Τιμή στις 3 Αγιοπαρασκευές των Καμβουνίων – 300 ετών (1726 – 2026). Βογγόπετρας – Ελάτης – Τρανοβάλτου
« Μοναχὴ τὸ δρόμο ἐπῆρες,
ἐξανάλθες μοναχή·
δὲν εἴν’ εὔκολες οἱ θύρες
εὰν ἡ χρεία τὲς κουρταλῇ. »
Καλά, πολύ καλά πήγανε όλα αγαπητέ Αχιλλέα
Λαμπρός ο εορτασμός για την συμπλήρωση των 300 χρόνων των Αγιοπαρασκευών Ελάτης – Πάδης (Βογγόπετρας) – Τρανοβάλτου. Ακόμα και οι αριθμοί συνωμότησαν 26 αντάμωμα Βογγοπετριτών – 26 Ιουλίου 2026.
Σύσσωμη η Ελάτη στον πανηγυρικό εσπερινό, το Σάββατο, στην “Παρασκευή”. Πλημμύρησαν τα μνήματα. Μοναδική στιγμή. Κανείς δεν θυμόταν εάν λειτούργησε ιερέας και ακούστηκαν ύμνοι ιεροψαλτών στον περίγυρο του λιτού μονόχωρου ναού. Πρώτη φορά. Ανάσταση ήτανε. Όλο το χωριό εκεί με τους κεκοιμημένους. Κανείς δεν απουσίαζε. Μοναδικό προσκλητήριο ζωντανών – νεκρών αιώνων.
Κι ύστερα στην κεντρική πλατεία ο γλαφυρός ομιλητής Παλπάνης Κώστας ζωντάνεψε μνήμες, ιστορίες, στιγμές, ζωγράφισε με τον λόγο του τον κοιμητηριακό ναό όπως το φυλάει ο κάθε Ελατιώτης στο μυαλό του. Συγκίνησε. Πολλοί βούρκωσαν. Οι δραστήριες γυναίκες του χωριού όπως πάντα είχανε ετοιμάσει πλούσια τράπεζα εδεσμάτων, αργότερα έσυραν λεβέντικο καμαρωτό χορό.
Στους χαιρετισμούς των φορέων: Ιερέας: παπα Γιάννης Τρεύλας , Πρόεδρος: Μπούντας Ιωάννης, Πρόεδρος Συλλόγου και Δημοτική Σύμβουλος Χριστοδούλου Μαίρη, εκφράστηκε ο σεβασμός, το χρέος τιμής στο μνημείο των 300 χρόνων καθώς και η ανάγκη προστασίας του καθ’ ότι κινδυνεύει από τις ρωγματώσεις στη νοτιοανατολική πλευρά του, από διαρροή νερών της στέγης και την διαρκή φθορά – καταστροφή των αγιογραφιών.
Η “Παρασκευή” είναι η δικιά μας Αγια Σοφιά, ο δικός μας Παρθενώνας ακούστηκε από τους γεροντότερους και σοφότερους.
Στο κεντρικό εορτασμό την Κυριακή 26, εορτή Αγίας Παρασκευής της Αθληφόρου και Μεγαλομάρτυρος στην πανηγυρική αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον ιερό Ναό Πάδης ή Βογγόπετρας υπέρλαμπρα όλα. Ξεχωριστή τιμή στα 300 χρόνια του Ναού και τα 185 από τη γέννηση του μητροπολίτη Κοζάνης Κωνστάντιου Ματούλα με καταγωγή από την Πάδη (Βογγόπετρα) (1841-1910) έδωσε η παρουσία του Μητροπολίτη κ.κ. Παύλου. Το πρόγραμμα του εορτασμού ενέπνεε σεβασμό, ήτανε αντάξιο των 300 χρόνων ζωής, ύπαρξης, λειτουργίας και προστασίας των Αγιοπαρασκευών των Καμβουνίων
Περιείχε:
- Πανηγυρική αρχιερατική Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου
ποιμενάρχης μας κ.κ. Παύλου με επώνυμη χορωδία Ιεροψαλτών από την περιοχή
των Καμβουνίων.
