Αρθρογραφία: Ιωάννα Κωσταρέλλα

Η ποινή και ο Μπεκαρία

Η λογική του όχλου είναι υπέρ της αυτοδικίας και της κρεμάλας. Των πρωτόγονων δηλαδή τρόπων να λυθούν οι διαφορές, πριν μεσολαβήσουν τα χρόνια του διαφωτισμού και όσων μας έμαθε ο Τσεζάρε Μπεκαρία περί σωφρονισμού. Η τιμωρία πρέπει να έχει προληπτική και όχι ατιμωτική λειτουργία, η ποινή πρέπει να είναι ανάλογη του διαπραχθέντος αδικήματος, η βεβαιότητα της τιμωρίας (και όχι η αυστηρότητά της) είναι που οδηγεί στην πρόληψη και τέλος για

Η τέχνη της σιωπής

Το διαδίκτυο θαρρείς και άνοιξε το κουτί της Πανδώρας σε σχέση με τη διάχυση της πληροφορίας. Ξαφνικά, χιλιάδες άνθρωποι, μέχρι τότε απόλυτα εξοικειωμένοι και ικανοποιημένοι με το ρόλο του δέκτη, αντιλήφθηκαν τι σημαίνει να γράφεις δημόσια. Πολλοί τροφοδοτούμενοι από μια ναρκισσιστική επιθυμία να δουν τον εαυτό τους να (ανα)δημοσιεύεται, ενώ άλλοι σίγουροι ότι έχουν κάτι να πουν. Το αυτό ισχύει για όλους μας, μηδενός και μηδεμιάς εξαιρουμένης. Κρινόμαστε, λοιπόν, για

Για τα μάτια των άλλων

Η ανάγκη να παίρνεις τη θέση που –νομίζεις- ότι σου αξίζει στα μάτια των άλλων, είναι τελικά αυτή που κινεί τα νήματα, στην εποχή του μικρού χωριού μας. Αν σε κάτι έχουμε γίνει υπερβολικά καλοί, είναι στο μάρκετινγκ του εαυτού μας. Γνωρίζουμε την καλή γωνία φωτογράφησης, το σωστό φως για να δείχνουμε λαμπεροί, τις σωστές επιλογές χώρων διασκέδασης που θα μας δώσουν δημοσιότητα και τις σωστές αναρτήσεις που θα τραβήξουν

Τα «σπασμένα» των καταλήψεων

Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουμε συνειδητοποιήσει το ποιος πληρώνει τα «σπασμένα» από κάθε κατάληψη που οδηγεί σε καταστροφές στον δημόσιο χώρο. Μάλλον πιστεύουμε ότι αυτά πληρώνονται από κάπου αλλού, έναν μαγικό κουμπαρά και όχι από τα λεφτά των φορολογούμενων. Το δημόσιο χρήμα και τα κρατικά ταμεία γεμίζουν από τις εισφορές μας. Επομένως, κάθε καταστροφή, κλοπή, βανδαλισμός που γίνεται στον δημόσιο χώρο μας αφορά άμεσα, γιατί εμείς πληρώνουμε και θα

Δολοφονώντας χαρακτήρες

Ο τρόπος δημοσιογραφικής κάλυψης της δολοφονίας της φοιτήτριας στη Ρόδο είναι αποκαλυπτικός για τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ως κοινωνία κάποια θέματα, που θα χαρακτηρίζονταν και ως «ταμπού». Αντί να κοιτάξουμε το γεγονός, το φόνο δηλαδή, κατάματα, κοιτάμε να τον ξορκίσουμε, αναζητώντας σχέσεις αιτιώδους συνάφειας, εκεί που δεν υπάρχουν. Ένα κορίτσι, μια γυναίκα, λοιπόν, που βιάζεται και δολοφονείται είναι μόνο θύμα. Δεν μπορεί να έχει κάνει οτιδήποτε που να έχει προκαλέσει

