Συνολικές εκταμιεύσεις 128,9 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) 2021-2027 έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την επίσημη απάντηση του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νικόλαου Παπαθανάση στην ερώτηση του βουλευτή Κοζάνης Πάρη Κουκουλόπουλου (ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ).
Τα στοιχεία της κυβερνητικής απάντησης
Σύμφωνα με την απάντηση της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης που υπέγραψε ο Διοικητής Πελοπίδας Καλλίρης, από το συνολικό ποσό των 128,9 εκατ. ευρώ εκταμιεύσεων, 87,2 εκατ. ευρώ (ποσοστό 68%) αποδόθηκαν σε δικαιούχους πέραν των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα.
Η απάντηση αναλύει ότι από τα 87,2 εκατ. ευρώ:
- 31,1 εκατ. ευρώ αφορούν συμβουλευτικές υπηρεσίες τεχνικής βοήθειας, υπηρεσίες υποστήριξης και αξιολόγησης “προς εταιρείες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες που συνδέονται με την άμεση υποστήριξη των Τελικών Δικαιούχων του Προγράμματος, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την ωρίμανση έργων του Προγράμματος”
- 18,5 εκατ. ευρώ αφορούν καταρτίσεις και εκπαιδεύσεις, οι οποίες “υλοποιούνται από ιδιωτικούς φορείς κατάρτισης στο πλαίσιο δράσεων ανάπτυξης δεξιοτήτων και ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού”
Το υπόλοιπο ποσό κατευθύνεται σε ενισχύσεις επιχειρήσεων όλων των μεγεθών στο πλαίσιο προσκλήσεων προώθησης της επιχειρηματικότητας σε όλες τις περιοχές εφαρμογής των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης.
Η εξήγηση για το χαμηλό ποσοστό απορρόφησης
Το Υπουργείο εξηγεί ότι το Πρόγραμμα ΔΑΜ είναι νεοσύστατο και ξεκίνησε από “μηδενική βάση” καθώς δεν συνδέεται με έργα από την προηγούμενη περίοδο ΕΣΠΑ 2014-2020. Οι χρηματοδοτήσεις ενεργοποιήθηκαν στο 2ο εξάμηνο του 2022 και αφορούν “επενδύσεις και έργα θεματικά/τομεακά στοχευμένα, σύνθετα, καινοτόμα και πολυεπίπεδα”.
Όπως αναφέρεται στην απάντηση, “ο χρόνος που απαιτήθηκε για την ενεργοποίηση των μηχανισμών υλοποίησης, την προετοιμασία και ωρίμανση των έργων από τους Δικαιούχους, την επίλυση ποικίλων θεσμικών ζητημάτων ή/και εκκρεμοτήτων για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης ήταν μεγαλύτερος συγκριτικά με τα λοιπά Τομεακά, Περιφερειακά ή τα Προγράμματα Εδαφικής Συνεργασίας του ΕΣΠΑ”.
Ωστόσο, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, “η πορεία του Προγράμματος ΔΑΜ εξελίσσεται πλέον με σαφή δυναμική επιτάχυνσης”, με τις τρέχουσες εντάξεις να ανέρχονται σε περίπου 53% (στοιχεία 02.01.2026) και τις νομικές δεσμεύσεις (συμβάσεις) έργων σε περίπου 38%.
Το ζήτημα της εντοπιότητας
Στο ερώτημα του κ. Κουκουλόπουλου σχετικά με το ποσοστό πληρωμών σε εταιρείες εκτός Δυτικής Μακεδονίας, η απάντηση του Υπουργείου επισημαίνει ότι “οι ανάδοχοι-εταιρείες που επιλέγονται κατόπιν ανοιχτών, διαγωνιστικών διαδικασιών του ν.4412/2016 από τους δικαιούχους του Προγράμματος ΔΑΜ, δεν μπορούν να έχουν ως κριτήριο επιλογής την εντοπιότητα“.
