Η Νόρα Σάους μιλά για το μεγαλύτερο ολοκληρωμένο έργο LIFE που υλοποιείται στη χώρα, τις δράσεις στη Δυτική Μακεδονία και το στοίχημα της επόμενης διετίας
Από τη θεωρία στην πράξη επιχειρεί να περάσει η κυκλική οικονομία μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα που δοκιμάζουν νέες λύσεις, εργαλεία και συνεργασίες σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται το LIFE IP Circular Greece, ένα οκταετές έργο που βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης και φιλοδοξεί να αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαχειρίζεται τα απόβλητα και προσεγγίζει την κυκλική οικονομία.
Για τη φιλοσοφία, την πορεία και τα αποτελέσματα του προγράμματος μίλησε σε podcast η Νόρα Σάους, υπεύθυνη οικονομικής διαχείρισης του έργου, παρουσιάζοντας παράλληλα τις παρεμβάσεις που αφορούν την Κοζάνη και τη Δυτική Μακεδονία.
Το LIFE IP Circular Greece συντονίζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και υλοποιείται με τη συμμετοχή 19 ακόμη στρατηγικών εταίρων. Μεταξύ αυτών βρίσκονται φορείς, δήμοι και οργανισμοί από διαφορετικές περιοχές της χώρας, ενώ στο εταιρικό σχήμα συμμετέχει και η ΔΙΑΔΥΜΑ. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στο podcast, σε 15,93 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE και το Πράσινο Ταμείο.
Το έργο ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2019 και έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Οκτώβριο του 2027. Βασική του επιδίωξη είναι να συμβάλει στην εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων και του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων, μετατρέποντας τους γενικούς στόχους πολιτικής σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Πράσινα σημεία, επαναχρησιμοποίηση και «Πληρώνω όσο Πετάω»
Στα αποτελέσματα που έχουν ήδη δρομολογηθεί περιλαμβάνονται τρία ολοκληρωμένα πράσινα σημεία σε Αθήνα, Βάρη Βούλα Βουλιαγμένη και Θεσσαλονίκη. Σε ορισμένες από τις εγκαταστάσεις, η λειτουργία δεν περιορίζεται στη χωριστή συλλογή αποβλήτων, αλλά επεκτείνεται στην επαναχρησιμοποίηση αντικειμένων, όπως ρούχα, έπιπλα και βιβλία. Στη Θεσσαλονίκη προβλέπεται επίσης βιωματικό πάρκο ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης, με δράσεις για παιδιά και ενήλικες.
Παράλληλα αναπτύσσονται συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, ενώ μεταξύ των παρεμβάσεων περιλαμβάνεται και η εφαρμογή του οικονομικού εργαλείου «Πληρώνω όσο Πετάω». Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται ακόμη στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων και στην ανάπτυξη συνεργασιών στον τομέα της αγροδιατροφής.
Ένα ακόμη σκέλος του προγράμματος αφορά τη δημιουργία εργαλείων που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και μετά την ολοκλήρωσή του. Προβλέπεται η ανάπτυξη εθνικών δεικτών και παρατηρητηρίου για την κυκλική οικονομία, μέσω του οποίου θα παρακολουθείται η πρόοδος των πιλοτικών εφαρμογών, καθώς και η ανάπτυξη προτύπων για δευτερογενή υλικά και ηλεκτρονικού αποθετηρίου για θέματα κυκλικής οικονομίας. Το έργο συνοδεύεται από σεμινάρια, φόρουμ και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.
Η Δυτική Μακεδονία και τα επικίνδυνα οικιακά απόβλητα
Για την περιοχή της Κοζάνης και ευρύτερα τη Δυτική Μακεδονία, το LIFE IP Circular Greece έχει επικεντρωθεί κυρίως στη διαχείριση των επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν προβλεφθεί ειδικές κατασκευές και οχήματα, ενώ έχει εκπονηθεί οδηγός που προορίζεται να διανεμηθεί σε δήμους και πολίτες. Παράλληλα έχει δημιουργηθεί ειδικός ιστότοπος για την ενημέρωση γύρω από τα επικίνδυνα απόβλητα, με στόχο να ενισχυθεί η σωστή διαχείρισή τους και η ενημέρωση του κοινού.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στα δύο τελευταία χρόνια του προγράμματος. Όπως εξήγησε η Νόρα Σάους, προτεραιότητα θα αποτελέσουν η ολοκλήρωση και η αξιολόγηση των πιλοτικών δράσεων, η διάχυση των αποτελεσμάτων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο και η μεταφορά καλών πρακτικών και εργαλείων πολιτικής.
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, είναι όσα δημιουργήθηκαν μέσα από το LIFE IP Circular Greece να μη σταματήσουν μαζί με την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Στόχος είναι οι υποδομές, οι πρακτικές και τα εργαλεία που δοκιμάστηκαν μέσα από το πρόγραμμα να αποκτήσουν διάρκεια και να ενσωματωθούν στη διαχείριση των αποβλήτων και στην εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στη χώρα.
Το podcast εντάσσεται στο έργο «Are You Ready!», το οποίο υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg Ελλάδα Βόρεια Μακεδονία 2021–2027 και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
