Τρία ντοκιμαντέρ για τον σεισμό του 1995, την Κύπρο και τους εφήβους της πόλης
Σε μια εποχή όπου η καθημερινότητα των μαθητών μοιάζει ασφυκτικά γεμάτη από υποχρεώσεις, εξετάσεις και άγχος, μια ομάδα παιδιών από το ΔΗΜ.Ω.Σ. ΓΕΛ Κοζάνης κατάφερε να δημιουργήσει κάτι πολύ περισσότερο από μια σχολική εργασία. Μέσα από ώρες έρευνας, συνεντεύξεις, μοντάζ, γυρίσματα και προσωπική δουλειά ακόμη και από το σπίτι, μαθητές του Ομίλου Κινηματογράφου και Ψηφιακής Αφήγησης, έφτιαξαν τρία ντοκιμαντέρ που ακουμπούν τη μνήμη, την ιστορία, την ταυτότητα και ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα, μέσα από θεματικές που συνδέονται με την Κοζάνη, την Κύπρο και τη ζωή των σημερινών εφήβων.
Πίσω από τις κάμερες, τα αρχεία εφημερίδων και τις συνεντεύξεις, κρύβεται μια προσπάθεια που, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι μαθητές, απαίτησε χρόνο, κόπο και πολλές ώρες πέρα από το σχολικό πρόγραμμα. Όμως το αποτέλεσμα ήταν αρκετό για να τους κάνει να αισθανθούν πως συμμετείχαν σε κάτι ουσιαστικό. Ένα από τα ντοκιμαντέρ αφορά τον μεγάλο σεισμό του 1995 στην Κοζάνη, ένα δεύτερο την ιστορία της Κύπρου και ένα τρίτο τους ίδιους τους εφήβους της πόλης, τις σκέψεις, τις αγωνίες και τα συναισθήματά τους.
Δημιουργός του Ομίλου είναι ο Γιώργος Πελεκούδας, ο οποίος εδώ και χρόνια προσπαθεί να δώσει στα παιδιά χώρο έκφρασης και δημιουργίας. Με αφορμή τη συμμετοχή τους σε διαγωνισμό με θέμα “μια ιστορία για τον τόπο σου”, οι μαθητές επέλεξαν να αφηγηθούν τον μεγάλο σεισμό του 1995, ένα γεγονός που παραμένει χαραγμένο στη συλλογική μνήμη της περιοχής
«Βασιστήκαμε στο υλικό από την εφημερίδα του “Χρόνου” και του “Θάρρους”. Ήταν πλούσιο και μας βοήθησε να δούμε και τη ματιά των τότε δημοσιογράφων», ανέφερε ο Γιώργος Πελεκούδας, εξηγώντας πως τα παιδιά αναζήτησαν αρχεία, παλιές φωτογραφίες και δημοσιεύματα για να αποτυπώσουν το κλίμα εκείνης της περιόδου.
Η Αναστασία Κοπανίδου, μαθήτρια της Α’ Λυκείου, περιέγραψε τον σεισμό του 1995 ως «ένα καθοριστικό γεγονός για όλη την πορεία της Κοζάνης», σημειώνοντας πως η διαδικασία του ντοκιμαντέρ της έδωσε νέες εμπειρίες και περισσότερη αυτοπεποίθηση. Όπως είπε, η συνέντευξη με τον Πάρι Κουκουλόπουλο ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι μαθητές αντιλήφθηκαν πόσο βαθιά χαραγμένη παρέμενε εκείνη η εμπειρία για όσους τη βίωσαν.
Ο Νικόλας Αλεξάνδρου εξήγησε πως σημαντικό μέρος της έρευνας έγινε μέσα από παλιές εφημερίδες, φωτογραφίες και άρθρα που βρέθηκαν στη βιβλιοθήκη και σε αρχειακό υλικό. «Θέλαμε να δούμε πώς το είχαν αποτυπώσει εκείνη την εποχή οι δημοσιογράφοι», ανέφερε, λέγοντας πως αισθάνεται χαρούμενος που μπόρεσε να «δώσει φως» σε ένα τόσο σημαντικό γεγονός για την πόλη.
