Ο Κωνσταντίνος Σιαμπανόπουλος μιλά για τη μεγάλη ενεργειακή ανισορροπία στην περιοχή
Σε μια από τις μικρότερες περιφέρειες της χώρας έχει συγκεντρωθεί πάνω από το ένα πέμπτο των αδειοδοτημένων έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα, όμως μόλις το 4% αυτής της ισχύος ανήκει σε τοπικούς επενδυτές. Ο πρόεδρος του ΣΕΦΠΕ, Κωνσταντίνος Σιαμπανόπουλος, περιγράφει στο «Χ» μια έντονη ενεργειακή ανισορροπία και μια τεράστια χαμένη ευκαιρία για τη Δυτική Μακεδονία, η οποία, όπως λέει, προσέφερε τη γη της αλλά δεν εισέπραξε το αντίστοιχο όφελος.
Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες μικροί επενδυτές και ενεργειακές κοινότητες περιμένουν εδώ και πέντε χρόνια την αδειοδότηση των έργων τους, ενώ οι συνεχείς αλλαγές στις προτεραιότητες του ΑΔΜΗΕ άφησαν πίσω αιτήματα που είχαν κατατεθεί πρώτα. Ο κ. Σιαμπανόπουλος εξηγεί τις στρεβλώσεις του συστήματος, τις πρόσφατες ρυθμίσεις του ν. 5261/25, τη σημασία της παράτασης της προσαυξημένης σταθερής τιμής και τον κρίσιμο ρόλο του Περιφερειάρχη Γιώργου Αμανατίδη στις πιέσεις προς την κυβέρνηση.
Ο πρόεδρος του ΣΕΦΠΕ, Κωνσταντίνος Σιαμπανόπουλος, αναφέρει ότι ο Σύλλογος είχε καταθέσει ένα πιο πλήρες και διευρυμένο αίτημα, το οποίο περιλάμβανε μια σειρά από επιπλέον παρεμβάσεις προκειμένου να αδειοδοτηθούν όσο περισσότερα έργα «λιμνάζουν» εδώ και καιρό στις κατηγορίες του ΑΔΜΗΕ. Όπως εξηγεί, από όλα αυτά τελικά εγκρίθηκαν μόνο δύο ρυθμίσεις: η παράταση της προσαυξημένης σταθερής τιμής και η προτεραιοποίηση των έργων της Δυτικής Μακεδονίας.
Η πρώτη αφορά την προθεσμία της τιμής που έχουν τα έργα των μικρών επενδυτών, τη λεγόμενη προσαυξημένη σταθερή τιμή, η οποία είχε καταληκτική ημερομηνία για έργα που θα συνδεθούν μέχρι τον Αύγουστο του 2025. Με τη νέα παράταση, δίνεται πλέον ο χρόνος ώστε, εφόσον εγκριθούν τα έργα της Δυτικής Μακεδονίας, να μπορέσουν να ενταχθούν στη συμφέρουσα τιμή, κάτι που θεωρεί κρίσιμο για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τις προτεραιότητες αξιολόγησης των αιτημάτων. Ο κ. Σιαμπανόπουλος εξηγεί ότι όταν οι επενδυτές δημιούργησαν ενεργειακές κοινότητες και κατέθεσαν τα αιτήματα ομαδικά, ο νόμος προέβλεπε ότι θα αδειοδοτούνταν με βάση τη σειρά κατάθεσης. Αυτό οδήγησε δεκάδες μικρούς επενδυτές να κινηθούν άμεσα, να μισθώσουν γη, να πληρώσουν μηχανικούς και να καταθέσουν γρήγορα τα αιτήματα, καθώς ο ενεργειακός χώρος είναι περιορισμένος και το δίκτυο μπορεί να κορεστεί.
Ωστόσο, μετά την κατάθεση των αιτημάτων, όπως λέει, επειδή κάποιοι μεγάλοι επενδυτές έμειναν απέξω ή άργησαν να υποβάλουν φάκελο, και επειδή άλλοι είχαν πρόσβαση στο Υπουργείο, ο νόμος άλλαξε ξανά. Στις 12 Αυγούστου 2022 τροποποιήθηκαν πλήρως οι προτεραιότητες και αποφασίστηκε ότι ο ΑΔΜΗΕ δεν θα εξετάζει πλέον με βάση τη σειρά κατάθεσης, αλλά με βάση κατηγορίες που θα ορίζει το ίδιο το Υπουργείο. Έτσι, προτεραιότητα πλέον έχουν έργα που χαρακτηρίστηκαν «στρατηγικές επενδύσεις», ανεξάρτητα από το πότε υποβλήθηκαν. Ακολούθησαν έργα της ΔΕΗ, παρότι πρόκειται για ιδιωτική εταιρεία, στα οποία επίσης δόθηκε προτεραιότητα.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, με αυτή την υπουργική απόφαση, έργα μεγάλων επενδυτών που είχαν κατατεθεί ενάμιση χρόνο μετά από τα δικά τους να προωθηθούν νωρίτερα στην αξιολόγηση. Οι αλλαγές περιλάμβαναν επίσης και άλλες κατηγορίες, με αποτέλεσμα τα έργα της Δυτικής Μακεδονίας να βρίσκονται «λίγο πριν το τέλος» στην κατάταξη.
