Στην Κοζάνη οι Ευρωπαίοι εταίροι του SIJMA για την απασχόληση μετά τον λιγνίτη
Η φυγή των νέων ανθρώπων αποτελεί κοινή πρόκληση για τη Δυτική Μακεδονία και άλλες ευρωπαϊκές περιοχές που αφήνουν πίσω τους την εξορυκτική δραστηριότητα. Παρά τις διαφορετικές συνθήκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, το ζητούμενο παραμένει η δημιουργία θέσεων εργασίας και προοπτικών που θα επιτρέψουν στους νέους να παραμείνουν στον τόπο τους και να χτίσουν εκεί το μέλλον τους.
Αυτό ήταν ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν στη διήμερη διεθνή συνάντηση του ευρωπαϊκού έργου SIJMA, στις 20 και 21 Οκτωβρίου στην Κοζάνη. Αντιπροσωπείες από την Ισπανία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία γνώρισαν από κοντά την πραγματικότητα της Δυτικής Μακεδονίας, αντάλλαξαν εμπειρίες και εξέτασαν πώς η κοινωνική οικονομία και η καινοτομία μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης.
Την ανάγκη να δημιουργηθούν πραγματικές ευκαιρίες για τους νέους ανθρώπους στις περιοχές που βρίσκονται σε μετάβαση ανέδειξαν, μεταξύ άλλων, οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών χωρών που συμμετείχαν στη διήμερη συνάντηση του SIJMA στην Κοζάνη. Οι διαφορετικές εμπειρίες τους έφεραν στο προσκήνιο ένα κοινό πρόβλημα, τη φυγή του νεανικού πληθυσμού και τη δυσκολία των τοπικών κοινωνιών να προσφέρουν επαγγελματικές προοπτικές.
Ο Istvan Hegedus από την Ουγγαρία, στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτό το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι απασχολεί τόσο τη δική του περιοχή όσο και τη Δυτική Μακεδονία. «Ίσως οι λόγοι να είναι κάπως διαφορετικοί, αλλά το πρόβλημα είναι το ίδιο. Πρέπει με κάποιον τρόπο να κρατήσουμε αυτούς τους νέους ανθρώπους και να τους προσφέρουμε δυνατότητες να χτίσουν το μέλλον τους στην περιοχή», ανέφερε.
Η ουγγρική αντιπροσωπεία προέρχεται από μια περιοχή που αντιμετωπίζει τις συνέπειες της παλαιότερης εξορυκτικής δραστηριότητας. Όπως εξήγησε ο κ. Hegedus, το SIJMA προσφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης καλών πρακτικών από ολόκληρη την Ευρώπη, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στον επόμενο προγραμματικό κύκλο, για τη διαμόρφωση στρατηγικών και τη βελτίωση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων.
Αναφερόμενος στην επίσκεψή του στην Κοζάνη, δήλωσε θετικά εντυπωσιασμένος από τον τρόπο οργάνωσης της αξιοποίησης των πόρων της Δίκαιης Μετάβασης. Όπως παρατήρησε, διαφορετικές παρεμβάσεις φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους, με τη συμμετοχή των αρμόδιων φορέων, διαμορφώνοντας ένα οργανωμένο σύστημα. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ορισμένα από τα επιμέρους στοιχεία βρίσκονται ακόμη υπό υλοποίηση.
Η Δυτική Μακεδονία ως παράδειγμα για τη Βόρεια Μακεδονία
Για τους εκπροσώπους από τη γείτονα χώρα Βόρεια Μακεδονία, η επίσκεψη είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς στη χώρα εξακολουθούν να λειτουργούν ορυχεία που κάποια στιγμή θα σταματήσουν την εκμετάλλευση τους.
