Αρθρογραφία: Ιωάννα Κωσταρέλλα

Τα δεκαπέντε μας λεπτά

Είναι φοβερά τα πειράματα που μπορεί να κάνει κάποιος στο νέο θαυμαστό κόσμο του διαδικτύου. Από το να δημιουργήσει μια ψεύτικη προσωπικότητα, μέχρι το να χτίσει τη δική του εικόνα, ανάλογα με το τι αρέσει και τι όχι, για να επιτύχει δημοφιλία. Η επιθυμία, μάλιστα, για αποδοχή (μέσω σχολίων ή likes) γίνεται τόσο εθιστική, που ξεκινώντας οι περισσότεροι, ενώ έχουν την εντύπωση ότι το ελέγχουν, στο τέλος φθάνουν να μην

Απλά ή σύνθετα;

Λεξιλαγνεία, θεσμολαγνεία και νομολαγνεία είναι μερικές απο τις έννοιες που εκφράζουν, πιστεύω, το συλλογικό αξιακό μας σύστημα. Το πρώτο είναι φανερό στον τρόπο που εκφραζόμαστε. Πολλές λέξεις, εντυπωσιακές λέξεις, κενές περιεχομένου λέξεις, μπαίνουν στη σειρά για να δημιουργήσουν το δημόσιο λόγο. Τις περισσότερες φορές φτιάχνουν προτάσεις περίτεχνες μεν, χωρίς κανένα απολύτως νόημα δε, οι οποίες μπορούν να μεταφέρονται στο χρόνο, ώστε κάποιος να νομίζει ότι δεν πέρασε ούτε μια μέρα.

Η σημασία των κλαδικών εκθέσεων

Επί πολλά χρόνια λέγαμε και γράφαμε ότι το έχει έρθει το τέλος των γενικών εκθέσεων με ότι αυτό συνεπάγεται για τις αντίστοιχες διοργανώσεις. Ξεκινώντας από το πανηγύρι της ΔΕΘ και καταλήγοντας στη δική μας έκθεση των Κοίλων ήταν ολοφάνερο ότι αυτός ο κύκλος έχει κλείσει. Η κλαδική, λοιπόν, έκθεση για τα αρωματικά φυτά που ξεκινάει την Παρασκευή στο Εκθεσιακό Κέντρο είναι μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρώτον, γιατί η

Διαισθητικά ή ορθολογικά;

«Δεν μπορείς να διαχειριστείς κάτι που δεν μπορείς να μετρήσεις» ανέφερε ο Δημήτρης Μπουραντάς για άλλη μια φορά σε ομιλία του προχθές στην Κοζάνη, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της αξιολόγησης με βάση συγκεκριμένους ποιοτικούς και ποσοτικούς δείκτες. Μάλιστα, έφερε ως παράδειγμα τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη σύζυγο που δεν ξέρει πόσα χρήματα δίνει στο σούπερ-μάρκετ σε μηνιαία βάση. Όσο παιδαριώδες κι αν ακούγεται το παραπάνω για όσους ασχολούνται με

Το πρόβλημα με τον «Φακελάκη»

Το πρόβλημα με την ιστορία του «Φακελάκη» των Σερρών είναι ότι οι περισσότεροι πιστεύουν ότι είναι συνηθισμένη και δεν τους πειράζει κιόλας. «Έλα μωρέ τέτοια γίνονται παντού» είναι η συνηθισμένη επωδός. Όταν αντιμετωπίζεις, λοιπόν, ένα γεγονός ως περίπου αυτονόητο, δεν υπάρχει περιθώριο να το λύσεις. Γιατί να λύσεις κάτι το οποίο εν τέλει δεν σε ενοχλεί; Εδώ που τα λέμε, αν όλα αυτά μας ενοχλούσαν, θα ψάχναμε να βρούμε τρόπους

Μην κρίνεις για να μην κριθείς

Συνηθίσαμε στο ρόλο της κερκίδας. Εκεί από ψηλά, ανακατεμένοι μέσα στο πλήθος, με πανοραμική άποψη του γηπέδου και των παικτών. Να επισημαίνουμε τα λάθη και να κατηγορούμε τους παίχτες. Υπάρχει μια ασφάλεια στην κερκίδα, γιατί γίνεσαι ένα με τον όχλο και η φωνή σου δεν ξεχωρίζει. Ακολουθεί μόνο το σύνθημα, δυνατά και συντεταγμένα. Η κερκίδα είναι παντού και βρίζει προπονητή και παίκτες. Έχει πάντα την αίσθηση «ότι θα το ‘κανε

Η βιβλιοθήκη, το σπίτι μας

Τα εγκαίνια της Κοβενταρείου ήταν μόνο η αρχή για το ρόλο που καλείται να παίξει στο νέο της πλέον κτίριο. Μπορεί το ιστορικό της μετεγκατάστασης να μοιάζει μεγάλο και τα χρόνια που πέρασαν μέχρι η ιδέα να γίνει πράξη πολλά, αλλά στην πραγματικότητα όλα τώρα ξεκινούν. Θυμάμαι απο τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης και λειτουργίας του Συλλόγου Φίλων Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης, ότι η μετεγκατάσταση ήταν ο βασικός στόχος που θέταμε,

