Η νευροεπιστήμονας από τη Σιάτιστα μιλά στον «Χρόνο» για τη νευροψυχολογία, τις γνωσιακές νευροεπιστήμες, τον αυτισμό και τις νέες ερευνητικές προοπτικές στη Δυτική Μακεδονία
Τη δυνατότητα να αποκτήσει η Δυτική Μακεδονία ενεργό ρόλο στη διεθνή επιστημονική έρευνα, συνδέοντας τις νευροεπιστήμες με την τεχνητή νοημοσύνη, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, αναδεικνύει η Δρ Εύα Γεωργίου Μπόντα, γνωσιακή νευροεπιστήμονας, κλινική νευροψυχολόγος, σε συνέντευξή της στον «Χρόνο». Με πολυετή ακαδημαϊκή και ερευνητική παρουσία σε πέντε χώρες, η ίδια επιδιώκει να μεταφέρει τη διεθνή επιστημονική εμπειρία στην τοπική κοινωνία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη των παιδιών και των οικογενειών, αλλά και στη δημιουργία νέων ερευνητικών και εκπαιδευτικών προοπτικών.
Η επιστημονική της διαδρομή περιλαμβάνει σπουδές Ψυχολογίας, μεταπτυχιακή εκπαίδευση στην Κλινική, Αναπτυξιακή και Εκπαιδευτική Ψυχολογία και στις Γνωστικές Επιστήμες στη Σορβόννη, καθώς και διδακτορική έρευνα στη Γνωσιακή Νευροαπεικόνιση στο Πανεπιστήμιο Μαγκίλ του Καναδά. Έχει πραγματοποιήσει ερευνητική εκπαίδευση στα αμερικανικά πανεπιστήμια UC California at Davis και Washington University in St. Louis, ενώ έχει δραστηριοποιηθεί ερευνητικά στο Ινστιτούτο Παστέρ στο Παρίσι και στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.
«Κεντρικός άξονας της πορείας μου είναι η κατανόηση των σχέσεων μεταξύ εγκεφάλου, νόησης, συναισθήματος και συμπεριφοράς», επισημαίνει, εξηγώντας ότι η νευροψυχολογική αξιολόγηση δεν εξαντλείται σε ψυχομετρικές δοκιμασίες, αλλά απαιτεί συνεκτίμηση του ιστορικού και της συνολικής λειτουργικότητας κάθε ανθρώπου.
Ιδιαίτερο αντικείμενο της ερευνητικής της δραστηριότητας αποτελεί η αμυγδαλή, εγκεφαλική δομή που συμμετέχει στην επεξεργασία συναισθηματικών και κοινωνικά σημαντικών πληροφοριών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες μελέτησε την ανατομική οργάνωση των κυκλωμάτων της στον εγκέφαλο πρωτευόντων, συμβάλλοντας στην κατανόηση των μηχανισμών της συναισθηματικής επεξεργασίας και της κοινωνικής νόησης.
Εικόνα με τη συνδρομή Τεχνητής Νοημοσύνης, σχεδιασμένη και με δημιουργική επιμέλεια της Δρ Εύας Μπόντα, 2026.
Αυτισμός και εξατομικευμένη υποστήριξη
Σημαντικό μέρος της κλινικής και επιστημονικής της προσέγγισης αφορά τον αυτισμό, τον οποίο περιγράφει ως νευροαναπτυξιακή κατάσταση που επηρεάζει διαφορετικά κάθε άτομο, ιδιαίτερα στην κοινωνική επικοινωνία, την αισθητηριακή επεξεργασία και τη συμπεριφορά.
Η διάγνωση, όπως εξηγεί, προϋποθέτει ολοκληρωμένη αξιολόγηση της αναπτυξιακής πορείας από κατάλληλα εξειδικευμένους επαγγελματίες. «Η έγκαιρη αναγνώριση μπορεί να διευκολύνει την κατάλληλη υποστήριξη, χωρίς η διάγνωση να καθορίζει την ταυτότητα ή τις μελλοντικές δυνατότητες του παιδιού», τονίζει.
Για την ουσιαστική υποστήριξη των αυτιστικών παιδιών θεωρεί καθοριστική την εξατομικευμένη προσέγγιση, με σεβασμό στις ανάγκες, τις δυνατότητες και τα ενδιαφέροντά τους. Εξίσου σημαντική χαρακτηρίζει τη συνεργασία οικογένειας, σχολείου και ειδικών, καθώς και τη στήριξη γονέων και αδελφών.
