συγκρούσεων και ανίερων συμμαχιών ανάμεσα σε χριστιανούς και Μαυριτανούς. Απέναντι στον απλουστευτικό, μανιχαϊστικό μύθο του πατριώτη Ελ Σιντ, ο Ρεβέρτε αποκαλύπτει το συγκλονιστικό πορτρέτο του ασύγκριτου πολεμικού ηγέτη, του εμπνευσμένου εμψυχωτή, του στρατηγού με το αμετακίνητο αίσθημα τιμής. Το βιβλίο αυτό είναι ένα επικό, μεγαλειώδες μυθιστόρημα και ταυτόχρονα μια σπάνιας αλήθειας καταβύθιση στην καρδιά της Ιστορίας.»
Ο Αρτούρο Πέρεθ-Ρεβέρτε γεννήθηκε στην ισπανική πόλη Καρθαγένη το 1951. Έως σήµερα έχει συνδυάσει με ξεχωριστό τρόπο τη µάχιµη δηµοσιογραφία µε τη λογοτεχνία. Ως απεσταλµένος του γραπτού τύπου, του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης έζησε από κοντά για 21 χρόνια (1973-1994) τις µεγαλύτερες διεθνείς συρράξεις. Τα µυθιστορήµατά του γνωρίζουν παγκόσµια επιτυχία και αρκετά έχουν µεταφερθεί στον κινηµατογράφο. Τα έργα του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πατάκη. Από το 2003 είναι µέλος της Βασιλικής Ισπανικής Ακαδηµίας (Real Academia Espanola).