Το κρέας

Έτσι εκτίθενται τα γυναικεία σώματα στην τηλεόραση. Ως κρέατα στη βιτρίνα. Άλλο πιο μαλακό, άλλο πιο σκληρό, άλλο πιο κόκκινο, άλλο πιο λευκό. Ότι προτιμάτε δηλαδή. Ποτέ δεν ήμουν υπέρ των υπερβολών της πολιτικής ορθότητας ή της με το ζύγι αντιμετώπισης των φύλων. Αλλά εδώ δεν πρόκειται περί αυτού. Πρόκειται περί της αντικειμενοποίησης των γυναικών που οικειοθελώς προσέρχονται στο κρεβάτι του Προκρούστη. Τις κοιτάζουν στα δόντια, στα χέρια, στο στήθος

Η κάλπικη λίρα

Ζούμε το κάλπικο παντού. Μια ζωή με φώτοσοπ. Ψεύτικες βλεφαρίδες, εξτένσιονς για μαλλιά, φωτοσκίαση για πιο φρέσκο αποτέλεσμα, πρόσθετο στήθος και ο κατάλογος συνεχίζεται. Όπου δεν πέφτει διόρθωση απο την αρχή, πέφτει διόρθωση στη συνέχεια. Και τι θα γίνει βρε αδερφέ αν πειράξουμε λίγο τη φωτογραφία; Αν διορθώσουμε το 6 στο βαθμό πτυχίου και το κάνουμε 8, αν κάνουμε το ανύπαρκτο υπαρκτό; Το θέμα είναι τι ζητάς και μέχρι που

Ιστορίες για σήματα

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του 1828, μεταξύ του απερχόμενου Ρεπουμπλικανού προέδρου John Quincy Adams και του Δημοκρατικού Andrew Jackson, ο πρώτος αποκάλεσε τον δεύτερο «jackass» που είναι ο αρσενικός γάιδαρος αλλά στην καθομιλουμένη σημαίνει «βλάκας» κάνοντας ένα λογοπαίγνιο με το όνομα του Jackson. Την περίοδο εκείνη μέρος της κοινής γνώμης, με την οποία συντάσσονταν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, θεωρούσε ότι το «ο λαός στην εξουσία» οδηγεί αναπόδραστα σε «βλάκες»

Σα να μην πέρασε μια μέρα

Tην ώρα που ο κόσμος καίγεται, κάποιοι ανοίγουν την ντουλάπα τους και ξεσκονίζουν κοστούμια και ταγεράκια σινιέ. Ελέγχουν τις «καλές» φωτογραφίες και ετοιμάζονται να κλείσουν κομμωτές και μακιγιέζ. Just in case. Ποιοι είναι αυτοί; Μα, φυσικά οι φερέλπιδες πολιτευόμενοι. Αυτοί που για το μόνο που ενδιαφέρονται είναι η εξασφάλιση της υποψηφιότητάς τους μέσα από τις δήθεν πληροφορίες που τεχνηέντως διοχετεύουν στον τύπο. Αυτοί που δεν τους καίγεται καρφάκι για τι

Η Βιβλιοθήκη είναι ιδέα

Η αρχή βρίσκεται στο λόγο, στο μήνυμα που μεταφέρει ο πομπός στο δέκτη, στην επικοινωνία. Το μέσο διαφέρει από εποχή σε εποχή, από τόπο σε τόπο, από χρόνο σε χρόνο. Αν κάνουμε, λοιπόν, το λάθος να πιστέψουμε ότι η βιβλιοθήκη είναι ένα απλό μέσο που μεταφέρει ένα μήνυμα, ένα μέρος και όχι μια έννοια, ένας τόπος και όχι μια ιδέα, τότε θα έχουμε χάσει την ευκαιρία να δούμε τη μεγάλη

Μαθήματα ιστορίας

Στην ταινία «Μαθήματα αμερικανικής ιστορίας» ο Ντέρεκ, ένας οργισμένος νέος που ο πατέρας του δολοφονήθηκε από έναν μαύρο άνδρα, ασπάζεται τη ναζιστική ιδεολογία και υπό την καθοδήγηση μιας ακροδεξιάς οργάνωσης ωθείται στον άγριο φόνο. Μέσα στη φυλακή αλλάζει συμπεριφορά και βγαίνοντας πια προσπαθεί να σώσει τον αδερφό του από το φανατισμό. Η ζωή δεν είναι ταινία, αλλά η ουσία όλης της ιστορίας έχει να κάνει με το μίσος που σε

Η συμβολή των social media στην ερευνητική δημοσιογραφία

Το 2009 ο δημοσιογράφος της Guardian Πολ Λιούις κάλυπτε τη διαδήλωση εναντίον των G20 για τον Γκάρντιαν. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδήλωσης ένας άνδρας με το όνομα Ian Tomlinson που πουλούσε την London Evening Standard δεν γύρισε σπίτι, καθώς στην επιστροφή έπεσε στο έδαφος και πέθανε. Αλλά λίγοι άνθρωποι εκείνη τη μέρα ήξεραν ότι ο Tomlinson δεν πέθανε από καρδιά, όπως ισχυρίστηκε η αστυνομία, αλλά ήταν θύμα αστυνομικής βίας.

