Έμφαση στην ανάγκη άμεσων πολιτικών και ουσιαστικής στήριξης των ατόμων με αυτισμό και των οικογενειών τους
Με σαφή αιχμή απέναντι στην απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις διακηρύξεις από την καθημερινή πραγματικότητα των ατόμων με αυτισμό, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Γονέων και Κηδεμόνων Ατόμων με Αναπηρία επανέρχεται, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό στις 2 Απριλίου 2026, θέτοντας στο επίκεντρο την ανάγκη για άμεση και ουσιαστική εφαρμογή των δικαιωμάτων.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, η φετινή επέτειος βρίσκει τις κοινωνίες σε ένα περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων και γεωπολιτικών ανακατατάξεων, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα το σύνολο της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Ωστόσο, τα δικαιώματα των ατόμων με αυτισμό, όπως τονίζεται, δεν μπορούν να τεθούν σε αναστολή ή να μετατεθούν χρονικά, αλλά συνιστούν άμεση και διαρκή υποχρέωση της Πολιτείας.
Η Ομοσπονδία υπογραμμίζει ότι, παρά τη συνεχή αναφορά στην ευαισθητοποίηση, η 2α Απριλίου εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να περιορίζεται σε συμβολικές δράσεις και επικοινωνιακές πρωτοβουλίες υψηλής ορατότητας. Την ίδια στιγμή, η πρόοδος στην εφαρμογή πολιτικών που διασφαλίζουν τα δικαιώματα των ατόμων με αυτισμό παραμένει περιορισμένη και μη μετρήσιμη, γεγονός που επιβεβαιώνει το χάσμα μεταξύ λόγων και πράξεων.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, στην καθημερινότητα των ίδιων των ατόμων με αυτισμό και των οικογενειών τους, οι οποίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σταθερές ελλείψεις και διακρίσεις. Η πρόσβαση σε βασικούς τομείς, όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η κοινωνική φροντίδα και η επαγγελματική ένταξη, χαρακτηρίζεται ως αποσπασματική και άνιση, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις συνέπειες των διαδοχικών κρίσεων των τελευταίων ετών, οι οποίες, αντί να λειτουργούν ως μοχλός άρσης των ανισοτήτων, φαίνεται να τις εντείνουν. Η οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών, η υποχρηματοδότηση κρίσιμων υπηρεσιών και οι χρόνιες ελλείψεις σε υποδομές συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης ανασφάλειας για τα άτομα με αυτισμό, επιδεινώνοντας περαιτέρω τις ήδη υπάρχουσες δυσκολίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδία τονίζει ότι η αντιμετώπιση των διαχρονικών προβλημάτων δεν μπορεί να βασίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις ή επαναλαμβανόμενες δηλώσεις προθέσεων. Αντίθετα, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο και επαρκώς χρηματοδοτούμενο πλαίσιο πολιτικών, το οποίο θα διασφαλίζει στην πράξη την ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αυτισμό σε όλους τους τομείς της ζωής.
Μεταξύ των βασικών διεκδικήσεων που τίθενται, περιλαμβάνεται η ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας με εξειδικευμένες δομές και εκπαιδευμένο προσωπικό, η απρόσκοπτη πρόσβαση σε θεραπείες χωρίς αποκλεισμούς, καθώς και η δημιουργία κατάλληλων υποδομών νοσηλείας σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη ενίσχυσης της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, με επαρκή στελέχωση και υποστήριξη, αλλά και η ανάπτυξη δομών κοινωνικής φροντίδας που θα εξασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και ασφάλεια για το μέλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην οικονομική στήριξη των οικογενειών, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα από τις πληθωριστικές πιέσεις, καθώς και στην ανάγκη διαμόρφωσης πολιτικών για την ισότιμη πρόσβαση στην εργασία. Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της ενεργής συμμετοχής των ίδιων των ατόμων με αυτισμό στις αποφάσεις που τα αφορούν, με σεβασμό στη βούληση και τις ανάγκες τους.
Όπως σημειώνεται, η ισότητα, η αξιοπρέπεια και η ουσιαστική κοινωνική συμπερίληψη δεν μπορούν να αποτελούν μελλοντικό στόχο ή να περιορίζονται σε συμβολικές αναφορές. Αντίθετα, αποτελούν δεσμευτική υποχρέωση της Πολιτείας, η οποία πρέπει να αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες πολιτικές, επαρκείς πόρους και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού, καταλήγει η ανακοίνωση, δεν θα πρέπει να λειτουργεί μόνο ως αφορμή ευαισθητοποίησης, αλλά και ως σημείο αποτίμησης της πραγματικής προόδου. Η μετάβαση από τις δηλώσεις στην πράξη δεν αποτελεί πλέον ζητούμενο, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για μια κοινωνία που σέβεται ουσιαστικά τα δικαιώματα των ατόμων με αυτισμό.