Ο Stole Georgiev εξήγησε ότι οι δύο ημέρες στην Κοζάνη έδωσαν στην αντιπροσωπεία του την ευκαιρία να ενημερωθεί για την πορεία της απολιγνιτοποίησης, τα σχέδια που υπάρχουν και τις παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Είναι πολύ χρήσιμη αυτή η περίπτωση για εμάς, γιατί έχουμε πολλά κοινά στη χώρα μου», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας τη Δυτική Μακεδονία πρακτικό παράδειγμα μελέτης. Όπως σημείωσε, η επίσκεψη τους βοήθησε να αποκτήσουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για όσα μπορούν να περιμένουν στο μέλλον, όταν σταματήσει εντελώς η εξορυκτική δραστηριότητα και στη δική τους χώρα.
Από τη Γερμανία, ο Jan Schubel, από την περιοχή της Λειψίας, αναφέρθηκε στις ενδιαφέρουσες συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν και στη δυνατότητα σύγκρισης των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι δύο περιοχές. Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίηση του για τη φιλοξενία που δέχθηκε στην Κοζάνη και την επιθυμία του να επιστρέψει.
Η Anna Gomez υπογράμμισε ότι οι εταίροι του έργου αντιμετωπίζουν κοινές δυσκολίες, τις οποίες επιχειρούν να διαχειριστούν με διαφορετικούς τρόπους. Από την επίσκεψή της ξεχώρισε τη σημασία της τοπικής ταυτότητας και της κοινωνικής συνεργασίας, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη τεκμηρίωσης και αξιολόγησης των παρεμβάσεων που υλοποιούνται.
Κοινωνική οικονομία και νέες δυνατότητες απασχόλησης
Το ευρωπαϊκό έργο SIJMA χρηματοδοτείται από το Interreg Europe και επικεντρώνεται στην κοινωνική οικονομία, στις κοινωνικές επιχειρήσεις και στην κοινωνική καινοτομία, ως πεδία που μπορούν να συμβάλουν στην απασχόληση στις περιοχές σε μετάβαση.
Ο Κώστας Καραμάρκος, project manager του SIJMA και σύμβουλος στρατηγικής, εξήγησε ότι κατά τη διήμερη συνάντηση οι εταίροι είχαν την ευκαιρία να συναντήσουν σχεδόν όλους τους φορείς που ασχολούνται με ζητήματα ανάπτυξης στη Δυτική Μακεδονία. Όπως ανέφερε, οι κοινωνικές επιχειρήσεις και η κοινωνική καινοτομία χρειάζονται σημαντική υποστήριξη, καθώς δραστηριοποιούνται και σε τομείς που απευθύνονται σε ιδιαίτερες ομάδες πληθυσμού.
Οι συναντήσεις έδωσαν τη δυνατότητα να εξεταστούν όσα έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα, αλλά και τα σημεία στα οποία απαιτούνται βελτιωτικές παρεμβάσεις, ώστε τα αποτελέσματα να γίνουν περισσότερο ορατά στην απασχόληση, στην επιχειρηματικότητα και στην καινοτομία.
Ο κ. Καραμάρκος αναφέρθηκε ιδιαίτερα σε κοινωνικά ευαίσθητους τομείς, όπως η οικονομία που συνδέεται με τις ανάγκες των ανθρώπων τρίτης ηλικίας και ο τουρισμός για άτομα με αναπηρία, επισημαίνοντας ότι απαιτούν εξειδικευμένες πολιτικές και ιδιαίτερη υποστήριξη.
Μέσα από τις συζητήσεις και τις επισκέψεις αναδείχθηκαν τόσο οι διαφορετικές εμπειρίες των ευρωπαϊκών περιοχών όσο και οι προκλήσεις που τις συνδέουν. Για τη Δυτική Μακεδονία, το ζητούμενο παραμένει η αξιοποίηση αυτής της γνώσης σε παρεμβάσεις με ουσιαστικό αντίκρισμα στην τοπική κοινωνία. Κυρίως, όμως, σε ευκαιρίες που θα επιτρέψουν στους νέους ανθρώπους να μη χρειάζεται να φύγουν από τον τόπο τους για να χτίσουν το μέλλον τους.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
