Αρθρογραφία: Ιωάννα Κωσταρέλλα

Κλιματική αλλαγή ή κλιματική κρίση;

Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε δεν καθρεφτίζει απλά τον κόσμο στον οποίο ζούμε, αλλά διαμορφώνει τον τρόπο που θα δράσουμε απέναντι σε όσα συμβαίνουν έγραφαν οι Fisher και Forester το 1993, σχετικά με το ρόλο του επικοινωνιακού ορθολογισμού στο σχεδιασμό των μεταφορών. Ως εκ τούτου, ο τρόπος που πλαισιώνονται τα θέματα από τα μέσα ενημέρωσης, τους πολιτικούς και τα λόμπι έχει σημαντική επιρροή στον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε γι’ αυτά

H παντόφλα του αγίου

Κοσμοσυρροή, λέει, στο Μαυροδέντρι για να προσκυνήσουν την παντόφλα του Αγίου. Ε, μαζί με τα θαύματα των εικόνων που δακρύζουν και δίπλα σε μαντζούνια και μαγικά βότανα, το προσκύνημα μιας παντόφλας δεν φαντάζει και πολύ περίεργο. Ας το αποδεχτούμε ότι υπάρχει κόσμος, ο οποίος θέλει να πιστέψει στα θαύματα, στις παντόφλες, στην τίμια κάρα και όπου αλλού. Είναι, πιθανόν, ο ίδιος που αγοράζει την κηραλοιφή του αρχηγού κόμματος, που παραγγέλνει

Ο θρίαμβος του κοινοβουλευτισμού

Το ενδιαφέρον με την παραίτηση της Λιζ Τρας και όλων όσα συμβαίνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ότι ο κοινοβουλευτισμός λειτουργεί. Και λειτουργεί πολύ καλά, με όλα τα καλά του και τα στραβά του. Γιατί ο κοινοβουλευτισμός λειτουργεί όταν τα κόμματα κάνουν καλά τη δουλειά τους, δηλαδή ουσιαστική κριτική. Αλλά και τα μέλη της κυβέρνησης κάνουν καλά τη δουλειά τους, δηλαδή αντιτίθενται στον πρωθυπουργό όταν κάνει μπιπ-μπιπ-μπιπ. Τέλος, οι πολίτες κάνουν

Μηχανισμός ίσων ευκαιριών

Ευτυχώς ο φοιτητής που έπεσε από τον τρίτο όροφο του κτιρίου, στο οποίο στεγάζεται η Νομική Σχολή του ΑΠΘ, δεν τραυματίστηκε θανάσιμα. Δεν μπορώ να φανταστώ τι θα συνέβαινε σε μια τέτοια περίπτωση. Δυστυχώς, όμως, το γεγονός αυτό έφερε για μια ακόμα φορά για όλους τους λάθος λόγους το Πανεπιστήμιο στη δημόσια συζήτηση. Όσοι δεν έχουν την εκ των έσω εμπειρία, θεωρούν ότι το Πανεπιστήμιο είναι μια ζούγκλα. Όσοι πάλι

Καταλαβαίνοντας τους άλλους

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι μεγάλο προνόμιο. Να καταλαβαίνεις δηλαδή πώς θα πρέπει να απευθυνθείς στον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου, κατανοώντας το από που έρχεται και μέσα από ποιες δυσκολίες έχει περάσει. Δεν είναι και από τα πιο εύκολα πράγματα, καθώς απαιτεί και νοημοσύνη και αντίληψη, αλλά και διαχείριση συναισθημάτων. Ίσως σε παλαιότερες εποχές όλα αυτά να φαινόταν πολύ ασήμαντα και δευτερεύοντα, αφού οι άνθρωποι είχαν να παλέψουν σκληρά για

Αν θέλετε να βοηθήσετε, ακούστε πρώτα

Το έχουμε ξαναγράψει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδωσαν ξαφνικά σε εκατομμύρια ανθρώπους την ευκαιρία να εκφράσουν την άποψή τους δημόσια. Αυτό δηλαδή που άλλοτε λεγόταν μέσα στα σπίτια, μεταξύ οικογένειας και φίλων, πλέον διατυπώνεται στην πλατεία του διαδικτυακού χωριού. Η νέα αυτή δυνατότητα έχει τα καλά της, αφού επιτρέπει στον οποιονδήποτε να μιλήσει απευθείας με τον οποιονδήποτε, χωρίς να παρεμβάλλονται εμπόδια. Έχει, όμως, και τα πολύ αρνητικά της, όπως

Οι δεξιότητες μιας νέας εποχής

Στη νέα εποχή, αυτή του metaverse, θα χρειαστούμε νέες δεξιότητες. Το Metaverse αποτελεί ένα Διαδίκτυο μέσα στο Διαδίκτυο. Θα προσφέρει μέσω της τεχνολογίας AR (augmented reality – επαυξημένη πραγματικότητα) και VR (virtual reality – εικονική πραγματικότητα) καθηλωτικές εμπειρίες στους χρήστες του. Τι συμβαίνει, λοιπόν, στο νέο αυτό “θαυμαστό” κόσμο; Εκεί θα μπαίνεις εικονικά στο περιβάλλον που βρίσκεται ο φίλος σου, η παρέα σου, χρησιμοποιώντας ειδικά γυαλιά και ακουστικά.  Δεν θα