Τα είδη που ευδοκιμούν στη δημόσια ζωή

Όλοι διαμαρτυρόμαστε γιατί στη δημόσια ζωή επικρατούν τελικά οι φελλοί. Αυτοί που δεν προσπαθούν, αυτοί που δεν αγχώνονται. Αυτοί που με ένα «έλα μωρέ» προχωρούν παρακάτω, χωρίς να δίνουν δεκάρα για τα συντρίμμια που αφήνουν πίσω τους. Απλά διαμαρτυρόμαστε, χωρίς να αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας ή να αναζητούμε τις αιτίες. Κρυβόμαστε πίσω απο ένα αδικαιολόγητο «αφού δεν αλλάζει τίποτα» και πάμε παρακάτω. Στο μεταξύ οι φελλοί ψηφίζουν για μας, αποφασίζουν

Η αισθητική στη γιορτή

Την ποιότητα τη βλέπεις στη λεπτομέρεια. Στα μικρά και στα καθημερινά. Στην καθαριότητα, στο σεβασμό στο δημόσιο χώρο, στην αισθητική της γιορτής. Και αυτά είναι υπόθεση όλων μας. Καμίας και μόνης δημοτικής αρχής. Στη χώρα, λοιπόν, που θριαμβεύει το λαϊκό ποπ και κορίτσια κι αγόρια ξεφωνίζουν για τον Αργυρό και τη Φουρέϊρα, τον κάθε Αργυρό και την κάθε Φουρέϊρα, είναι δύσκολο να πας αντίθετα στη νόρμα και να κάνεις φωταγώγηση

Οι τέλειες ατέλειες

Φανταστείτε έναν κόσμο ολόιδιων ανθρώπων. Που θα φαίνονταν, θα κινούνταν και θα λειτουργούσαν με τον ίδιο τρόπο. Που θα φορούσαν τα ίδια ρούχα και θα σκέφτονταν με τον ίδιο τρόπο. Τι ενδιαφέρον θα μπορούσε να έχει η ζωή εκεί; Ο πλούτος του δικού μας κόσμου είναι οι τέλειες ατέλειές του. Οι διαφορές στην εξωτερική εμφάνιση, στις πολιτικές απόψεις, στις θρησκευτικές πεποιθήσεις, στον τρόπο ζωής. Κι αντί όλα αυτά να τα

Ανεκτικοί ή μόνοι;

Ο σεβασμός και η ανοχή σε μια κοινωνία καλλιεργούνται. Είναι επίκτητες ως αξίες σε συλλογικό επίπεδο, αφού δουλευτούν πρώτα σε ατομικό επίπεδο. Δεν παγιώνονται από τη μια ώρα στην άλλη. Κοινωνία στην οποία οι πολίτες δεν σέβονται τους χώρους στάθμευσης των ανθρώπων με αναπηρία, είναι σίγουρα κοινωνία στην οποία δεν υπάρχει σεβασμός στη διαφορετικότητα του χρώματος ή της εθνικής καταγωγής. Όλα αυτά πηγαίνουν χέρι-χέρι. Δεν μπορεί να σέβεσαι τη διαφορετικότητα

Στη γλώσσα του μίσους

Έγραφα πριν από μερικά χρόνια πως «τον τελευταίο καιρό παρακολουθούμε το δημόσιο λόγο να γίνεται όλο και πιο φθηνός, όλο και πιο χυδαίος και χαραγμένος με τα σημάδια της ρητορικής μίσους. Λέξεις, όπως συμμορίτες, παρακρατικοί βγαίνουν πολύ εύκολα από τα στόματα βουλευτών, καθρεφτίζοντας την τάση που επικρατεί και στην υπόλοιπη κοινωνία που εναγωνίως αναζητά εύκολες λύσεις, αποδιοπομπαίους τράγους, διαχωρισμούς ανάμεσα στο «εμείς» και «οι άλλοι», υπεραπλουστευμένες εκδοχές και μοναδικές αλήθειες.

