Ο Μιχάλης Καστανάρας μιλά για το περπάτημα, το ποδήλατο και τις παρεμβάσεις του ευρωπαϊκού προγράμματος «Just Streets» γύρω από τα σχολεία
Μια πόλη στην οποία οι περισσότερες καθημερινές αποστάσεις μπορούν να καλυφθούν με τα πόδια μέσα σε περίπου 15 λεπτά, αλλά η λειτουργία της εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να περιστρέφεται γύρω από το αυτοκίνητο. Αυτή την αντίφαση της Κοζάνης αναδεικνύει ο υπεύθυνος για το Κλιματικό Συμβόλαιο της πόλης, Μιχάλης Καστανάρας, μιλώντας με αφορμή τη συμμετοχή του Δήμου στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Just Streets».
Το πρόγραμμα επιχειρεί να φέρει τη βιώσιμη κινητικότητα πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών, ξεκινώντας από μία από τις πιο συνηθισμένες μετακινήσεις μέσα στην πόλη, αυτή προς το σχολείο. Η λογική του βασίζεται στη δημιουργία ασφαλέστερων συνθηκών για μετακινήσεις με τα πόδια και το ποδήλατο, μέσα από συγκεκριμένες παρεμβάσεις γύρω από σχολικές μονάδες.
Ο Μιχάλης Καστανάρας συνδέει τη συγκεκριμένη προσπάθεια με τον ευρύτερο στόχο της Κοζάνης ως μιας από τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις της Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι η μετάβαση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από μεγάλες τεχνολογικές λύσεις. Αντίθετα, σημαντικό μέρος της αφορά την αλλαγή καθημερινών συνηθειών και, κυρίως, του τρόπου με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται τη μετακίνησή τους.
Η επιλογή του περπατήματος ή του ποδηλάτου ακόμη και για μικρές καθημερινές διαδρομές μπορεί, όπως εξηγεί, να περιορίσει τη χρήση του ΙΧ, να αποσυμφορήσει την κυκλοφορία, να μειώσει τους ρύπους και τον θόρυβο, αλλά και να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι βιώνουν την ίδια την πόλη.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της μετακίνησης των παιδιών προς το σχολείο. Όταν η απόσταση το επιτρέπει, η επιλογή να γίνει η διαδρομή με τα πόδια αντί με το αυτοκίνητο περιορίζει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση γύρω από τα σχολεία, ενώ δημιουργεί και διαφορετικές συνθήκες επαφής των κατοίκων με τη γειτονιά τους.
Ο ίδιος χρησιμοποιεί ως παράδειγμα και τη δική του καθημερινότητα, καθώς, όπως αναφέρει, μετακινείται με τα πόδια προς την εργασία και την αγορά. Περιγράφει μάλιστα την Κοζάνη ως μια πόλη που διαθέτει ήδη ένα βασικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου πολεοδομικού μοντέλου της «πόλης των 15 λεπτών».
«Η πόλη μας είναι εξάλλου αυτό που πολλά ευρωπαϊκά αστικά κέντρα προσπαθούν να πετύχουν, μια πόλη των δεκαπέντε λεπτών», αναφέρει, εξηγώντας ότι από πολλά σημεία της μπορεί κανείς να φτάσει στο κέντρο μέσα σε περίπου ένα τέταρτο της ώρας.
Το περπάτημα, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο τρόπο μετακίνησης. Όπως σημειώνει, επιτρέπει στον κάτοικο να παρατηρήσει διαφορετικά τον δημόσιο χώρο, να εντοπίσει τα προβλήματά του και να αντιληφθεί στην πράξη πώς ο σχεδιασμός μιας πόλης επηρεάζει τις μετακινήσεις και αντίστροφα.
Σε αυτό το πεδίο έρχεται να παρέμβει το «Just Streets». Η αρχή γίνεται με σημειακές παρεμβάσεις γύρω από συγκεκριμένα σχολεία, ώστε να διευκολύνεται η ασφαλής μετακίνηση με τα πόδια. Η επιδίωξη είναι στη συνέχεια η φιλοσοφία του προγράμματος να αποκτήσει ευρύτερη εφαρμογή και οι παρεμβάσεις που θα αποδειχθούν αποτελεσματικές να λειτουργήσουν ως καλές πρακτικές και για άλλες περιοχές.
Το μήνυμα που θέτει ο Μιχάλης Καστανάρας στο τέλος είναι ότι η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από μια πολύ απλή διαδρομή, αυτή ενός γονέα με το παιδί του προς το σχολείο. «Οι πόλεις μας δυστυχώς σχεδιάστηκαν για τα αυτοκίνητα», σημειώνει, υποστηρίζοντας ότι μέσα από τέτοιες μικρές αλλαγές οι πολίτες μπορούν σταδιακά να «ξανακερδίσουν τις πόλεις μας».