Η νευροψυχολογική αξιολόγηση, πάντως, έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής, καθώς συμβάλλει στη διερεύνηση της ΔΕΠΥ, των μαθησιακών δυσκολιών, των διαταραχών μνήμης, των ανοιών, των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων και των νευροεκφυλιστικών παθήσεων. Τα ευρήματα μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό εξατομικευμένων παρεμβάσεων για τη μνήμη, την προσοχή, τη συμπεριφορά και τη συναισθηματική ρύθμιση.
Εικόνα με τη συνδρομή Τεχνητής Νοημοσύνης, σχεδιασμένη και με δημιουργική επιμέλεια της Δρ Εύας Μπόντα, 2026.
Νέες δυνατότητες στη μελέτη του εγκεφάλου
Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, η Εύα Μπόντα είναι ερευνήτρια στο University Medical Center Utrecht της Ολλανδίας, με αντικείμενο τη νευροαπεικόνιση και ενδιαφέρον για τα εγκεφαλικά κυκλώματα της συναισθηματικής επεξεργασίας και τις νευροαναπτυξιακές καταστάσεις.
Αναφερόμενη στις τεχνολογικές εξελίξεις, επισημαίνει ότι η νευροαπεικόνιση υπερυψηλού μαγνητικού πεδίου, όπως στα 7 Tesla, επιτρέπει λεπτομερέστερη μελέτη της δομής και λειτουργίας του εγκεφάλου. Παράλληλα, τα συστήματα ακόμη υψηλότερης έντασης, όπως τα 14 Tesla, βρίσκονται στο πεδίο της ερευνητικής ανάπτυξης, δημιουργώντας νέες προοπτικές για τη διάγνωση και τη θεραπεία.
«Για μένα, η έρευνα και η κλινική πράξη δεν είναι δύο ξεχωριστοί κόσμοι», υπογραμμίζει, αναδεικνύοντας την ανάγκη σύνδεσης των επιστημονικών δεδομένων με την πραγματική κλινική εικόνα κάθε ανθρώπου.
Εικόνα με τη συνδρομή Τεχνητής Νοημοσύνης, σχεδιασμένη και με δημιουργική επιμέλεια της Δρ Εύας Μπόντα, 2026.
Μεταπτυχιακό στη NEUROAI και ερευνητικό κέντρο στην Πολιστισμική Νευρεπιστήμη στη Σιάτιστα
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πρωτοβουλίες που διερευνά για τη Δυτική Μακεδονία. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η προοπτική συνεργασίας του Institute of NeuroAisthesis με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας για την ανάπτυξη μεταπτυχιακού προγράμματος στη NEUROAI, στο σημείο συνάντησης της τεχνητής νοημοσύνης με τις γνωσιακές νευροεπιστήμες.
Το πρόγραμμα θα μπορούσε να συνδυάζει νευροαπεικόνιση, γνωσιακή νευροεπιστήμη και νευροαναπτυξιακή έρευνα, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού. Πρόκειται για προοπτική που έχει διερευνηθεί και για δρομολογημένο πρόγραμμα στη φάση υλοποίησης με βάση τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.
Παράλληλα, η ίδια οραματίζεται τη δημιουργία Ερευνητικού Κέντρου Νευροεπιστημών και Πολιτισμού στη Σιάτιστα, αξιοποιώντας την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής ως πεδίο μελέτης της σχέσης εγκεφάλου, μνήμης, τέχνης και ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Ένα τέτοιο κέντρο θα μπορούσε να συνδέσει τις σύγχρονες νευροεπιστήμες με την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά, την εκπαίδευση και την κλινική νευροψυχολογία, αναπτύσσοντας συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και διεθνή ακαδημαϊκά δίκτυα.
«Θέλω η Δυτική Μακεδονία να να μην αποτελεί μόνο αποδέκτη της επιστημονικής γνώσης, αλλά να αποκτήσει ενεργό ρόλο στην ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών και ερευνητικών πρωτοβουλιών και στη δημιουργία νέων ευκαιριών για τους νέους επιστήμονες και τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας», αναφέρει χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας ένα όραμα που τοποθετεί την Κοζάνη και τη Σιάτιστα στον χάρτη της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας.
Τα στοιχεία επικοινωνίας της κας. Μπόντα, είναι στην διάθεση της εφημερίδας.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
