Η περιοχή ανάμεσα σε λιγνίτη, ακρίβεια και αβέβαιο ενεργειακό σχέδιο
Η χθεσινή κοινοβουλευτική αντιπαράθεση για το κόστος της ενέργειας ανέδειξε ξανά το πραγματικό διακύβευμα για τη Δυτική Μακεδονία. Από τη μία, η κυβέρνηση επιμένει ότι ο λιγνίτης είναι οικονομικά ασύμφορος και ότι η πράσινη μετάβαση αποτελεί μονόδρομο. Από την άλλη, η αντιπολίτευση μιλά για βιαστική απολιγνιτοποίηση χωρίς επαρκές δίχτυ προστασίας για την περιοχή. Στη μέση, η “Πτολεμαΐδα V” και μια τοπική οικονομία που ακόμη αναζητά σταθερό έδαφος.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα προχωρήσει η μετάβαση, αλλά με ποιους όρους και σε ποιον χρόνο. Όταν το ενεργειακό κόστος παραμένει πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα, η Δυτική Μακεδονία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως στατιστική παράμετρος. Χρειάζεται σαφές σχέδιο, διασφαλισμένες θέσεις εργασίας και ρεαλιστική ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και την επιβίωση της περιοχής.
Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης για τις αυξήσεις στην αγορά ενέργειας βρέθηκε η Δυτική Μακεδονία και η πορεία της απολιγνιτοποίησης, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να προσεγγίζουν από διαφορετική αφετηρία το μέλλον της περιοχής.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η απολιγνιτοποίηση προχώρησε «βιασμένα και χωρίς σχέδιο», συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή πολιτική με το αυξημένο κόστος ζωής και παραγωγής. Όπως ανέφερε, οι επιλογές της κυβέρνησης είχαν «δραματικές επιπτώσεις» κυρίως στη Δυτική Μακεδονία και στη Μεγαλόπολη, κάνοντας ειδική αναφορά στη μονάδα Πτολεμαΐδα 5, για την οποία υποστήριξε ότι οδηγείται σε κλείσιμο παρά το υψηλό κόστος κατασκευής της, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, και τη σύντομη μέχρι σήμερα λειτουργία της.
Κατά τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, η απόφαση αυτή συνιστά «ευθεία υπονόμευση του δημοσίου συμφέροντος» σε μια περιφέρεια όπου το ΑΕΠ, όπως είπε, καταρρέει, ενώ δεν έχει αναπτυχθεί ουσιαστικό δίκτυο ενεργειακών κοινοτήτων πολιτών. Επέκρινε επίσης την κατανομή του «ενεργειακού χώρου», υποστηρίζοντας ότι αγρότες, συνεταιρισμοί και δήμοι αποκλείονται, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη δευτερολογία του επανήλθε στο ζήτημα του λιγνίτη, διευκρινίζοντας ότι η πρόταση αφορά παράταση λειτουργίας μίας μονάδας «στα όρια που παίρνουν οι Γερμανοί», και όχι συνολική επιστροφή στο παλαιό μοντέλο.
Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε την κριτική, υποστηρίζοντας ότι ο λιγνίτης είναι σήμερα «το πιο ακριβό καύσιμο» για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω του κόστους των ρύπων. Ειδικά για την Πτολεμαΐδα 5, σημείωσε ότι «δεν λειτουργεί γιατί δεν βγάζει λεφτά» και ότι η χρήση λιγνιτικών μονάδων μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης για λόγους επάρκειας. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε ως κεντρικό άξονα της πολιτικής της κυβέρνησης τη γρήγορη διείσδυση των ΑΠΕ, τις επενδύσεις στα δίκτυα και τη συμπληρωματική χρήση φυσικού αερίου ως καυσίμου βάσης. Υποστήριξε ότι η αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών έχει ήδη οδηγήσει σε βελτίωση της θέσης της χώρας στη χονδρική αγορά και σε θετικό εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας τα τελευταία έτη.
Στην αντιπαράθεση εντάχθηκε και το ζήτημα των ενεργειακών κοινοτήτων. Ο κ. Ανδρουλάκης έκανε λόγο για περιορισμένη ανάπτυξή τους σε σύγκριση με άλλες χώρες ενώ ο κ. Μητσοτάκης αντέτεινε ότι σημαντικό ποσοστό της παραγωγής ΑΠΕ προέρχεται από μικρές και μεσαίες μονάδες που συνδέονται στο δίκτυο διανομής.
Η κοινοβουλευτική σύγκρουση ανέδειξε εκ νέου τη Δυτική Μακεδονία ως κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με το ερώτημα να παραμένει ανοιχτό: ποιο μοντέλο μετάβασης μπορεί να συνδυάσει ενεργειακή ασφάλεια, ανταγωνιστικές τιμές και πραγματικά δίκαιη αναπτυξιακή προοπτική για την περιοχή.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