Με τον νέο νόμο που ψηφίστηκε στο τέλος του 2025, τα δύο άρθρα που αφορούν τη Δυτική Μακεδονία προβλέπουν ότι τα έργα της κατηγορίας Γ θα εξετάζονται πλέον παράλληλα με την κατηγορία Β, γεγονός που μπορεί να επιταχύνει την απάντηση στα αιτήματα που έχουν κατατεθεί από το 2021 και παραμένουν σε εκκρεμότητα για πέντε χρόνια. Ο κ. Σιαμπανόπουλος εξηγεί ότι εφόσον λειτουργήσει το πλαίσιο, οι πρώτες απαντήσεις μπορεί να δοθούν μέσα στους επόμενους έξι έως οκτώ μήνες. Αναγνωρίζει τη μεγάλη προσπάθεια του Περιφερειάρχη Γιώργου Αμανατίδη για να επιτευχθεί η συγκεκριμένη ρύθμιση, σημειώνοντας ότι ήταν σταθερό σημείο αναφοράς και διαρκής δίαυλος επικοινωνίας με την κυβέρνηση.
Παρά τις παρεμβάσεις όμως, ο πρόεδρος του ΣΕΦΠΕ τονίζει ότι αυτό που πραγματικά χρειάζονται οι επενδυτές είναι η αδειοδότηση των έργων. Η παράταση της σταθερής τιμής είναι σημαντική, αλλά χωρίς όρους σύνδεσης τα έργα δεν μπορούν να προχωρήσουν οικονομικά. Επισημαίνει ότι τα έργα αυτά είναι κυρίως μικρά, σπασμένα, με μερίδια μισό ή ένα μεγαβάτ ανά επενδυτή, με ενεργειακές κοινότητες που συχνά αποτελούνται από 20 οικογένειες και μικρές εταιρείες λίγων ατόμων.
Ο κ. Σιαμπανόπουλος αναφέρεται και στη στρέβλωση που υπάρχει στην περιοχή σχετικά με τα έργα ΑΠΕ. Από τα περίπου 30 γίγα που έχουν αδειοδοτηθεί σε όλη την Ελλάδα, τα 6 με 7 βρίσκονται στη Δυτική Μακεδονία, ποσοστό που αναλογεί σε πάνω από το ένα πέμπτο του συνόλου, παρότι η περιοχή είναι από τις μικρότερες της χώρας. Παρά ταύτα, μόνο το 4% αυτών των έργων ανήκει σε τοπικούς παραγωγούς. Όπως λέει, αυτό δημιουργεί μια βαθιά ανισορροπία, αφού η περιοχή φιλοξενεί την ενέργεια αλλά δεν συμμετέχει ουσιαστικά σε αυτήν.
Σημειώνει ότι από τα έργα ΑΠΕ θα εισρέουν ετησίως περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ, αλλά μόλις 20-25 εκατομμύρια παραμένουν στην περιοχή, γεγονός που, όπως τονίζει, αποτυπώνει τη χαμένη ευκαιρία για τη Δυτική Μακεδονία. Θεωρεί ότι αν υπήρχε συντονισμένη στρατηγική από αιρετούς και βουλευτές, η περιοχή θα μπορούσε να έχει εξασφαλίσει πολύ μεγαλύτερο μερίδιο στην ενεργειακή μετάβαση.
Ο πρόεδρος του ΣΕΦΠΕ αναφέρει ότι οι κατηγορίες Γ2 και Γ4 είχαν πλαφόν 400 μεγαβάτ, ανεξάρτητα από το πόσα αιτήματα είχαν κατατεθεί. Γι’ αυτό ο Σύλλογος ζήτησε αύξηση της Γ2 στα 800 μεγαβάτ, ώστε να ενταχθούν περισσότεροι τοπικοί επενδυτές και να διορθωθεί η ανωμαλία που έχει διαμορφωθεί. Επίσης, ζητήθηκαν τροποποιήσεις για τα έργα σε γη υψηλής παραγωγικότητας, καθώς το όριο είχε ξεπεραστεί αφού είχαν ήδη κατατεθεί αιτήσεις, κάτι που δεν έγινε δεκτό.
Συμπληρώνει ότι συνολικά τα έργα των ενεργειακών κοινοτήτων και των μικρών επενδυτών που βρίσκονται σε εκκρεμότητα αντιστοιχούν περίπου σε 800 μεγαβάτ και μπορούν να δημιουργήσουν εισόδημα για περίπου 400 οικογένειες της Δυτικής Μακεδονίας, κάτι που θα αύξανε μετρήσιμα το τοπικό ΑΕΠ.
Κλείνοντας, αναφέρει ότι η συμβολή του Περιφερειάρχη ήταν κομβική, καθώς υπήρξε συνεχής και ενεργή παρουσία στη διεκδίκηση λύσεων, όμως υπογραμμίζει πως για να έχουν νόημα οι παρεμβάσεις πρέπει τελικά να εκδοθούν οι όροι σύνδεσης και να γίνουν τα έργα. Αν αυτό δεν συμβεί, οι παρατάσεις και οι αλλαγές στις προτεραιότητες δεν θα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