Συλλογική κατάθλιψη

Έχουν πενταπλασιαστεί οι αναφορές σε προβλήματα που σχετίζονται με την ψυχική υγεία μετά την υπερδεκαετή οικονομική κρίση, που ακολουθήθηκε από την πανδημία και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Είναι γνωστό πως η εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας σχετίζεται με κοινωνικούς και οικονομικούς καθοριστικούς παράγοντες, όπως η φτώχεια, οι στερήσεις και οι ανισότητες. Δεδομένου ότι υπάρχει αύξηση των προαναφερθέντων παραγόντων σε περιόδους οικονομικής κρίσης, είναι αναμενόμενο πως τίθεται σε υψηλότερο κίνδυνο και

Η υποχώρηση των ανθρωπιστικών σπουδών

Ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα σήμερα τείνει να γίνει η απόλυτη εξειδίκευση. Εξαίρετοι επιστήμονες στον τομέα τους έχουν “μαύρα μεσάνυχτα” για ό,τι βρίσκεται έξω και πέρα από αυτόν. Τεχνολόγοι της πληροφορίας που “γράφουν κώδικα”, αγνοώντας τις νομικές ή κοινωνικές συνέπειες των εφαρμογών που δημιουργούν. Γιατροί που δεν έχουν ενσυναίσθηση. Αρχιτέκτονες που αγνοούν βασικά γεγονότα της ιστορίας και των πόλεων, στις οποίες καλούνται να δημιουργήσουν. Γενικώς, άνθρωποι που δηλώνουν “μορφωμένοι”

Ο κυρ-Γιώργης εκπαιδεύεται

Θυμόμαστε οι παλιότεροι την ελληνική ταινία “Ο κυρ Γιώργης εκπαιδεύεται” στην οποία ένας γραφικός ταβερνιάρης του Πειραιά αναγκάζεται να παραστήσει τον αριστοκράτη για χατίρι του γιου του που παντρεύτηκε μια κοπέλα της υψηλής κοινωνίας. Η εκπαίδευση του κυρ-Γιώργη με τους σημερινούς όρους ήταν ένα re-skilling, καθώς έπρεπε να αποκτήσει νέες δεξιότητες για να μπορεί να κάνει τη μετάβασή του από το ταπεινό και λαϊκό περιβάλλον, που ως τότε βρισκόταν, στην

Εσείς καταλαβαίνετε αυτό που διαβάζετε;

Σίγουρα θα σας έχει τύχει πολλές φορές να διαβάζετε μια ανάρτηση και από κάτω να υπάρχουν χίλια δύο άσχετα σχόλια. Κάποια μάλιστα είναι σκέτη πρόσκληση για τη νοημοσύνη του μέσου όρου (αν υπάρχει μέσος όρος). Σκεφτόμουν με αφορμή αυτό, πόσες δεκάδες ώρες έχουμε δαπανήσει ως μαθητές στο σχολείο, μαθαίνοντας για χρονικές και εγκλιτικές αντικαταστάσεις, μετάφραση από αρχαίο κείμενο ή αναλύοντας τους ποιητικούς συμβολισμούς. Πολύ ωραία και καλά όλα τα παραπάνω,

Για την Κούκη και τη Ρούκη

Λένε, και συμφωνώ, ότι οι παγκόσμιες μέρες δεν λένε απολύτως τίποτα. Σημασία έχει πώς τιμάς τις αξίες, τους ανθρώπους και τα ζώα σε καθημερινή βάση. Θα κάνω, ωστόσο, μια εξαίρεση. Χθες, ήταν η παγκόσμια μέρα ζώων και θέλω να αφιερώσω λίγες γραμμές στην Κούκη και στη Ρούκη, δύο υπέροχες σκυλίτσες, στα μάτια των οποίων βλέπω όλα τα υπόλοιπα ζώα αυτής της γης. Τι ζητούν, λοιπόν, αυτές οι δύο υπέροχες κυρίες;

Των παιδιών το πανηγύρι

Πόσα είναι τα γεγονότα που έχουμε κοινά ως κοινωνία; Όχι πάρα πολλά και σίγουρα ο αγαπημένος μας Νιαήμερος μαζί με την Αποκριά είναι ένα από αυτά. Όλοι θυμόμαστε τον εαυτό μας παιδί στη μπαλαρίνα ή να τρώει μαλλί της γριάς. Αργότερα, μας θυμόμαστε να τρώμε σουβλάκι ή να αγοράζουμε χαλβά. Και σήμερα βλέπουμε τις νεότερες γενιές να κάνουν το ίδιο. Γιατί αγαπάμε το Νιάημερο; Οι παλιότεροι είναι προφανές γιατί. Είναι

