Αρθρογραφία: Ιωάννα Κωσταρέλλα

Συλλογική κατάθλιψη

Έχουν πενταπλασιαστεί οι αναφορές σε προβλήματα που σχετίζονται με την ψυχική υγεία μετά την υπερδεκαετή οικονομική κρίση, που ακολουθήθηκε από την πανδημία και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Είναι γνωστό πως η εμφάνιση προβλημάτων ψυχικής υγείας σχετίζεται με κοινωνικούς και οικονομικούς καθοριστικούς παράγοντες, όπως η φτώχεια, οι στερήσεις και οι ανισότητες. Δεδομένου ότι υπάρχει αύξηση των προαναφερθέντων παραγόντων σε περιόδους οικονομικής κρίσης, είναι αναμενόμενο πως τίθεται σε υψηλότερο κίνδυνο και

Η υποχώρηση των ανθρωπιστικών σπουδών

Ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα σήμερα τείνει να γίνει η απόλυτη εξειδίκευση. Εξαίρετοι επιστήμονες στον τομέα τους έχουν “μαύρα μεσάνυχτα” για ό,τι βρίσκεται έξω και πέρα από αυτόν. Τεχνολόγοι της πληροφορίας που “γράφουν κώδικα”, αγνοώντας τις νομικές ή κοινωνικές συνέπειες των εφαρμογών που δημιουργούν. Γιατροί που δεν έχουν ενσυναίσθηση. Αρχιτέκτονες που αγνοούν βασικά γεγονότα της ιστορίας και των πόλεων, στις οποίες καλούνται να δημιουργήσουν. Γενικώς, άνθρωποι που δηλώνουν “μορφωμένοι”

Ο κυρ-Γιώργης εκπαιδεύεται

Θυμόμαστε οι παλιότεροι την ελληνική ταινία “Ο κυρ Γιώργης εκπαιδεύεται” στην οποία ένας γραφικός ταβερνιάρης του Πειραιά αναγκάζεται να παραστήσει τον αριστοκράτη για χατίρι του γιου του που παντρεύτηκε μια κοπέλα της υψηλής κοινωνίας. Η εκπαίδευση του κυρ-Γιώργη με τους σημερινούς όρους ήταν ένα re-skilling, καθώς έπρεπε να αποκτήσει νέες δεξιότητες για να μπορεί να κάνει τη μετάβασή του από το ταπεινό και λαϊκό περιβάλλον, που ως τότε βρισκόταν, στην

Εσείς καταλαβαίνετε αυτό που διαβάζετε;

Σίγουρα θα σας έχει τύχει πολλές φορές να διαβάζετε μια ανάρτηση και από κάτω να υπάρχουν χίλια δύο άσχετα σχόλια. Κάποια μάλιστα είναι σκέτη πρόσκληση για τη νοημοσύνη του μέσου όρου (αν υπάρχει μέσος όρος). Σκεφτόμουν με αφορμή αυτό, πόσες δεκάδες ώρες έχουμε δαπανήσει ως μαθητές στο σχολείο, μαθαίνοντας για χρονικές και εγκλιτικές αντικαταστάσεις, μετάφραση από αρχαίο κείμενο ή αναλύοντας τους ποιητικούς συμβολισμούς. Πολύ ωραία και καλά όλα τα παραπάνω,

Για την Κούκη και τη Ρούκη

Λένε, και συμφωνώ, ότι οι παγκόσμιες μέρες δεν λένε απολύτως τίποτα. Σημασία έχει πώς τιμάς τις αξίες, τους ανθρώπους και τα ζώα σε καθημερινή βάση. Θα κάνω, ωστόσο, μια εξαίρεση. Χθες, ήταν η παγκόσμια μέρα ζώων και θέλω να αφιερώσω λίγες γραμμές στην Κούκη και στη Ρούκη, δύο υπέροχες σκυλίτσες, στα μάτια των οποίων βλέπω όλα τα υπόλοιπα ζώα αυτής της γης. Τι ζητούν, λοιπόν, αυτές οι δύο υπέροχες κυρίες;

Των παιδιών το πανηγύρι

Πόσα είναι τα γεγονότα που έχουμε κοινά ως κοινωνία; Όχι πάρα πολλά και σίγουρα ο αγαπημένος μας Νιαήμερος μαζί με την Αποκριά είναι ένα από αυτά. Όλοι θυμόμαστε τον εαυτό μας παιδί στη μπαλαρίνα ή να τρώει μαλλί της γριάς. Αργότερα, μας θυμόμαστε να τρώμε σουβλάκι ή να αγοράζουμε χαλβά. Και σήμερα βλέπουμε τις νεότερες γενιές να κάνουν το ίδιο. Γιατί αγαπάμε το Νιάημερο; Οι παλιότεροι είναι προφανές γιατί. Είναι