- Σύντομη ομιλία – χαιρετισμό – καλωσόρισμα από τον πρωτεργάτη όλων κ. Ντοβόλη Αχιλλέα.
- Προσφορά “Πάπυρου” στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη κ.κ. Παύλο με υπογραφές των γηραιότερων εν ζωή κατοίκων Πάδης (Βογγόπετρας) για την μοναδική Θεία Λειτουργία.
- Ομιλία του Κωνσταντίνου Παλπάνη (θεολόγου): 185 έτη από τη γέννηση του Μητροπολίτη Κωνστάντιου Ματούλα. Η ζώη και η δράση του.
- Ομιλία του Νικολάου Σταμκόπουλου (Μηχανικός Περιβάλλοντος), συγγραφέας: «Οι Αγιοπαρασκευές των Καμβουνίων»
- Τραγούδια για την Αγία Παρασκευή και την Πάδη από την χορωδία γυναικών Τρανοβάλτου με χοροδιδάσκαλο τον Ιωάννη Μαστρογιαννόπουλο.
- ‘Έκθεση φωτογραφιών στο αρχονταρίκι προσωπικοτήτων σχετικών με την ιστορία, τον πολιτισμό του τόπου καθώς και στιγμές προηγούμενων εορτασμών και εργασιών.
- Προσφορά εικόνας της Αγίας Παρασκευής Βογγόπετρας
- Προσφορά γλυκισμάτων – τυρόπιτας – αναψυκτικών – καφέ από το ζαχαροπλαστείο «Αμορίνο», το MINI MARKET Νικόλαος Τζιδημόπουλος, τον Πολιτιστικό Σύλλογο, την κοινότητα Τρανοβάλτου.
Καλαίσθητα και με ευπρέπεια διαμορφώθηκε ο προαύλιος εξωτερικός χώρος του ναού όπου τελέσθηκε η Θεία Λειτουργία με την επίβλεψη και προσωπική εργασία του γηραλέου Ιερέα Τρανοβάλτου, Παπαβαγγέλη Σκετόπουλου. Ήταν εκεί οι εθελοντές: ο Αντώνης, ο Χρήστος, ο Νίκος, ο Βαγγέλης, ο Νίκος, ο Λευτέρης. Πολλές γυναίκες του Τρανοβάλτου κύρια πρόσφεραν τα μέγιστα.
Ο Δήμος Σερβίων συμμετείχε με μηχανήματα, υλικά, προσωπικό. Η Περιφέρεια Δυτ. Μακεδονίας ήτανε παρούσα όποτε χρειάστηκε. Χωρίς αυτούς όλους δεν θα υπήρχε αυτή η πρόσχαρη εορταστική εικόνα του χώρου και η μερική αποκάλυψη του παλαιού πυρπολημένου χωριού από του Γερμανούς κατακτητές.
Την προετοιμασία της μεγάλης αυτής εκδήλωσης συμπλήρωσαν: Kαλαίσθητη αφίσα – πρόσκληση, πανό, Δελτία Τύπου, επισκέψεις σε φορείς, παράγοντες, πολιτικά, αυτοδιοικητικά πρόσωπα σε γραφεία εργασίας, σε χορηγούς.
Πολλά χιλιόμετρα, αγωνία, ξενύχτια, προσωπική δουλειά.
Οι εκδηλώσεις του Σαββάτου στην Ελάτη, την Κυριακή 26 στην Πάδη (Βογγόπετρα) ήτανε ανάλογες του κύρους και του μεγέθους που προσδίδει η ύπαρξη των μνημείων των 3 Αγιοπαρασκευών των Καμβουνίων εδώ και 300 χρόνια.
Οφείλω να προσθέσω πλέον πως ήτανε αντάξιες της αρετής, της ανιδιοτέλειας, της αξιοσύνης του πρωτοπόρου Βογγοπετρίτη Αχιλλέα Ντοβόλη, της συζύγου του Γεωργίας, όλων των γυναικών και ανδρών του Τρανοβάλτου και των απανταχού Βογγοπετρινών που συμπορεύτηκαν μαζί εδώ και 30 χρόνια.
