Μέσα σε τρεις εβδομάδες όσες είχαν κατατεθεί σε μία δεκαετία
Απότομη αύξηση των αναφορών προς τον Ιατρικό Σύλλογο Κοζάνης καταγράφεται μετά την υπόθεση Μαζωνάκη, με τις καταγγελίες των τελευταίων τριών εβδομάδων να ισοδυναμούν αριθμητικά με όσες είχαν υποβληθεί συνολικά την προηγούμενη δεκαετία. Οι υποθέσεις αφορούν από ιατρικές πράξεις και συμπεριφορές γιατρών έως παραπλανητικές διαφημίσεις, δείχνοντας ότι περισσότεροι πολίτες επιλέγουν πλέον να αναφέρουν περιστατικά που θεωρούν προβληματικά.
Η συζήτηση ανοίγει ευρύτερα και για το πώς μπορεί ο ασθενής να γνωρίζει ότι ο γιατρός και ο χώρος στον οποίο απευθύνεται πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Στην Κοζάνη σχεδιάζονται σήμανση για τα νόμιμα ιατρεία και πιλοτικό QR code για άμεσο έλεγχο της αδειοδότησης, την ώρα που επανέρχεται και το θεσμικό ζήτημα της περιοδικής επαναξιολόγησης των γιατρών μετά την απόκτηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος.
Έναν μήνα μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, η υπόθεση εξακολουθεί να γεννά σοβαρά ερωτήματα για τον έλεγχο των ιδιωτικών ιατρείων, τις πράξεις που επιτρέπεται να πραγματοποιούνται σε κάθε χώρο και την προστασία των ασθενών. Με αφορμή όσα ήρθαν στο φως, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Κοζάνης Χαράλαμπος Τσεβεκίδης μιλά στο «Χ» για την εικόνα στην περιοχή και τις δικλίδες που σχεδιάζεται να τεθούν σε εφαρμογή.
Το πρώτο στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η μεγάλη αύξηση των αναφορών προς τον Σύλλογο. Μέσα στις τελευταίες τρεις εβδομάδες κατατέθηκαν τόσες καταγγελίες όσες είχαν υποβληθεί συνολικά κατά την προηγούμενη δεκαετία. Αφορούν διαφορετικές περιπτώσεις, από τη συμπεριφορά γιατρών και αμφιλεγόμενες ιατρικές πράξεις έως παραπλανητικές διαφημίσεις ιδιωτών και νοσοκομειακών γιατρών.
Διευκρινίζεται πως όταν μια υπόθεση αφορά γιατρό δημόσιου νοσοκομείου, η καταγγελία κατατίθεται πρώτα στο νοσοκομείο και στη συνέχεια φτάνει στον Ιατρικό Σύλλογο. Για τον κ. Τσεβεκίδη, η ενεργοποίηση των πολιτών μετά την υπόθεση Μαζωνάκη αποτελεί θετική εξέλιξη, καθώς άνθρωποι που μέχρι πρότινος φοβούνταν ότι θα «μπλέξουν» αρχίζουν πλέον να αναφέρουν όσα γνωρίζουν.
Οι έλεγχοι και τα όρια τους
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου, η αρμόδια επιτροπή ελέγχει ανά πενταετία το σύνολο των αδειοδοτημένων ιατρείων της περιοχής, ενώ το νομοθετικό πλαίσιο έχει γίνει αυστηρότερο. Κανένας μηχανισμός, ωστόσο, δεν μπορεί να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει πίσω από την πόρτα κάθε ιατρείου.
Η Κοζάνη είναι μια μικρή κοινωνία, στην οποία μια μεμπτή δραστηριότητα είναι πιθανότερο να γίνει αντιληπτή. Αυτό όμως δεν αποκλείει την ύπαρξη περιπτώσεων που λειτουργούν «υπόγεια», ιδιαίτερα όταν οι υπηρεσίες παρέχονται μέσα από προσωπικές γνωριμίες, κοινωνικά δίκτυα ή και χωρίς δημόσια προβολή.
Γι’ αυτό ο Σύλλογος ζητά από τους πολίτες να απευθύνονται σε αυτόν όταν διαπιστώνουν κάτι ύποπτο. Οι αναφορές μπορούν να γίνονται ακόμη και ανώνυμα. Το κρίσιμο, όπως επισημαίνει ο κ. Τσεβεκίδης, δεν είναι μόνο αν κάποιος κατάφερε να ξεφύγει από τους ελέγχους, αλλά ο κίνδυνος που μπορεί να προκαλέσει για τη δημόσια υγεία.
Σήμανση και QR code στα νόμιμα ιατρεία
Ο Ιατρικός Σύλλογος Κοζάνης προχωρά στη δημιουργία της «ταμπέλας του νόμιμου ιατρείου», στην οποία θα αναγράφονται το ονοματεπώνυμο και η ειδικότητα του γιατρού, η διεύθυνση και ο αριθμός αδείας του ιατρείου.
Η τοποθέτησή της δεν θα είναι υποχρεωτική, αλλά θα συστηθεί σε όλα τα μέλη του Συλλόγου, ώστε ο πολίτης να μπορεί να αναγνωρίζει έναν νόμιμα αδειοδοτημένο χώρο. Παράλληλα, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αναπτύσσεται QR code, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο έως το τέλος του έτους και να τεθεί σε πιλοτική λειτουργία. Σκανάροντας το, ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει αν το ιατρείο είναι αδειοδοτημένο και έχει περάσει από τον προβλεπόμενο έλεγχο.