Οι δηθενιές

Τα τελευταία χρόνια είναι πολύ μόδα αυτά τα κείμενα που σε προσκαλούν να γευτείς το ανεπανάληπτο, να ταξιδέψεις στο μαγευτικό, να αγοράσεις το ανυπέρβλητο. Είναι χαρακτηριστικές οι λέξεις και οι φράσεις κλειδιά που απευθύνονται στο καταναλωτικό σου εγώ. Στην ουσία, όμως, “χτυπάνε” κυρίως στη ματαιοδοξία σου. Στην επιθυμία σου να είσαι ο/η μοναδικός/ή που θα βρεθεί εκεί που μόνο οι δήθεν ψαγμένοι γνωρίζουν. Στο σύνολό τους οι ψηφιακές υπηρεσίες εκεί

Αντιφάσεις

Ζούμε τη φάση που αποθεώνουμε δημόσια όποιον/α, ό,τι κινείται στα άκρα (ιδεολογικά, στιλιστικά κλπ), ακόμα κι αν ιδιωτικά έχουμε αντίθετη άποψη. Λέμε “ουάου” και “χίλια μπράβο” σε κάποιον που τολμά να δηλώσει δημόσια ότι είναι gay, αλλά μέσα μας πιστεύουμε ότι θα ήταν καλύτερα να μην ισχύει αυτό για το παιδί μας. Μας αρέσει να ακούμε για ποικιλία και ποικιλομορφία, αλλά στην πραγματικότητα όλα αυτά μας φαίνονται “φοβερά καραγκιοζιλίκια”. Πες-πες,

Η βρωμιά του ποδοσφαίρου

Το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα είναι μια πολύ βρώμικη υπόθεση. Αυτό το ξέρουν ακόμα και αυτοί που δεν ασχολούνται. Για να ασχολείται κάποιος με το ποδόσφαιρο, ως παράγοντας (γιατί οι φίλαθλοι είναι άλλη υπόθεση) θα πρέπει ή να κερδίζει κάτι ή να ανταλλάσσει με επιρροή κάπου άλλου. Το χειρότερο είναι ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι βρώμικο μόνο στις επαγγελματικές κατηγορίες, αλλά και στις ερασιτεχνικές. Η σαπίλα έχει διαβρώσει τα πάντα και

Τοξική θετικότητα

Ζούμε στην εποχή της διαφορετικότητας και της ποικιλομορφίας και αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό. Σκέψεις, στάσεις, συμπεριφορές και προτιμήσεις που κάποτε θα ήταν κατακριτέες, σήμερα μπορούν να τύχουν αποδοχής και κατανόησης. Από το σημείο αυτό, όμως, μέχρι την τοξική θετικότητα υπάρχει μεγάλος δρόμος. Τοξική θετικότητα είναι η πεποίθηση ότι, ανεξάρτητα από το πόσο άσχημη ή δύσκολη μπορεί να είναι η κατάστασή μας, πρέπει να διατηρήσουμε μια τυφλά θετική νοοτροπία, αλλά και μια παράλογη αισιοδοξία

Η αδύναμη Ευρώπη

Τους θεσμούς τους κάνουν τα πρόσωπα που τους υπηρετούν. Ούτε οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, ούτε οι μηχανισμοί που δημιουργούνται, ούτε τα λόμπι που ασκούν πιέσεις, αλλά ούτε και τα λεφτά, δίνουν το κύρος και την αξιοπιστία που απαιτείται. Απόδειξη αυτού είναι και η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Χωρίς Σουμάν και Μονέ, Αντενάουερ και Σιράκ, Ντελόρ και τόσους άλλους που πίστεψαν στη δύναμή της, έχοντας ως επικεφαλής μια

Ευάλωτοι στην ενεργειακή φτώχεια

Την προηγούμενη εβδομάδα ήμασταν ακόμα με τα κοντομάνικα. Τις τελευταίες ημέρες φορέσαμε μπουφάν. Δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Έτσι είναι πάντα ο καιρός στην Κοζάνη. Θυμόμαστε οι μεγαλύτεροι ότι σχεδόν ποτέ στον αγιασμό δεν φορούσαμε κοντομάνικο. Γιατί το συζητάμε τότε; Μα γιατί το πρόβλημά μας δεν είναι ο καιρός, αλλά η ενεργειακή κρίση στην οποία έχουμε μπει για τα καλά. Καυσόξυλα δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα (πιθανότατα να ξαναβγούν στην αγορά

Για ένα μαντήλι

Μια είναι πάντα η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι της κοινωνικής επανάστασης, της εξέγερσης. Στην Αραβική Άνοιξη το 2010 ήταν η αυτοπυρπόληση ενός μικροπωλητή στην πόλη Sidi Bouzid που έφερε μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Το κύμα διαμαρτυρίας σύντομα γιγαντώθηκε και εξαπλώθηκε σε πολλές χώρες της Βόρειας Αφρικής. Το ίδιο έχει συμβεί και με άλλα γεγονότα που πυροδότησαν μεγάλες επαναστάσεις. Αυτό ελπίζουμε ότι θα γίνει και στο Ιράν όπου γυναίκες με ψαλίδια