Των γυναικών και ανδρών κατοίκων της ζωντανής Ελάτης, πάντα πρόθυμοι στην προσφορά και εθελοντική εργασία. Μπροστά στο κοινό καλό πρώτοι για τον τόπο που αγαπούν πέρα από το μέτρο.
Τους αξίζει όλους μέγας έπαινος.
Επαναλαμβάνω στον φίλτατο Αχιλλέα Βογγοπετρίτη την δέκατη στροφή του Εθνικού Ύμνου:
«Μοναχὴ τὸ δρόμο ἐπῆρες,
ἐξανάλθες μοναχή·
δὲν εἴν’ εὔκολες οἱ θύρες
εὰν ἡ χρεία τὲς κουρταλῇ.»
Όπως μου την είπε – χάραξε – κάρφωσε στο μυαλό μου ο θείος μου Δάσκαλος Κωνσταντίνος Σιαμπανόπουλος (1923-2005) ……. Ήταν στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο Μπούρινο. 11 Οκτωβρίου 1992. Επίσημος εορτασμός – εγκαίνια από το Κοζανίτη Υπουργό Εξωτερικών Μιχάλη Παπακωνσταντίνου μετά τις τελετές απελευθέρωσης της πόλης της Κοζάνης. Πρώτοι πήγαμε επάνω πριν ξημερώσει, τελευταίοι φύγαμε το απόγευμα. Γλυκιά φθινοπωρινή μέρα. Λαμπρός και εδώ εορτασμός. Τέσσερις χιλιάδες επισκέπτες. Αρχές, επίσημοι, στρατός, λαός, χορευτικές ομάδες, σημαίες λάβαρα κυμάτιζαν. Κεντρικός ομιλητής ο Υπουργός Εξωτερικών Μιχάλης Παπακωνσταντίνου. Κύλησαν όλα όπως τα είχε σχεδιάσει ο οραματιστής – δημιουργός Δάσκαλος. Είχανε φύγει όλοι. Βαδίζοντας προς την έξοδο μπροστά από τις προτομές των Αριστοτέλη, Φιλλίπου, Αλεξάνδρου, πως μου ρθε, είπα: ‘‘και τώρα τι θα κάνουμε χωρίς βαρβάρους’’. Είπε, χωρίς αναπνοή:
« Μοναχή το δρόμο επήρες
εξανάλθες μοναχή
δεν είν’ εύκολες οι θύρες
εάν η χρεία τες κουρταλεί »
γιατί ήξερε πως μοναχός του θα τρέξει, θα ζητήσει, θα απαιτήσει, θα επαιτήσει. Ήξερε ότι δεν είναι εύκολες οι θύρες στην ανάγκη.
Αυτά λέω στο φίλο Βογγοπετρίτη όταν μαθαίνω πως πάλι είναι εκεί, στην Αγία Παρασκευή πως πάλι είναι μοναχός, πως πάλι επαιτεί, πως είναι δύσκολα όταν η ανάγκη χτυπά την πόρτα.
Θα συνεχίσουμε την προσπάθεια με περισσότερους αυτή την φορά που ακολουθούν τον στόχο: σωτηρίας και προστασίας των μνημείων. Γιατί όπως είπε ο εξαίρετος ομιλητής Σταμκόπουλος Νίκος και μας έχουν τονίσει ειδικοί επιστήμονες δεν είναι δεδομένη η ύπαρξη τους. Κινδυνεύουν. Θα συνεχίσουμε να πείσουμε την πολιτεία να ενδιαφερθεί για τις Αγία Παρασκευές των Καμβουνίων. Να ασφαλτοστρωθεί ο δρόμος προς το μνημείο και το παλιό πυρπολημένο χωριό. Να ενδιαφερθεί για την Παναγία του Φρουρίου, ντροπή και προσβολή για τον πολιτισμό μας έτσι όπως χάσκει μισοπεθαμένη.
Κι εμείς πάλι εκεί: ‘‘ Ποτέ από το χρέος μη κινούντες ’’
Ευάγγελος Σιαμπανόπουλος – Συνταξιούχος ΔΕΗ
