Τέσσερις διαγωνισμοί από τα τέλη Σεπτεμβρίου για τη σταδιακή υλοποίηση του έργου
Στα τέλη Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες διαγωνιστικές διαδικασίες για τον νέο υπερυπολογιστή Τεχνητής Νοημοσύνης που θα εγκατασταθεί στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Η υλοποίηση θα γίνει σταδιακά, με τέσσερις διαφορετικούς διαγωνισμούς για το σύστημα, το κτίριο, το φωτοβολταϊκό πάρκο και τον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό.
Στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΔΥΤΕ Στέφανο Κόλλια, είναι μέσα στο 2027 να υπάρχει το υπερυπολογιστικό σύστημα και να έχει διαμορφωθεί τουλάχιστον το κτίριο, ώστε να μπορεί να ξεκινήσει η εγκατάστασή του. Το χρονοδιάγραμμα αυτό δεν αφορά την έναρξη λειτουργίας της συνολικής υποδομής, η οποία θα εξαρτηθεί από την πορεία των επιμέρους διαγωνισμών και των εργασιών που θα ακολουθήσουν.
Η τροποποιημένη πρόταση υποβλήθηκε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου προς τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση και η έγκρισή της αναμένεται μέσα στον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τον κ. Κόλλια, για το έργο προβλέπονται τέσσερις διαγωνισμοί: για το υπερυπολογιστικό σύστημα, το κτίριο, το φωτοβολταϊκό πάρκο που θα το τροφοδοτεί και τον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό.
Οι πρώτες διαδικασίες θα αρχίσουν στα τέλη Σεπτεμβρίου με αρχές Οκτωβρίου. Ειδικά για τον υπερυπολογιστή, μέσα στον Οκτώβριο θα προηγηθεί μια σύντομη διαβούλευση με την αγορά και στη συνέχεια θα εκδοθεί η προκήρυξη. «Αν όλα πάνε καλά, μέσα στο 2027 θα έχουμε τον υπερυπολογιστή και τουλάχιστον θα έχει διαμορφωθεί το κτίριο για να μπορέσουμε να τον εγκαταστήσουμε», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ.
Ο νέος υπερυπολογιστής, προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, θα υλοποιηθεί από την ΕΔΥΤΕ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, στις εγκαταστάσεις του οποίου θα φιλοξενηθεί. Θα είναι βελτιστοποιημένος για εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, με έμφαση στους τομείς της ενέργειας και της αγροδιατροφής.
Όπως εξήγησε ο κ. Κόλλιας, θα διαφέρει από τον «Δαίδαλο», ο οποίος είναι υπερυπολογιστής γενικής χρήσης. Η υποδομή της Κοζάνης θα είναι προσανατολισμένη στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ τμήμα της θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων. Θα λειτουργεί σε συνεργασία με τον «Δαίδαλο» και το AI Factory «Pharos» και θα ενταχθεί στην ευρωπαϊκή ομπρέλα του EuroHPC.
Ο «Δαίδαλος» βρίσκεται πλέον στην τελική φάση, με τα εγκαίνιά του να προγραμματίζονται για τα τέλη Σεπτεμβρίου. Από τον Νοέμβριο θα μπορεί να προσφέρει προηγμένες υπολογιστικές υποδομές σε ερευνητές, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Κατά την επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο παρουσιάστηκαν οι τρεις βασικοί πυλώνες του αναπτυξιακού σχεδιασμού του, οι κτιριακές υποδομές, η διεθνοποίηση και η σύνδεση με την επιχειρηματικότητα. Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Θόδωρος Θεοδουλίδης αναφέρθηκε στην προσπάθεια αύξησης του ερευνητικού αποτυπώματος και των επιστημονικών δημοσιεύσεων του ιδρύματος, ενώ ακολούθησε παρουσίαση του Τεχνολογικού Πάρκου και του Πράσινου Κέντρου Δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν κατά την παρουσίαση, η εγκατάσταση υπερυπολογιστή μέσα στην πανεπιστημιούπολη θα εντάξει το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας σε μια μικρή ομάδα δέκα ιδρυμάτων παγκοσμίως που διαθέτουν ανάλογη υποδομή εντός του campus, αποτελώντας παράλληλα πρωτιά για τα Βαλκάνια.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου στάθηκε στον ρόλο του Πανεπιστημίου στην επόμενη ημέρα της Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και στη σημασία που έχει πλέον ο Ε65 για την ασφαλή και ταχύτερη πρόσβαση στην περιοχή. «Δεν θα ανησυχούσα για κοινωνίες που δεν έχουν επιχειρήσεις, γιατί αυτές θα έρθουν. Θα ανησυχούσα για κοινωνίες που δεν έχουν καλά πανεπιστήμια», είπε, επισημαίνοντας ότι εκεί βρίσκονται άνθρωποι με γνώση που μπορούν να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία.