Στη γλώσσα του σώματος

Για εμάς τους επικοινωνιολόγους η παρατήρηση των παραγλωσσικών στοιχείων, της λεγόμενης γλώσσας του σώματος δηλαδή, λέει αρκετά. Παρατηρώντας κάποιον να κάθεται, να μιλά, να υπερισχύει με τη φυσική του παρουσία, καταλαβαίνουμε αρκετά περισσότερα από εκείνα που λέει με το στόμα του. Υπάρχουν χαρισματικές παρουσίες και από πλευράς γλώσσας του σώματος. Τους βλέπεις σε ένα χώρο και θεωρείς ότι η θέση τους είναι εκεί. Δεν είναι σα να “φύτρωσαν” από το

“Ερωτευμένα Άλογα”- ένα δίωρο δώρο. Της Ιωάννας Κωσταρέλλα

Παρακολούθησα την τελευταία παράσταση από τα “Ερωτευμένα Άλογα” της ομάδας Εν Δυνάμει σε σκηνοθεσία Ελένης Ευθυμίου στη Μονή Λαζαριστών. Ήταν ένα δίωρο δώρο που θα έπρεπε να κάνουμε όλοι στον εαυτό μας. Μια παράσταση από αυτές που θα έπρεπε να παρακολουθούν τα γυμνάσια και τα λύκεια. Όλοι μας. Κατανόηση, ενσυναίσθηση, συμπερίληψη, ισότητα και όλα τα μεγάλα στοιχήματα-έννοιες της κοινωνίας μας, πέρασαν μπροστά από τα μάτια μας, απευθύνθηκαν στη λογική μας

Premium αηδίες

Είπαμε να υπερβάλουμε, αλλά όχι κι έτσι. Εξηγούμαι αμέσως. Χρεώνεται, λέει, σε κάποια εστιατόρια ο πάγος, γιατί είναι λέει premium. Μετά τις premium βότκες που χρεώνονται κάτι χιλιάδες ευρώ στη Μύκονο, ήρθε και ο premium πάγος. Το νερό, το νεράκι δηλαδή του θεού, που σε συνθήκες κατάψυξης γίνεται πάγος. Κάπως έτσι, στη χώρα που πολλοί άνθρωποι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και σε λίγους μήνες θα ξεπαγιάζουν γιατί

Προπονητής από τον καναπέ. Της Ιωάννας Κωσταρέλλα

Δεν ξέρω τι πληγώθηκε περισσότερο από την ήττα μας στο Ευρωμπάσκετ. Το συλλογικό μας φαντασιακό ή ο εγωισμός μας; Ίσως πάλι να μας στεναχώρησε περισσότερο το γεγονός ότι σχεδόν πιστέψαμε ότι μπορούσε ξανά ο από μηχανής θεός (της Ελλάδας) να μας βοηθήσει να θριαμβεύσουμε και να επιστρέψουμε στις ένδοξες μέρες του 2004. Όμως τώρα δεν είναι 2004. Και καλύτερα που δεν είναι 2004, γιατί ξέρουμε τι μας γίνεται. Έχουμε μια

Η ριζοσπαστικοποίηση των social media

Η λειτουργία των… χωριών των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (φαινόμενο νεοφυλετισμού της μετανεωτερικότητας), ως «στεγανών έντασης», είναι ένα από τα κυρίαρχα θέματα της εποχής μας. Πολλοί ξαφνιάζονται, ίσως όψιμα, με τη δύναμη που έχουν αποκτήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για την ακρίβεια οι ομάδες που αξιοποιούν τον τρόπο λειτουργίας τους, αλλά και το πως οι -κατά Έκο- «λεγεώνες ηλιθίων» έχουν καταφέρει να μονοπωλούν τη σύγχρονη αγορά. Κρατούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ένα GPS για τις επενδύσεις

Κατά την ομιλία του στα εγκαίνια (που δεν ήθελαν να τα πουν εγκαίνια) στη ΖΕΠ ο Άδωνις Γεωργιάδης είπε και κάποια πράγματα ειλικρινή. Όπως ότι την απολιγνιτοποίηση δεν την αποφάσισε καμιά κυβέρνηση, αλλά έγινε από την ίδια τη ζωή, γιατί ο λιγνίτης έγινε από φτηνό καύσιμο ακριβό. Το συμφέρον ορίζει τις επιλογές, είπε ο κ. Γεωργιάδης και είχε απόλυτο δίκιο. Τα υπόλοιπα περί περιβαλλοντικής ευαισθησίας με τα οποία ντύθηκε το

Στα ψιλά περνούν τα σοβαρά

Στο τηλεοπτικό δήθεν ρεπορτάζ περισσεύει πολύς χρόνος για απίστευτες λεπτομέρειες στην υπόθεση Φιλιππίδη, για τα τελευταία νέα της Πισπιρίγκου, το ατύχημα στο Allou Fun Park και ό,τι μπορεί να βάλει του ανθρώπου ο νους. Δεν περισσεύει, όμως, καθόλου χρόνος για τα θέματα ποιότητας της δημοκρατίας και των θεσμών. Χθες, οι δημοσιογράφοι Τριανταφύλλου, Μαλιχούδης και Κουκάκης μίλησαν ενώπιον της εξεταστικής Επιτροπής Pega του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία εξετάζει τα θέματα των