Προειδοποίηση μεταφορέων για πρόσθετο κόστος και κινδύνους στην τροφοδοσία της Δυτικής Μακεδονίας
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 απαγορεύεται η διέλευση φορτηγών μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων από τις σήραγγες της παράκαμψης Καστανιάς, λόγω εκκρεμότητας στην πιστοποίηση πυρασφάλειας. Τα οχήματα αυτά υποχρεώνονται να κινούνται εκτός Εγνατίας Οδού, μέσω του παλαιού οδικού άξονα Θεσσαλονίκης Κοζάνης, καθώς η ορεινή διαδρομή της Καστανιάς δεν επιτρέπει κυκλοφορία άνω των 3,5 τόνων. Πρόκειται για καύσιμα, υγραέρια και άλλα κρίσιμα φορτία που αφορούν άμεσα τη λειτουργία της αγοράς και την κάλυψη βασικών αναγκών στη Δυτική Μακεδονία.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς, επιβαρύνει τα ωράρια των οδηγών και περιορίζει την ασφάλεια, σε έναν δρόμο που δεν έχει τα χαρακτηριστικά σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Το αποτέλεσμα είναι πρόσθετο κόστος που δεν μπορεί να απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις και οδηγεί σε ανατιμήσεις στα καύσιμα, αλλά και σε κινδύνους για την ομαλή τροφοδοσία, ιδιαίτερα ενόψει χειμώνα. Το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό αλλά είναι υποδομής και αφορά ευθέως μια ολόκληρη περιοχή που καλείται, για ακόμη μία φορά, να προσαρμοστεί χωρίς επαρκείς λύσεις.
Αλυσιδωτές επιπτώσεις στο κόστος μεταφοράς καυσίμων και κατ’ επέκταση στις τιμές στα πρατήρια της Δυτικής Μακεδονίας προκαλεί η απαγόρευση διέλευσης φορτηγών μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων από τις σήραγγες της παράκαμψης Καστανιάς, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026. Την εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ο ιδιοκτήτης εταιρείας μεταφοράς επικίνδυνων φορτίων και πρατηρίου καυσίμων, Γιάννης Χλιάπας, προειδοποιώντας ότι το αυξημένο κόστος δεν μπορεί να απορροφηθεί από τις επιχειρήσεις και θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές.
Η απαγόρευση γνωστοποιήθηκε με έγγραφο της Εγνατία Οδός ΑΕ, με ημερομηνία 29 Δεκεμβρίου 2025, το οποίο εστάλη σε πλήθος θεσμικών και επαγγελματικών φορέων του κλάδου των καυσίμων και των μεταφορών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος, ο Σύνδεσμος Ελληνικών Μεταφορικών Επιχειρήσεων Προϊόντων Πετρελαίου, η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδος, επαγγελματικά σωματεία μεταφορέων, καθώς και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Συμβούλων Ασφαλούς Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων. Το έγγραφο κοινοποιείται, μεταξύ άλλων, στο Τμήμα Τροχαίας Βέροιας, το οποίο έχει τη δικαιοδοσία ελέγχου στην παράκαμψη Καστανιάς, στη Διοικητική Αρχή Σηράγγων και στη Νέα Εγνατία Οδός Παραχώρηση ΑΕ.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο κ. Χλιάπας, η απόφαση σχετίζεται με το γεγονός ότι οι σήραγγες της παράκαμψης Καστανιάς βρίσκονται σε διαδικασία πιστοποίησης πυρασφάλειας για τη διέλευση οχημάτων μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων. Μέχρι την ολοκλήρωση της πιστοποίησης, απαγορεύεται η κυκλοφορία φορτηγών που εμπίπτουν στο καθεστώς ADR, δηλαδή μεταφέρουν καύσιμα, υγραέρια, οξυγόνο για νοσοκομεία, μολυσματικά απόβλητα και γενικότερα εύφλεκτα ή επικίνδυνα φορτία.
Τα συγκεκριμένα φορτηγά, βάρους από 18 έως και 40 τόνους, δεν μπορούν να κινηθούν μέσω της Καστανιάς από Ζωοδόχο Πηγή, καθώς στο συγκεκριμένο ορεινό τμήμα ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας για οχήματα άνω των 3,5 τόνων. Ως αποτέλεσμα, η μοναδική εναλλακτική διαδρομή που απομένει είναι ο παλαιός άξονας Θεσσαλονίκης Κοζάνης μέσω Χαλκηδόνας, Γιαννιτσών, Έδεσσας, Αμυνταίου και Πτολεμαΐδας, ένας δρόμος που, όπως τονίζει, δεν διαθέτει τα επίπεδα ασφάλειας και συντήρησης της Εγνατίας Οδού.
Η αλλαγή αυτή επιβαρύνει σημαντικά τόσο τον χρόνο όσο και το κόστος μεταφοράς. Ένα δρομολόγιο από τη Θεσσαλονίκη προς την Κοζάνη απαιτεί πλέον έως και περίπου 3 ώρες μόνο για το σκέλος μέσω Έδεσσας, χωρίς να συνυπολογίζονται οι αναμονές φόρτωσης στα διυλιστήρια, οι οποίες μπορεί να κυμανθούν από μία έως και επτά ώρες. Οι οδηγοί κινούνται οριακά εντός των προβλεπόμενων ωραρίων, με αυξημένες υπερωρίες και πρόσθετο λειτουργικό κόστος για τις μεταφορικές επιχειρήσεις.
Ο κ. Χλιάπας εκτιμά ότι η επιβάρυνση αυτή μεταφράζεται σε αύξηση της τάξης των 5 έως 8 λεπτών ανά λίτρο καυσίμου, μόνο από το μεταφορικό κόστος. Όπως σημειώνει, ένα μέρος της επιβάρυνσης ήδη απορροφάται από τις επιχειρήσεις, ωστόσο δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί στο σύνολό της. Σε συνδυασμό με τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα των πρατηρίων, όπως πιστοποιήσεις και νέες κανονιστικές υποχρεώσεις, η μετακύλιση στον καταναλωτή θεωρείται αναπόφευκτη.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για την ομαλή τροφοδοσία της Δυτικής Μακεδονίας εφόσον ο χειμώνας αποδειχθεί βαρύς. Περιοχές που βασίζονται στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο υγραέριο ενδέχεται να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις, καθώς και τα φορτία αυτά εμπίπτουν στην κατηγορία των επικίνδυνων εμπορευμάτων και υποχρεούνται να κινούνται εκτός Εγνατίας Οδού.
Πέρα από το οικονομικό σκέλος, ο ίδιος θέτει ως μείζον ζήτημα την ασφάλεια. Επισημαίνει ότι το παλαιό οδικό δίκτυο χρησιμοποιείται εντατικά από αγροτικά οχήματα, παρουσιάζει αυξημένη επικινδυνότητα και δεν μπορεί να υποκαταστήσει με ασφάλεια έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο για τη μεταφορά επικίνδυνων φορτίων. Όπως τονίζει, είτε θα πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα η πιστοποίηση των σηράγγων ώστε να επιτραπεί η διέλευση με αυστηρούς όρους, είτε να αναβαθμιστούν και να συντηρηθούν ουσιαστικά οι εναλλακτικές διαδρομές.
«Δεν ζητάμε εξαίρεση, ζητάμε ασφάλεια στη μεταφορά», αναφέρει, προειδοποιώντας ότι χωρίς άμεσες παρεμβάσεις οι επιπτώσεις θα γίνουν σύντομα αισθητές τόσο στις τιμές των καυσίμων όσο και στη συνολική λειτουργία της αγοράς στη Δυτική Μακεδονία.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