Μάθετε ιστορία

“Learn history” δηλαδή «μάθετε ιστορία» ήταν η προτροπή ή καλύτερα το πρόσταγμα το μακρινό πια 1992 σε όλους τους ξένους που αμφισβητούσαν την ελληνικότητα της Μακεδονίας. Είναι που γνωρίζαμε και γνωρίζουμε εμείς τόσο καλά την ιστορία των άλλων και τη δική μας και απαιτούσαμε να κάνουν κι εκείνοι το ίδιο. Οι παραισθήσεις μεγαλείου, όμως, και η υπεροψία χαρακτήριζαν ανέκαθεν όχι τόσο τη συλλογική αντίδραση, όσο την κρατική ιδεολογία και την

Γενικότητες και αφορισμοί

Μια 20χρονη βιάζεται να αρραβωνιαστεί. Ένας 14χρονος κρατάει πανό που γράφει «η δημοκρατία πούλησε τη Μακεδονία». Ένας 18χρονος διαβάζει τις προφητείες του αγίου και σταυροκοπιέται κάθε που βλέπει εκκλησία και παρεκκλήσι. Όψεις της ίδιας πραγματικότητας. Φαινομενικά άσχετες μα τόσο στενά δεμένες μεταξύ τους. Απεικονίζουν το ίδιο το «κλείσιμο» της κοινωνίας στον εαυτό της. Την παράδοση της ζωής στην τύχη και στο ανώτερο, την αποστροφή για τους θεσμούς και ό,τι εκπροσωπούν,

Η χαμένη τιμή της κατάληψης

Κάθε χρόνο το Νοέμβρη γίνονται καταλήψεις στα σχολεία. Έτσι για το γαμώτο της υπόθεσης. Ένα τσούρμο έφηβοι –που καλώς την έχουν δει επαναστάτες- ξεσηκώνουν τους πολλούς, τα πρόβατα της υπόθεσης και τους τάζουν άγρυπνες μέρες και νύχτες στο Ντεγκράσι Τζούνιορς Χάι (παλιά εφηβική σειρά). Η υπόθεση θα ήταν χαριτωμένη, αν δεν είχε συνέπειες και μάλιστα σοβαρές. Το κυρίως πρόβλημα, όμως, είναι ότι γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Αφήνουμε έξω τις καταστροφές στα

Ρατσιστικές εξάρσεις

Εξέπληξαν με τον πλέον αρνητικό τρόπο, κάποιοι –για μειονότητα κάνει λόγο το συνδικαλιστικό όργανο- του ΟΑΣΘ που σε επιστολή τους προς τη διοίκηση του οργανισμού κάνουν …προτάσεις για τη λύση του προβλήματος που υπάρχει με τους πρόσφυγες «λόγω των ακατάλληλων συνθηκών υγιεινής στις δομές φιλοξενίας τους, αλλά και λόγω της κουλτούρας τους σε σχέση με την προσωπική τους υγιεινή, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος μεταδοτικών ασθενειών τόσο στους οδηγούς όσο και στους

Οι πολίτες δίνουν τη λύση

Δημόσια έκκληση για τη συλλογή οπτικοακουστικού υλικού απευθύνει, μετά και την ιατροδικαστική έκθεση που αποφαίνεται πως ο θάνατός του προήλθε από ισχαιμικό επεισόδιο από τα πολλαπλά τραύματα λόγω χτυπημάτων, η οικογένεια του Ζακ Κωστόπουλου. Η δικαστική διαδικασία θα ενισχυθεί σημαντικά από οπτικά και ηχητικά πειστήρια που καταγράφουν το συμβάν και στο έργο αυτό η Forensics Architecture, ανεξάρτητη ερευνητική αρχή που εδρεύει στο Πανεπιστήμιο Goldsmiths του Λονδίνου θα προσφέρει βοήθεια ανάλογη