Σκέψου πριν μιλήσεις

Η φράση αυτή είναι γνώριμη. Και ποιος δεν την άκουσε από παππούδες και γονείς «βούτα τη γλώσσα στο μυαλό σου πριν μιλήσεις». Εμείς, όμως, ζούμε στην εποχή που βιαζόμαστε πολύ. Να μιλήσουμε. Να πατήσουμε το ‘like’, να πούμε την αποψάρα μας που τις περισσότερες φορές βασίζεται στα θραύσματα πληροφοριών που μαζέψαμε δεξιά και αριστερά. Βιαζόμαστε να ταυτιστούμε, να χειροκροτήσουμε, αλλά ταυτόχρονα και να κατακρημνίσουμε. Βιαζόμαστε να πάρουμε θέσεις και να

Μιντιακοί «Μεσσίες»

Ο δημόσιος λόγος οφείλει να είναι σοβαρός λόγος. Απ’ όποιον κι αν εκφέρεται με οποιοδήποτε μέσο κι αν επικοινωνείται. Πόσο μάλλον όταν διαχέεται μαζικά σε ένα κοινό που είναι επιρρεπές στην υπερβολή και έχει εθιστεί στο «τίποτα». Ο μεγαλύτερος εχθρός του δημόσιου λόγου είναι, ίσως, ο λαϊκισμός, που μετατρέπεται σε μια ύπουλη και εθιστική προπαγάνδα, δύσκολα αντιληπτή από το ευρύ κοινό. Έχουμε κακώς συνδέσει την προπαγάνδα αποκλειστικά με τα ολοκληρωτικά

Σαρκοφάγα

Όταν σοβαρά ζητήματα καταλήγουν σε ένα απλό ναι ή όχι, είναι προφανές ότι απογυμνώνονται τεχνηέντως απ’ όλη την ουσία τους, με στόχο να μετατραπούν για άλλη μια φορά σε οπαδική συζήτηση, όπου περισσεύει το μίσος και λείπει η σύνεση. Δεν είναι η πρώτη φορά, ούτε δυστυχώς θα είναι η τελευταία. Αυτή τη φορά, όμως, η σταγόνα ξεχείλισε το ποτήρι και η οργή που εκδηλώθηκε για το απαράδεκτο αυτό δήθεν γκάλοπ

Η κοινοτοπία του κακού

Στον «Αϊχμαν στην Ιερουσαλήμ» η σημαντική Γερμανίδα πολιτική επιστήμονας Χάνα Άρεντ έλεγε ότι οι τερατωδίες δεν διαπράττονται από τέρατα, αλλά από συνηθισμένους ανθρώπους. Ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ανθρώπους που δοθείσης της ευκαιρίας μετατρέπονται σε τέρατα και το χέρι τους γίνεται φονικό όπλο, θα προσθέταμε. Όλο αυτό, η κοινοτοπία δηλαδή του κακού, είναι μια διαπίστωση που επαρκεί για να εξηγήσει πολλά από τα οποία βιώνουμε, κυρίως, όμως, τις αποκλίνουσες συμπεριφορές και

Το σχολείο του μέλλοντος

Αλήθεια πως προετοιμάζονται για το μέλλον τα παιδιά του ελληνικού σχολείου; Το ερώτημα αυτό μου ήρθε στο μυαλό, διαβάζοντας ότι στη Φινλανδία, η εκπαίδευση στα μέσα, είναι ένα από τα μαθήματα που διδάσκονται και ορίζεται ως το εργαλείο που θα διευκολύνει την ανάπτυξη του μιντιακού εγγραμματισμού (media literacy). H εισαγωγή του μαθήματος βασίζεται στην παραδοχή ότι η διεύρυνση του μιντιακού οικοσυστήματος, αλλά και η αναδιανομή των παραδοσιακών ρόλων παραγωγού-καταναλωτή, έχει

Τα εμπάργκο

Το εμπάργκο του εμπάργκο έγινε τις τελευταίες ημέρες στα πανελλαδικά μέσα ενημέρωσης. Μετά τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που κήρυξαν τον ανένδοτο στο ΣΚΑΙ, ήρθαν τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας να κηρύξουν το δικό τους πόλεμο στην ΕΡΤ, με αφορμή τις ατυχέστατες –είναι αλήθεια- δηλώσεις δημοσιογράφου της δημόσιας τηλεόρασης για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Στρατευμένη δημοσιογραφία, κακοπληρωμένη δημοσιογραφία, κακή δημοσιογραφία; Πείτε το όπως θέλετε. Στην εποχή που οι δημοσιογράφοι δεν σέβονται τον