Η μακροχρόνια άροση δεν επιτρέπει περαιτέρω σωστική ανασκαφή
Σχεδόν ολοκληρωτική διάλυση των αρχαιολογικών καταλοίπων σε δύο θέσεις της Κοινότητας Αλιάκμονα Βοΐου διαπίστωσε η γεωφυσική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή, με τη μακροχρόνια άροση να έχει επηρεάσει σε τέτοιο βαθμό τη διατήρησή τους ώστε, σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης, η διενέργεια περαιτέρω σωστικής ανασκαφής να κρίνεται ανέφικτη και αναποτελεσματική.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση «Αρχαιότητες στην ευρύτερη περιοχή της Νεάπολης και η Γεωφυσική Έρευνα στην Κοινότητα Αλιάκμονα Βοΐου», που διοργάνωσαν στις 13 Σεπτεμβρίου η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης και ο Δήμος Βοΐου στο Δημοτικό Κατάστημα Νεάπολης.
Η γεωφυσική διασκόπηση πραγματοποιήθηκε σε δύο αρχαιολογικές θέσεις της Κοινότητας Αλιάκμονα από τον ομότιμο καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ Γρηγόρη Τσόκα. Η έρευνα έγινε με χορηγία του Ιωάννη Δόσιου και συνδέεται με το μακροχρόνιο ενδιαφέρον του πατέρα του, Θεοδοσίου Δόσιου, για τη διερεύνηση και την πιθανή ανάδειξη της θέσης όπου είχαν βρεθεί τμήματα παλαιοχριστιανικού ψηφιδωτού, το οποίο αποκαλύφθηκε και ανασκάφηκε το 1940.
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, έδειξαν ότι τα κατάλοιπα έχουν σχεδόν ολοκληρωτικά διαλυθεί εξαιτίας της μακροχρόνιας άροσης. Είχε προηγηθεί το 2025 σύντομη ανασκαφική έρευνα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης, η οποία επίσης δεν απέδωσε αποτελέσματα. Στόχος της ήταν να ελεγχθεί η κατάσταση διατήρησης των καταλοίπων και να εντοπιστούν τυχόν αδιατάρακτα τμήματά τους.
Από τον ελληνιστικό οικισμό στο παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό
Η εκδήλωση δεν περιορίστηκε στα αποτελέσματα της γεωφυσικής έρευνας, αλλά παρουσίασε συνολικότερα την αρχαιολογική εικόνα της ευρύτερης περιοχής της Νεάπολης και του Αλιάκμονα.
Ο αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης Κ. Μοσχάκης, στην ομιλία του με θέμα «Αρχαιότητες στην περιοχή της Νεάπολης και της κοινότητας του Αλιάκμονα», παρουσίασε παλαιότερα και νεότερα ευρήματα της αρχαιολογικής έρευνας.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα ευρήματα από τη θέση Μπουφάρι Απιδέας, όπου έχει εντοπιστεί σημαντικός ελληνιστικός οικισμός και νεκροταφείο, καθώς και ευρήματα από διάφορες θέσεις της Πλατανιάς και από τις θέσεις Νόχτος και Δραγασιά της Κοινότητας Αλιάκμονα.
Πρόκειται για ευρήματα που προέρχονται είτε από ανασκαφικές έρευνες είτε από παραδόσεις κατοίκων, μέρος των οποίων εκτίθεται σήμερα στην Αρχαιολογική Συλλογή Κοζάνης.
Ακολούθησε η παρουσίαση του Γρηγόρη Τσόκα με θέμα «Γεωφυσική Έρευνα στον Αλιάκμονα Βοΐου», κατά την οποία παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της διασκόπησης και η κατάσταση στην οποία βρίσκονται πλέον τα αρχαιολογικά κατάλοιπα.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται, σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης, στην προσπάθειά της να επικοινωνήσει το έργο της και να δώσει στους κατοίκους των τοπικών κοινοτήτων τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά την αρχαιολογική έρευνα και τα ευρήματα του τόπου τους. Μετά τις δύο εισηγήσεις ακολούθησε συζήτηση με τους παρευρισκόμενους.