Η νομιμότητα των διαδικασιών ανάθεσης, επισημαίνεται, πραγματοποιείται από τη Διαχειριστική Αρχή τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Η αντίδραση Κουκουλόπουλου
Ο βουλευτής Κοζάνης Πάρης Κουκουλόπουλος, ανακοίνωση που εξέδωσε, επισημαίνει ότι οι πραγματικοί αριθμοί αποκαλύπτουν μια διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, αφαιρώντας τις συμβουλευτικές υπηρεσίες (31,1 εκατ.) και τις καταρτίσεις (18,5 εκατ.) από τα 87,2 εκατ. πληρωμών προς ιδιώτες, απομένουν 37,6 εκατ. ευρώ (87,2 – 31,1 – 18,5 = 37,6).
Ο κ. Κουκουλόπουλος υπολογίζει ότι αυτό το ποσό αντιπροσωπεύει μόλις το 2,31% του συνολικού προγραμματικού προϋπολογισμού των 1,6 δις ευρώ (για να ακριβολογήσει, 1.629.187.543 ευρώ πανελλαδικά, εκ των οποίων για τη Δυτική Μακεδονία προορίζεται το 63%, δηλαδή 1.026.688.743 ευρώ).
“Τα ανωτέρω ισχνά ποσά απορρόφησης είναι πανελλαδικά (για όλες τις περιοχές της Ελλάδας που υπάγονται στο ΠΔΑΜ), όχι μόνο για τη Δυτική Μακεδονία”, σημειώνει χαρακτηριστικά ο βουλευτής.
Ιδιαίτερη αιχμή κατά της κυβέρνησης αποτελεί η παράλειψη απάντησης στο συγκεκριμένο ερώτημά του για το ποσοστό πληρωμών σε εταιρείες εκτός Δυτικής Μακεδονίας. “Ενώ μάλιστα ο Π. Κουκουλόπουλος είχε ζητήσει συγκεκριμένα να απαντηθεί «τι ποσοστό αφορά πληρωμές σε εταιρείες που έχουν έδρα εκτός Δυτικής Μακεδονίας» από τις πληρωμές συμβούλων και καταρτίσεων, ο κ. Παπαθανάσης δεν έδωσε τον αριθμό”, αναφέρει.
Ο Αναπλ. Υπουργός, σύμφωνα με την κριτική του κ. Κουκουλόπουλου, “αρκέστηκε σε περιγραφή του θεσμικού πλαισίου (που προφανώς είναι ήδη γνωστό και δεν ρωτήθηκε), επισημαίνοντας ότι οι ανάδοχοι – εταιρείες «δεν μπορούν να έχουν ως κριτήριο επιλογής την εντοπιότητα». Η άρνηση να αποκαλυφθεί το ποσοστό πληρωμών σε εταιρείες εκτός Δυτικής Μακεδονίας, λέει πολλά“.
Ο βουλευτής Κοζάνης περιόρισε το σχόλιό του στο μονολεκτικό “τραγέλαφος” και δεσμεύτηκε ότι καταθέτει νέα Ερώτηση στη Βουλή “για να απαντηθεί με συγκεκριμένο αριθμό το ερώτημα για τις πραγματικές πληρωμές σε εξειδίκευση Δυτικής Μακεδονίας”.
Η αρχική ερώτηση του κ. Κουκουλόπουλου κατατέθηκε στις 2 Ιανουαρίου 2026 και αποτελεί επανάληψη παλαιότερης ερώτησης (αριθμ. 8859/28.09.2025) που, όπως υποστηρίζει, δεν είχε απαντηθεί.
Ο βουλευτής είχε επισημάνει τότε ότι “έξι χρόνια μετά τον Σεπτέμβριο του 2019, όταν ο Πρωθυπουργός από το βήμα του ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι μας επιβάλλει ένα τροχάδην πρόγραμμα εσπευσμένης απολιγνιτοποίησης σε αντίθεση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, και τέσσερα χρόνια από τον Νοέμβριο του 2021 όταν ο κ. Μητσοτάκης κατά την επίσκεψή του στην Κοζάνη υποσχέθηκε 7,5 δις, η αγανάκτηση όσων κατοίκων απέμειναν στη Δυτική Μακεδονία έχει φτάσει ‘στο μη περαιτέρω'”.
