Οι «Λαμπηδόνες» στο Μουσείο Σβήστρας και Ξύστρας στα Βαλτόνερα
Μια επιθυμία της Στέλλας, μίας από τις ωφελούμενες του ΚΔΗΦ-ΣΥΔ «Λαμπηδόνες», στάθηκε η αφορμή για μια επίσκεψη διαφορετική από τις άλλες. Οι «Λαμπηδόνες» βρέθηκαν στο Μουσείο Σβήστρας και Ξύστρας στα Βαλτόνερα και γνώρισαν από κοντά την ιστορία της Δήμητρας Κουτσουρίδου, που κατάφερε να μετατρέψει μια μεγάλη προσωπική δοκιμασία σε μια ξεχωριστή συλλογή.
Η Στέλλα είχε βρεθεί ξανά εκεί, είχε συναντήσει πολλές φορές τη Δήμητρα και τη μητέρα της και ήθελε να επιστρέψει. Να ξαναδεί τη συλλογή που είχε κρατήσει στη μνήμη της, αλλά και, με έναν διαφορετικό τρόπο πια, να «συναντήσει» ξανά τη Δήμητρα. Η δική της επιθυμία έγινε έτσι η αφορμή για να γνωρίσουν και οι υπόλοιποι αυτή την ιδιαίτερη ιστορία.
Στο Μουσείο συνάντησαν τη μητέρα της Δήμητρας, την κυρία Φρειδερίκη, η οποία εξακολουθεί να κρατά ανοιχτό τον χώρο και να υποδέχεται τους επισκέπτες. Το Μουσείο στεγάζεται σε δύο σχολικές αίθουσες του χωριού, οι οποίες διαμορφώθηκαν χάρη σε χορηγίες ανθρώπων που θέλησαν να στηρίξουν την προσπάθεια.
Η Δήμητρα έχασε ολοκληρωτικά την όρασή της σε ηλικία περίπου επτά ετών. Μετά από αυτό, η θέλησή της για ζωή, γνώση και επαφή με τους ανθρώπους την οδήγησε στη δημιουργία της συλλογής της. Στην αρχή ήταν οι ξύστρες και στη συνέχεια οι σβήστρες.
Με το πέρασμα των χρόνων η συλλογή μεγάλωσε, καθώς άνθρωποι που συγκινήθηκαν από την ιστορία της, από την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, άρχισαν να της στέλνουν ξύστρες και σβήστρες. Ανάμεσα στα αντικείμενα που έφτασαν στη συλλογή ήταν, σύμφωνα με τις «Λαμπηδόνες», ξύστρες από τη NASA και το Κολούμπια.
Η ιστορία της Δήμητρας παρουσιάστηκε και μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ η συλλογή της απέκτησε θέση στο βιβλίο Guinness, κάτι που η ίδια είχε βάλει στόχο και κατάφερε να πετύχει. «Χωρίς να ταξιδέψει ουσιαστικά, ταξίδεψε ο κόσμος και την έφτασε», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι «Λαμπηδόνες».
Η Δήμητρα έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 46 ετών. Η συλλογή της, όμως, έμεινε πίσω και μαζί της μια ιστορία που εξακολουθεί να βρίσκει τον δρόμο της προς τους ανθρώπους.
Σήμερα, η μητέρα της, παρά την προχωρημένη ηλικία της, συνεχίζει να ανοίγει την έκθεση, να υποδέχεται τους επισκέπτες, να τους μιλά για τη Δήμητρα και να παρουσιάζει με αγάπη τη συλλογή που εκείνη δημιούργησε.
Κατά την επίσκεψη των «Λαμπηδόνων», η κυρία Φρειδερίκη μίλησε για την κόρη της και για τη σημασία που έχει για την ίδια να συνεχίσει να παρουσιάζει το έργο της. Κάποια στιγμή αναφέρθηκε και στην υπόσχεση που είχε δώσει στη Δήμητρα: «Ακόμα κι αν χρειαστεί να συρθώ, εγώ το έργο σου θα συνεχίσω να το δείχνω».
Μια μητέρα που συνεχίζει, όσο μπορεί, να ανοίγει την πόρτα αυτής της σπάνιας συλλογής για να γνωρίσουν οι άνθρωποι την κόρη της. Για να μη χαθεί η ιστορία της και για να συνεχίσει η Δήμητρα να υπάρχει μέσα από όσα δημιούργησε.
Και ίσως αυτή να είναι η πιο συγκινητική πλευρά της συλλογής. Δεν είναι απλώς μια έκθεση αντικειμένων, αλλά ένας χώρος μνήμης. Ένας τρόπος η ζωή της Δήμητρας να συνεχίζει να συναντά ανθρώπους που δεν τη γνώρισαν ποτέ.
Ένα γράμμα από το 2006
Πίσω από τη συλλογή υπάρχει και μια ακόμη ανθρώπινη ιστορία. Περίπου το 2006, μια δασκάλα από την περιοχή, νεοδιόριστη τότε μακριά, είχε ακούσει για τη Δήμητρα σε τηλεοπτική εκπομπή και αποφάσισε να της στείλει ταχυδρομικά ξύστρες, σβήστρες και ένα γράμμα.
Δεν θυμόταν πια τι ακριβώς είχε γράψει. Θυμόταν, όμως, ότι είχε χαρεί πολύ που έκανε αυτή τη μικρή πράξη και ευχόταν να είχε χαρεί και η Δήμητρα.
Χρόνια αργότερα, η ίδια γυναίκα θυμήθηκε εκείνη την ιστορία, την εμπιστεύτηκε στις «Λαμπηδόνες» και αναζήτησε το γράμμα μέσα από τη δική τους παρουσία στο Μουσείο. Κάπως έτσι, η επίσκεψη απέκτησε ακόμη μεγαλύτερο νόημα.
Το παλιό γράμμα μπορεί κάποτε να βρεθεί. Μπορεί και όχι. Η επίσκεψη, όμως, όπως περιγράφουν οι ίδιες οι «Λαμπηδόνες», δημιούργησε ένα καινούργιο μήνυμα προς τη Δήμητρα. Ένα μήνυμα χωρίς χαρτί και λέξεις, φτιαγμένο από την παρουσία τους, την επιθυμία της Στέλλας, τη συγκίνηση και τη μνήμη μιας ιστορίας που εξακολουθεί να ταξιδεύει.
Γιατί κάποιες πράξεις, όσο μικρές κι αν μοιάζουν τη στιγμή που γίνονται, δεν χάνονται. Μένουν σε μια συλλογή, σε ένα γράμμα, σε μια μητέρα που συνεχίζει να ανοίγει την πόρτα, σε ανθρώπους που θυμούνται και σε καινούργιους ανθρώπους που φτάνουν στα Βαλτόνερα για να γνωρίσουν την ιστορία.
Οι «Λαμπηδόνες» δηλώνουν ότι θα επιστρέψουν και προτρέπουν και άλλους να επισκεφθούν τον χώρο. Γιατί εκεί, όπως σημειώνουν, δεν θα δουν μόνο μια συλλογή από ξύστρες και σβήστρες, αλλά μια ιστορία για τη δύναμη, την επιμονή και τη σημασία μιας ανθρώπινης πράξης. «Θα συναντήσετε τη Δήμητρα. Και μια μητέρα που αρνείται να αφήσει τη μνήμη της να σβήσει».
Η έκθεση είναι επισκέψιμη κατόπιν τηλεφωνικού ραντεβού στα 23860 41488 και 6944713626 (κυρία Φρειδερίκη).