Λατρεύοντας την εικόνα

Η εικόνα είναι πάντα πιο δυνατή από τις λέξεις. Αλλά εφήμερη, καθώς αποτυπώνει τα δεδομένα μιας και μόνο στιγμής. Απο το “μια εικόνα χίλιες λέξεις” μέχρι τη σημερινή λατρεία των selfies δεν άλλαξαν και πολλά. Η εικόνα έχει τη δύναμη να τραβά και να μαγνητίζει τα βλέμματα. Από πότε, όμως, γίναμε τόσο νάρκισσοι; Ή μήπως ήμασταν πάντα, απλά δεν είχαμε τα μέσα για να αποτυπώσουμε ψηφιακά τη ματαιοδοξία μας; Κατά

Μια ακόμη αφορμή για επεισόδια

Με την ίδια συνέπεια στην περιοδικότητα, τα επεισόδια κατά την επέτειο της μνήμης των γεγονότων του Πολυτεχνείου, επαναλαμβάνονται. Για τους νεότερους το Πολυτεχνείο είναι μάλλον περισσότερο ταυτισμένο με τα επεισόδια, παρά με τα ίδια την ουσία της μνήμης του. Κάθε χρόνο τα ίδια και τα ίδια, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές. Επεισόδια, μολότωφ, συλλήψεις, κλεφτοπόλεμος. Όλα αναμενόμενα. Τίποτα καινούργιο. Κι όμως, κάποτε το Πολυτεχνείο υπήρξε συνώνυμο του καινούργιου, της αμφισβήτησης, της ελευθερίας.

Χωρίς γιορτή Πολυτεχνείου

Ένα από τα παράξενα της επετείου μνήμης του Πολυτεχνείου είναι ο τρόπος που γιορτάζεται στα σχολεία. Η επιλογή δηλαδή για τα μικρότερα παιδιά να μην γίνεται καθόλου γιορτή και να μένουν στα σπίτια τους, ενώ για τα μεγαλύτερα να είναι μια αφορμή για να σχολάσουν μια ώρα αρχύτερα. Προφανώς το νόημα καμιάς γιορτής και επετείου δεν υπηρετείται με την κοπάνα και δεν μπορεί να αποτελεί αφορμή για να μην γίνει

Ο σπασμένος κάδος των σκουπιδιών

Ο κάδος απορριμμάτων στη γειτονιά μας είχε χαλάσει. Βασικά είχε σπάσει ο μοχλός που πατάς με το πόδι για να ανοίξει. Αυτό συνέβαινε επί μήνες. Δεκάδες γείτονες, μεταξύ των οποίων κι εγώ, περνούσαν απο μπροστά, άνοιγαν τον κάδο με το χέρι, πετούσαν με δυσφορία τα σκουπίδια τους κι έφευγαν. Κάποτε κάποιος έκανε το αυτονόητο κι όμως τόσο ασυνήθιστο. Πήρε τηλέφωνο την αρμόδια υπηρεσία του δήμου και την ενημέρωσε. Κι εκείνη,

Το θέατρο ως ανάγκη

Αυτή την εποχή το θέατρο έχει έναν παραπάνω λόγο να είναι παραμελημένο. Θεωρείται πολυτέλεια και ως πολυτέλεια απευθύνεται σε λίγους. Όχι απαραίτητα σε εκείνους που “τα έχουν”, αλλά σε εκείνους που καταλαβαίνουν το πόσο αναγκαίο είναι. Αδικείται συχνά, καθώς θεωρείται υψηλή κουλτούρα. Μια καλή παράσταση, όμως, ισοδυναμεί με πολλές ώρες στο σχολείο και αρκετά ταξίδια στο παρόν και στο χρόνο. Κι αυτή είναι η ουσιαστικότερη συνεισφορά του. Γι’ αυτό και