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Βαρσαμής, που ασχολήθηκε με το μοντάζ του ντοκιμαντέρ, μίλησε για τη δυσκολία της επεξεργασίας του μεγάλου όγκου υλικού και κυρίως της εκτενούς συνέντευξης, σημειώνοντας ωστόσο πως «το αποτέλεσμα άξιζε».
Ξεχωριστή θέση στη δουλειά του Ομίλου έχει και το ντοκιμαντέρ για την Κύπρο, το οποίο γεννήθηκε από την επιθυμία δύο μαθητών της Β’ Λυκείου να αναδείξουν μια ιστορία που, όπως λένε, συνήθως μένει στο περιθώριο της σχολικής διδασκαλίας.
Ο Χαρίσης Σιώμος εξήγησε πως μαζί με τον Νίκο Ντόκο πρότειναν αρχικά να γίνει μια δράση ή εκδήλωση για την Κύπρο, μέχρι που προέκυψε η ιδέα του ντοκιμαντέρ. «Θέλαμε να ευαισθητοποιήσουμε όσους το παρακολουθήσουν για τα γεγονότα εκείνης της περιόδου, πράγματα που δεν διδάσκονται αρκετά στο σχολείο», ανέφερε.
Οι δύο μαθητές, με τη στήριξη του Ομίλου, ταξίδεψαν στη Θεσσαλονίκη, επισκέφθηκαν το Κυπριακό Προξενείο και πραγματοποίησαν συνέντευξη με τον Πρόξενο της Κύπρου, έχοντας προετοιμάσει μόνοι τους τις ερωτήσεις. Για μήνες δούλευαν ακόμη και στα διαλείμματα ή από το σπίτι, προσπαθώντας να ολοκληρώσουν το ντοκιμαντέρ μέσα στα περιορισμένα χρονικά περιθώρια που είχαν στη διάθεσή τους, ώστε να προλάβουν τη συμμετοχή στον πανελλήνιο διαγωνισμό «Cinema… διάβασες».
«Νιώθω πολύ περήφανος που ήμουν μέρος μιας τέτοιας προσπάθειας», είπε ο Χαρίσης Σιώμος, τονίζοντας πως βασικός στόχος ήταν «να μην αφήσουμε αυτή την ιστορία να ξεχαστεί».
Ο Νίκος Ντόκος στάθηκε ιδιαίτερα στην εμπειρία της συνέντευξης με τον Πρόξενο της Κύπρου, την οποία χαρακτήρισε «συγκλονιστική». «Νιώσαμε πάλι αυτή τη σπίθα της μάθησης», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως πολλά από τα ερωτήματα που είχαν δεν μπορούσαν να απαντηθούν εύκολα μέσα από το διαδίκτυο ή τις διαθέσιμες πηγές.
Τα δύο ντοκιμαντέρ, «Ένας σεισμός που δεν περίμενε κανείς» και «Οι έφηβοι της Κοζάνης», συμμετέχουν στον διαγωνισμό «Cinema… διάβασες» του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, ενώ το ντοκιμαντέρ για τον σεισμό συμμετέχει στον διαγωνισμό «Η ιστορία σου είναι η ιστορία της πόλης σου».
Στον Όμιλο συμμετείχαν οι μαθητές Αναστασία Κοπανίδου, Νικόλας Αλεξάνδρου, Γεώργιος Βαρσαμής, Γεώργιος Τσιάπλης, Νίκος Τσαόπουλος, Θεοχάρης Σπανίδης, Ζωή Δεμερτζίδου, Σιμώνη Λαγοθηριανού, Στυλιανή Ευθυβούλη, Αθανάσιος Τιάκας και Ναταλία Κομνηνού, ενώ στο ντοκιμαντέρ για την Κύπρο εργάστηκαν ειδικά οι Νίκος Ντόκος και Χαρίσης Σιώμος.
Ο ίδιος Όμιλος έχει ήδη παρουσιάσει και άλλες σημαντικές δουλειές, όπως τη συνέντευξη του Παναγιώτη Γιαννάκη και το βίντεο παρουσίασης του σχολείου, αποδεικνύοντας πως μέσα σε ένα δημόσιο σχολείο της Κοζάνης μπορεί να «ανθίσει» ένας μικρός αλλά ζωντανός πυρήνας πολιτισμού, δημιουργίας και ουσιαστικής παιδείας.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