Ο υπουργός σημείωσε ότι ο «Δαίδαλος» και ο νέος υπερυπολογιστής της Κοζάνης ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη των υπολογιστικών υποδομών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πράσινο ενεργειακό αποτύπωμα του έργου, το οποίο συνδέεται με τη νέα ταυτότητα που επιχειρεί να αποκτήσει η Δυτική Μακεδονία.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία Σταύρος Καλαφάτης χαρακτήρισε το Πανεπιστήμιο χώρο δημιουργίας, τεχνολογικής εξέλιξης και παραγωγής γνώσης. Όπως είπε, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε και λειτουργούμε.
Ανέφερε ακόμη ότι η ομάδα εργασίας για το έργο δουλεύει εδώ και περίπου 15 μήνες, ενώ δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το όνομα που θα δοθεί στον υπερυπολογιστή. Εκτίμησε ότι η υποδομή θα δώσει στο ερευνητικό και ακαδημαϊκό προσωπικό περισσότερες δυνατότητες, ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει ισχυρότερο ρόλο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στη μεγάλη φυγή νέων ανθρώπων από την περιοχή αναφέρθηκε ο αντιπεριφερειάρχης Διαφάνειας, Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Ψηφιακού Μετασχηματισμού Αναστάσιος Ραφαηλίδης. Όπως είπε, το 80% έως 90% των ανθρώπων της γενιάς του έχει φύγει στο εξωτερικό και τέτοιες υποδομές μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να μείνουν περισσότεροι νέοι στη Δυτική Μακεδονία ή να επιστρέψουν όσοι έχουν ήδη φύγει.
Πριν από την επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο, οι Δημήτρης Παπαστεργίου και Σταύρος Καλαφάτης βρέθηκαν στον Κόμβο Καινοτομίας για το Πράσινο Υδρογόνο στο ΒΙΟΠΑ Πτολεμαΐδας και στη συνέχεια στο Δημαρχείο Εορδαίας.
Στον Κόμβο, ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε στην παραγωγή πράσινου υδρογόνου με την αξιοποίηση της πλεονάζουσας ενέργειας, καθώς και στην τροφοδοσία των κέντρων δεδομένων. Όπως είπε, τα έργα αυτά δείχνουν ότι η περιοχή μπορεί να πρωταγωνιστήσει ξανά, παράγοντας πλέον διαφορετική ενέργεια. Παράλληλα, έδωσε τα εύσημα στον δήμαρχο Εορδαίας Παναγιώτη Πλακεντά για τη δουλειά που έχει γίνει.
Στο Δημαρχείο Εορδαίας, ο Αναστάσιος Ραφαηλίδης αναφέρθηκε στην ψηφιακή στρατηγική της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, η οποία βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Τόνισε ότι το AI Factory και ο υπερυπολογιστής αποτελούν ένα μεγάλο στοίχημα για την περιοχή και μπορούν, μαζί με τις επενδύσεις της ΔΕΗ, να προσελκύσουν επιχειρήσεις, επιστήμονες και ερευνητές. «Γιατί όχι να φέρουμε πίσω και δικούς μου συμμαθητές, οι οποίοι σήμερα ζουν στο εξωτερικό και αναζητούν μια ευκαιρία για να επιστρέψουν», ανέφερε.
Μετά την επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο, οι δύο υπουργοί μετέβησαν στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, όπου συναντήθηκαν με τον περιφερειάρχη Γιώργο Αμανατίδη.
Ο περιφερειάρχης ανέφερε ότι αυτή την περίοδο δημοπρατούνται συνεχώς νέα έργα, ενώ την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ληφθεί απόφαση για τη δημοπράτηση της παλιάς πτέρυγας του Νοσοκομείου Κοζάνης. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι ορισμένες από τις μεγάλες επενδύσεις που εγκρίθηκαν μέσω του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης δεν φαίνεται τελικά να προχωρούν. Άλλες έχουν ολοκληρωθεί και, όπως είπε, αναμένεται σταδιακά να αρχίσουν να δημιουργούν θέσεις εργασίας. «Το στοίχημα είναι να δούμε πόσες από τις θέσεις εργασίας που χάθηκαν θα αποκατασταθούν», τόνισε, συνδέοντας την πορεία των επενδύσεων με τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει η απολιγνιτοποίηση στην απασχόληση και στα εισοδήματα των κατοίκων.
Ο κ. Αμανατίδης σημείωσε ακόμη ότι η Περιφέρεια αναμένει ανακοινώσεις στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης για δύο ή τρεις υποδομές στη Δυτική Μακεδονία. Ανάμεσά τους ανέφερε τον οδικό άξονα Πτολεμαΐδα–Ξινό Νερό και ένα ή δύο μεγάλα αρδευτικά έργα.
Τέλος, αναφέρθηκε και στη Ζώνη Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας, λέγοντας ότι αναμένεται να εγκριθεί με νόμο. Όπως υπογράμμισε, οι πολίτες αναζητούν μια διέξοδο και οι διαθέσιμοι πόροι υπάρχουν, εκείνο όμως που χρειάζεται είναι να επιταχυνθούν οι ρυθμοί υλοποίησης.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