Ήδη υπάρχει δυνατότητα διασταύρωσης της ιδιότητας ενός γιατρού μέσω του Εθνικού Μητρώου Ιατρών στην ιστοσελίδα του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου. Εκεί είναι καταχωρισμένα και τα 594 μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Κοζάνης, με τα στοιχεία και την ειδικότητά τους.
Χωρίς επανέλεγχο η επάρκεια των γιατρών
Το σημαντικότερο θεσμικό κενό, σύμφωνα με τον κ. Τσεβεκίδη, εντοπίζεται μετά την απόκτηση της άδειας άσκησης επαγγέλματος. Ένας γιατρός ολοκληρώνει τις σπουδές, το αγροτικό του και την ειδικότητά του, εξετάζεται και αδειοδοτείται, χωρίς όμως στη συνέχεια να υπάρχει μηχανισμός περιοδικής επαναξιολόγησης των γνώσεων και της επάρκειάς του.
Το ζήτημα είχε τεθεί από τον ίδιο στη Σύνοδο Προέδρων των Ιατρικών Συλλόγων στην Αλεξανδρούπολη, τον Μάρτιο του 2024, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρξει ανταπόκριση. Όπως εξηγεί, σε άλλες χώρες η ανανέωση της άδειας συνδέεται με τη συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, την απόκτηση μορίων ή ακόμη και νέες εξετάσεις.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Κοζάνης επιχειρεί να καλύψει ένα μέρος αυτής της ανάγκης ξεκινώντας δωρεάν μαθήματα Βασικής και Εξειδικευμένης Υποστήριξης της Ζωής, τα γνωστά BLS και ALS. Η εκπαίδευση αφορά, μεταξύ άλλων, την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, τη χρήση απινιδωτή και τη διαχείριση κρίσιμων περιστατικών.
Η αρχή θα γίνει με τους 110 αγροτικούς και ειδικευόμενους γιατρούς που είναι μέλη του Συλλόγου. Στόχος είναι, εφόσον καταστεί δυνατό, να χορηγηθούν πιστοποιήσεις με ευρωπαϊκή αναγνώριση. Η συμμετοχή στην πρώτη αυτή δράση θα αποτελέσει και ένα «crash test» για τη συνέχιση του προγράμματος.
Οι «γιατροί με τα βαλιτσάκια»
Για τις αναφορές περί γιατρών που μετακινούνται από άλλες περιοχές και πραγματοποιούν ιατρικές ή αισθητικές πράξεις σε μη δηλωμένους χώρους, ο κ. Τσεβεκίδης ξεκαθαρίζει ότι η πλανόδια άσκηση της ιατρικής απαγορεύεται και συνοδεύεται από αυστηρές ποινές.
Ένας γιατρός μπορεί να εργαστεί στην Κοζάνη, ακόμη και αν ανήκει σε άλλον Ιατρικό Σύλλογο, εφόσον εγγραφεί στο προβλεπόμενο ειδικό μητρώο. Στην περιοχή δεν έχει καταγραφεί, τουλάχιστον εν γνώσει του προέδρου, σχετικό περιστατικό. Ο Σύλλογος, ωστόσο, ζητά τη βοήθεια των πολιτών, καθώς τέτοιες δραστηριότητες είναι δύσκολο να εντοπιστούν χωρίς συγκεκριμένη αναφορά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις πολύ χαμηλές τιμές, κυρίως για αισθητικές επεμβάσεις, αλλά και στις υποσχέσεις για «θαυματουργές» θεραπείες. Η σύσταση του προς τους πολίτες είναι να ελέγχουν τον γιατρό και τον χώρο όπου πρόκειται να γίνει η πράξη, να συζητούν με τον θεράποντα γιατρό τους όσα ακούν και να ζητούν δεύτερη γνώμη πριν λάβουν οποιαδήποτε απόφαση.
Το MedWatch και οι παραπλανητικές διαφημίσεις
Θετικά αποτιμάται και η πρώτη εφαρμογή του MedWatch, του συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης που εντοπίζει διαδικτυακές αναρτήσεις και διαφημίσεις ιδιωτικών ιατρείων και τις διασταυρώνει με τις άδειες και τις δηλωμένες ειδικότητες.
Σύμφωνα με τον κ. Τσεβεκίδη, μετά τους πρώτους ελέγχους αποσύρθηκε περίπου το 90% των παραπλανητικών διαφημίσεων που είχαν εντοπιστεί. Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι ένα ψηφιακό εργαλείο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μεταφερθεί η ευθύνη αποκλειστικά στον πολίτη. Η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί ευθύνη τόσο του κράτους και των ελεγκτικών μηχανισμών όσο και των πολιτών.
Ο ίδιος καταλήγει στην ανάγκη επικαιροποίησης του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, ο οποίος θεσπίστηκε το 2005 και δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί 21 χρόνια αργότερα. Η νομοθεσία, οι έλεγχοι και οι κανόνες πρέπει να προσαρμόζονται προτού υπάρξει το επόμενο σοβαρό περιστατικό.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι δεν μπορεί να απαιτείται κάθε φορά ένα τραγικό γεγονός για να αφυπνιστεί η κοινωνία και να κινηθεί το σύστημα. «Δεν πρέπει να “θυσιάζεται” ένας άνθρωπος για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε παρακάτω. Πρέπει κάποια πράγματα να τα προλαμβάνουμε. Εμείς οι γιατροί, ούτως ή άλλως, λέμε “καλύτερα το προλαμβάνειν του θεραπεύειν”», καταλήγει ο κ. Τσεβεκίδης.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
