Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει προκαταρκτικά ότι το TikTok δεν διασφαλίζει το απαιτούμενο επίπεδο προστασίας για τους ανήλικους χρήστες του, κρίνοντας ότι οι ρυθμίσεις των λογαριασμών τους ενδέχεται να παραβιάζουν τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act, DSA).
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά πορίσματα, οι προεπιλεγμένες ρυθμίσεις της πλατφόρμας επιτρέπουν στους ανήλικους να διατηρούν δημόσιους λογαριασμούς, με αποτέλεσμα το περιεχόμενό τους να μπορεί να είναι ορατό ακόμη και από χρήστες που δεν διαθέτουν λογαριασμό στο TikTok. Παράλληλα, το περιεχόμενο που δημοσιεύουν έφηβοι ηλικίας 16 και 17 ετών μπορεί να προτείνεται σε άλλους χρήστες μέσω της λειτουργίας «For You», αυξάνοντας σημαντικά την έκθεσή τους. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι πρακτικές αυτές ενδέχεται να διευκολύνουν ανεπιθύμητες επαφές από αγνώστους, περιστατικά κυβερνοεκφοβισμού και άλλες μορφές διαδικτυακής κακοποίησης. Επισημαίνει επίσης ότι το υλικό που δημοσιεύουν οι ανήλικοι μπορεί να παραμείνει στο διαδίκτυο για πολλά χρόνια, με πιθανές επιπτώσεις και στην ενήλικη ζωή τους.
Η έρευνα διαπίστωσε ακόμη ότι ακόμη και οι ιδιωτικοί λογαριασμοί ανηλίκων παραμένουν εν μέρει εκτεθειμένοι. Οι λογαριασμοί μπορούν να εντοπιστούν μέσω των λιστών ακολούθων άλλων χρηστών, ενώ οι φωτογραφίες προφίλ εξακολουθούν να είναι ορατές σε όλους, ακόμη και σε όσους δεν διαθέτουν λογαριασμό στην πλατφόρμα. Κατά την Επιτροπή, οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις δεν παρέχουν το υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις υπηρεσίες στις οποίες έχουν πρόσβαση ανήλικοι.
Η Κομισιόν θεωρεί ότι το TikTok θα πρέπει να τροποποιήσει τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις των λογαριασμών ανηλίκων, ώστε το περιεχόμενό τους να είναι εξ ορισμού ορατό μόνο στους χρήστες που έχουν εγκριθεί από τους ίδιους. Παράλληλα, προτείνει να σταματήσει η αυτόματη προώθηση του περιεχομένου ανηλίκων μέσω του «For You Feed», ακόμη και όταν οι χρήστες ηλικίας 16 έως 17 ετών επιλέγουν να το κοινοποιούν σε ευρύτερο κοινό εντός της πλατφόρμας.
Τα σημερινά ευρήματα είναι προκαταρκτικά και δεν αποτελούν οριστική απόφαση. Το TikTok έχει πλέον το δικαίωμα να εξετάσει τον φάκελο της υπόθεσης και να υποβάλει τις παρατηρήσεις του, ενώ θα ζητηθεί και η γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών. Εάν η Επιτροπή επιβεβαιώσει τελικά τις διαπιστώσεις της, μπορεί να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης και να επιβάλει πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Η υπόθεση αποτελεί μέρος της ευρύτερης έρευνας που ξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2024 για τη συμμόρφωση του TikTok με τον Νόμο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Στην ίδια διαδικασία εξετάζονται επίσης ο ενδεχόμενα εθιστικός σχεδιασμός της εφαρμογής, η πρόσβαση ερευνητών σε δημόσια δεδομένα, η διαφάνεια στις διαφημίσεις, καθώς και το λεγόμενο «rabbit hole effect», δηλαδή ο κίνδυνος οι αλγόριθμοι συστάσεων να οδηγούν τους ανήλικους σε ολοένα πιο ακατάλληλο περιεχόμενο για την ηλικία τους.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Χένα Βίρκουνεν, τόνισε ότι «οι ανήλικοι αξίζουν μια ασφαλή εμπειρία από τη στιγμή που συνδέονται στο διαδίκτυο», υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή των πλατφορμών αλλά πρέπει να ενσωματώνεται εξαρχής στον σχεδιασμό των υπηρεσιών τους.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
