Η «Στοά του βιβλίου» κινείται αυτή την εβδομάδα από τη σατιρική, σκοτεινή Ουγγαρία του Λάσλο Κράσναχορκαϊ μέχρι το βαθιά αποκαλυπτικό ιστορικό υλικό για το Κυπριακό, προτείνοντας δύο εντελώς διαφορετικές αλλά εξίσου απαιτητικές αναγνωστικές διαδρομές.
Πάει και το Φραντζολάκι
Zsömle odavan
Συγγραφέας: László Krasznahorkai
Μετάφραση: Μανουέλα Μπέρκι
Εκδότης: Εκδόσεις Πόλις
Σελίδες: 296
«Κεντρικός ήρωας του νέου μυθιστορήματος του Λάσλο Κράσναχορκαϊ είναι ο 91χρονος Γιόζι Κάντα, ο οποίος μάταια έκανε τα πάντα για να εξαφανιστεί από τα μάτια του κόσμου. Οι οπαδοί του, όμως, καταφέρνουν να τον εντοπίσουν σ’ ένα χωριό της Ουγγαρίας. Ο Κάντα, συνταξιούχος ηλεκτρολόγος, έχει στο αίμα του το ινκόγκνιτο, η οικογένειά του κρατάει μυστική την καταγωγή της εδώ και αιώνες και, προς το παρόν, ούτε κι ο ίδιος θέλει να μαθευτεί ευρέως ότι, σαν απόγονος του Τζένγκις Χαν και του Μπέλα Δ΄, θα μπορούσε να διεκδικήσει τον ουγγρικό θρόνο ως Ιωσήφ Α΄ του οίκου των Άρπαντ. Δεν θέλει ωστόσο να αναμειχθεί στην πολιτική: δηλώνει ότι δεν θέλει να ταΐσει άλλο τη φωτιά, αλλά να ξεχωρίσει την ήρα από το σιτάρι. Τι λένε όμως γι’ αυτό οι ενθουσιώδεις μαθητές του, στους οποίους συγκαταλέγονται αιθεροβάμονες βασιλόφρονες αλλά και επίδοξοι τρομοκράτες; Και γενικά: μπορεί κανείς να προλάβει ποτέ το μοιραίο; Στο νέο του σατιρικό μυθιστόρημα, ο Κράσναχορκαϊ –μετά τη Νέα Υόρκη, τη Δαλματία και τη Θουριγγία– επιστρέφει σε μια καρναβαλική Ουγγαρία. Όλοι είναι βυθισμένοι στο τέλμα: ο γερο-βασιλιάς με το εξοχικό του σπιτάκι αλλά και οι φιλοξενούμενοί του που εμφανίζονται από το πουθενά, ανάμεσά τους και ένας περιπλανώμενος μουσικός ονόματι Λάσλο Κράσναχορκαϊ. Και πού να βρίσκεται στο μεταξύ το Φραντζολάκι, το σκυλί-φύλακας του Γιόζι; Θα χαθεί στην ομίχλη; Ή θα παραμείνει μαζί μας για πάντα;»
Ο Λάσλο Κράσναχορκαϊ γεννήθηκε το 1954 στην πόλη Gyula της Ουγγαρίας. Σπούδασε νομικά και φιλολογία στα Πανεπιστήμια του Σέγκεντ και της Βουδαπέστης. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ούγγρους συγγραφείς, ο οποίος υπηρετεί πιστά μια λογοτεχνία φιλόδοξη και απαιτητική. Έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία (ανάμεσά τους το βραβείο Kossuth, που αποτελεί τη σημαντικότερη διάκριση της Ουγγαρίας, και το γερμανικό βραβείο Bestenliste-Prize). Το 2015 τιμήθηκε με το The Man Booker International Prize και το 2025 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Δύο βιβλία του Λάσλο Κράσναχορκαϊ (Το τανγκό του Σατανά και Η μελαγχολία της αντίστασης) έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο από τον φίλο του σκηνοθέτη Μπέλα Ταρ, για τον οποίο εκείνος έχει γράψει και πρωτότυπα σενάρια.
Απόρρητα έγγραφα της ΚΥΠ για το Κυπριακό
Σχολιασμένα. Ιούλιος-Αύγουστος 1974
Εκδότης: Εκδόσεις Μεταίχμιο
Σελίδες: 880
«Τον Νοέμβριο του 2024, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την τραγωδία της Κύπρου, η ΕΥΠ έδωσε στη δημοσιότητα 58 δελτία πληροφοριών που συνέταξαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 1974 τα στελέχη της τότε ΚΥΠ. Είναι η πρώτη φορά που η διοίκηση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών αποχαρακτηρίζει αρχειακό υλικό, το οποίο αποδίδει στην ιστορική έρευνα και σε κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη.
Στα δελτία πληροφοριών αποτυπώνονται το πραξικόπημα εναντίον¬ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που οργάνωσαν ο «αφανής» δικτάτορας Δημήτριος Ιωαννίδης και η συνωμοτική ομάδα του, ο εμφύλιος πόλεμος που ξέσπασε στο ελληνοκυπριακό πλαίσιο λόγω του πραξικοπήματος, η πυρετώδης πολεμική προετοιμασία από την πλευρά της Τουρκίας και οι δύο φάσεις της Επιχείρησης «Αττίλας».
Ο ιστορικός Τάσος Σακελλαρόπουλος στο πρώτο μέρος του ανά χείρας τόμου σχολιάζει τις εκθέσεις της τότε ΚΥΠ, σε μια προσπάθεια να ερμηνεύσει τα γεγονότα που οδήγησαν στην απώλεια σχεδόν του 37% του νησιού και να ρίξει φως στην παροιμιώδη ολιγωρία και την εθελοτυφλία της χουντικής ηγεσίας απέναντι στη σαρωτική τουρκική εισβολή. Στην έκδοση περιλαμβάνονται και σχολιάζονται και τα έγγραφα και τα διαβαθμισμένα σήματα που διατηρούσε στο προσωπικό του αρχείο ο αντιστράτηγος ε.α. Γεώργιος Τσουμής, υψηλόβαθμο στέλεχος του κλιμακίου της ΚΥΠ στη Λευκωσία εκείνες τις καταστροφικές ημέρες.»