Οι δηθενιές

Τα τελευταία χρόνια είναι πολύ μόδα αυτά τα κείμενα που σε προσκαλούν να γευτείς το ανεπανάληπτο, να ταξιδέψεις στο μαγευτικό, να αγοράσεις το ανυπέρβλητο. Είναι χαρακτηριστικές οι λέξεις και οι φράσεις κλειδιά που απευθύνονται στο καταναλωτικό σου εγώ. Στην ουσία, όμως, “χτυπάνε” κυρίως στη ματαιοδοξία σου. Στην επιθυμία σου να είσαι ο/η μοναδικός/ή που θα βρεθεί εκεί που μόνο οι δήθεν ψαγμένοι γνωρίζουν. Στο σύνολό τους οι ψηφιακές υπηρεσίες εκεί

Αντιφάσεις

Ζούμε τη φάση που αποθεώνουμε δημόσια όποιον/α, ό,τι κινείται στα άκρα (ιδεολογικά, στιλιστικά κλπ), ακόμα κι αν ιδιωτικά έχουμε αντίθετη άποψη. Λέμε “ουάου” και “χίλια μπράβο” σε κάποιον που τολμά να δηλώσει δημόσια ότι είναι gay, αλλά μέσα μας πιστεύουμε ότι θα ήταν καλύτερα να μην ισχύει αυτό για το παιδί μας. Μας αρέσει να ακούμε για ποικιλία και ποικιλομορφία, αλλά στην πραγματικότητα όλα αυτά μας φαίνονται “φοβερά καραγκιοζιλίκια”. Πες-πες,

Η βρωμιά του ποδοσφαίρου

Το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα είναι μια πολύ βρώμικη υπόθεση. Αυτό το ξέρουν ακόμα και αυτοί που δεν ασχολούνται. Για να ασχολείται κάποιος με το ποδόσφαιρο, ως παράγοντας (γιατί οι φίλαθλοι είναι άλλη υπόθεση) θα πρέπει ή να κερδίζει κάτι ή να ανταλλάσσει με επιρροή κάπου άλλου. Το χειρότερο είναι ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι βρώμικο μόνο στις επαγγελματικές κατηγορίες, αλλά και στις ερασιτεχνικές. Η σαπίλα έχει διαβρώσει τα πάντα και

Τοξική θετικότητα

Ζούμε στην εποχή της διαφορετικότητας και της ποικιλομορφίας και αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό. Σκέψεις, στάσεις, συμπεριφορές και προτιμήσεις που κάποτε θα ήταν κατακριτέες, σήμερα μπορούν να τύχουν αποδοχής και κατανόησης. Από το σημείο αυτό, όμως, μέχρι την τοξική θετικότητα υπάρχει μεγάλος δρόμος. Τοξική θετικότητα είναι η πεποίθηση ότι, ανεξάρτητα από το πόσο άσχημη ή δύσκολη μπορεί να είναι η κατάστασή μας, πρέπει να διατηρήσουμε μια τυφλά θετική νοοτροπία, αλλά και μια παράλογη αισιοδοξία

Η αδύναμη Ευρώπη

Τους θεσμούς τους κάνουν τα πρόσωπα που τους υπηρετούν. Ούτε οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, ούτε οι μηχανισμοί που δημιουργούνται, ούτε τα λόμπι που ασκούν πιέσεις, αλλά ούτε και τα λεφτά, δίνουν το κύρος και την αξιοπιστία που απαιτείται. Απόδειξη αυτού είναι και η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Χωρίς Σουμάν και Μονέ, Αντενάουερ και Σιράκ, Ντελόρ και τόσους άλλους που πίστεψαν στη δύναμή της, έχοντας ως επικεφαλής μια

Ευάλωτοι στην ενεργειακή φτώχεια

Την προηγούμενη εβδομάδα ήμασταν ακόμα με τα κοντομάνικα. Τις τελευταίες ημέρες φορέσαμε μπουφάν. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Έτσι είναι πάντα ο καιρός στην Κοζάνη. Θυμόμαστε οι μεγαλύτεροι ότι σχεδόν ποτέ στον αγιασμό δεν φορούσαμε κοντομάνικο. Γιατί το συζητάμε τότε; Μα γιατί το πρόβλημά μας δεν είναι ο καιρός, αλλά η ενεργειακή κρίση στην οποία έχουμε μπει για τα καλά. Καυσόξυλα δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα (πιθανότατα να ξαναβγούν στην αγορά

Για ένα μαντήλι

Μια είναι πάντα η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι της κοινωνικής επανάστασης, της εξέγερσης. Στην Αραβική Άνοιξη το 2010 ήταν η αυτοπυρπόληση ενός μικροπωλητή στην πόλη Sidi Bouzid που έφερε μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Το κύμα διαμαρτυρίας σύντομα γιγαντώθηκε και εξαπλώθηκε σε πολλές χώρες της Βόρειας Αφρικής. Το ίδιο έχει συμβεί και με άλλα γεγονότα που πυροδότησαν μεγάλες επαναστάσεις. Αυτό ελπίζουμε ότι θα γίνει και στο Ιράν όπου γυναίκες με ψαλίδια