Η Ελευθερία Τανίδου μιλά για τον σχεδιασμό του Just Streets και τη συμμετοχή της σχολικής κοινότητας
Τον επανασχεδιασμό του χώρου γύρω από τα σχολεία, με στόχο ασφαλέστερες μετακινήσεις για τα παιδιά και λιγότερη κυριαρχία του αυτοκινήτου, επιχειρεί ο Δήμος Κοζάνης μέσα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Just Streets». Για τις λεγόμενες «Σχολικές Ζώνες», τη συμμετοχή μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών στον σχεδιασμό τους, αλλά και την εμπειρία από τις πρώτες παρεμβάσεις μίλησε η υπεύθυνη των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Κοζάνης Ελευθερία Τανίδου.
Οι School Buffer Zones, όπως είναι η ονομασία τους στο πρόγραμμα, αποτελούν προστατευτικές περιοχές γύρω από τα σχολεία, δημιουργώντας ένα «μαξιλάρι ασφαλείας» ανάμεσα στο σχολικό περιβάλλον και την κυκλοφορία. Όπως εξηγεί η Ελευθερία Τανίδου, δεν πρόκειται για μια παρέμβαση που εξαντλείται στη σήμανση, αλλά για έναν συνολικότερο σχεδιασμό με επίκεντρο την οδική ασφάλεια, την υγεία των μαθητών και την ενθάρρυνση της ενεργού μετακίνησης.
Σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας αποτέλεσε η συμμετοχή της ίδιας της σχολικής κοινότητας. Παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικοί συνεργάστηκαν με την τεχνική ομάδα μέσα από διαδραστικά εργαστήρια, ερωτηματολόγια και σχολικούς περιπάτους, καταγράφοντας και χαρτογραφώντας τα σημεία που θεωρούν επικίνδυνα γύρω από τα σχολεία τους.
Για την ίδια, βασικό ζητούμενο ήταν να αλλάξει η σειρά των προτεραιοτήτων στον δρόμο. «Να βάλουμε αντί για το αυτοκίνητο τον άνθρωπο και ειδικά το παιδί στην κορυφή», όπως αναφέρει, συνδέοντας την επιτυχία των παρεμβάσεων και με το κατά πόσο οι κάτοικοι θα αισθανθούν ότι ο δημόσιος χώρος τούς ανήκει και θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση και την προστασία του.
Μέρος του Just Streets είναι και η εκστρατεία με αφίσες, η οποία επιχειρεί να μεταφέρει αυτή τη λογική έξω από το τεχνικό σκέλος του προγράμματος. Η κ. Τανίδου αναφέρεται και στους αισθητήρες LiDAR που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του έργου, χαρακτηρίζοντας τις αφίσες τη «φωνή» του προγράμματος προς την κοινωνία, με κεντρικό μήνυμα ότι το παιδί έχει προτεραιότητα απέναντι στο αυτοκίνητο.
Η παρέμβαση έξω από το 11ο και το 14ο Δημοτικό
Ως σημαντικότερη μέχρι σήμερα στιγμή του έργου ξεχωρίζει τη δράση Asphalt Art έξω από το 11ο και το 14ο Δημοτικό Σχολείο Κοζάνης, όπου ο σχεδιασμός πέρασε από το χαρτί στον ίδιο τον δρόμο.
Στη δράση συμμετείχαν τα παιδιά, τα οποία μαζί με μαθητές του Ωνάσειου Λυκείου Κοζάνης έβαψαν τον δρόμο. Η εικόνα αυτή ήταν, όπως περιγράφει, εκείνη που της έδειξε στην πράξη τι μπορεί να σημαίνει η αλλαγή ενός σχολικού περιβάλλοντος: ένας χώρος που μέχρι τότε ήταν συνδεδεμένος κυρίως με την κίνηση των αυτοκινήτων απέκτησε χρώμα και έναν διαφορετικό χαρακτήρα για τα παιδιά.
Εξίσου σημαντική, σύμφωνα με την ίδια, ήταν η αντίδραση που ακολούθησε από γονείς, εκπαιδευτικούς και κατοίκους. Όπως αναφέρει, οι εκπαιδευτικοί είδαν διαφορετική εικόνα κατά την προσέλευση στο σχολείο, οι γονείς εξέφρασαν ανακούφιση για την ασφαλέστερη άφιξη των παιδιών, ενώ θετικά αντιμετώπισαν τελικά την παρέμβαση και κάτοικοι που αρχικά είχαν επιφυλάξεις.
Για την Ελευθερία Τανίδου, αυτή η αποδοχή ήταν και το πιο ουσιαστικό αποτέλεσμα μέχρι σήμερα. «Δεν αλλάξαμε απλώς τις γραμμές στον δρόμο, αλλά αρχίσαμε να αλλάζουμε τη νοοτροπία μιας ολόκληρης πόλης», σημειώνει, αποτυπώνοντας και τη μεγαλύτερη φιλοδοξία πίσω από τις παρεμβάσεις του Just Streets στην Κοζάνη.
