Ένας στους δύο καθυστερεί ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο και τέσσερις στους δέκα λογαριασμούς
Τη στενή σχέση ανάμεσα στην αναπηρία και τη στεγαστική φτώχεια στην Ελλάδα αποτυπώνει το 1ο Δελτίο Στατιστικής Πληροφόρησης για το 2026 του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της Ε.Σ.Α.μεΑ. Η χώρα καταγράφει τη χειρότερη επίδοση στην ΕΕ των 27 ως προς την υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης για τα άτομα με αναπηρία, ενώ ένας στους δύο καθυστερεί την πληρωμή ενοικίου ή στεγαστικού δανείου και τέσσερις στους δέκα την εξόφληση λογαριασμών.
Η ανάλυση βασίζεται σε στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών (SILC) της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ για τη δεκαετία 2016-2025 και εξετάζει, μεταξύ άλλων, το κόστος στέγασης, τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και την ενεργειακή φτώχεια.
Ανατροπή της εικόνας μετά το 2021
Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο, παρά τη βελτίωση που είχε καταγραφεί κατά την πρώτη πενταετία της εξεταζόμενης περιόδου, η τάση αντιστράφηκε από το 2021-2022, κατά την περίοδο της πληθωριστικής και ενεργειακής κρίσης.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η επιδείνωση στις ληξιπρόθεσμες οφειλές. Κατά το διάστημα 2021-2025 καταγράφεται μεγάλη αύξηση στις καθυστερήσεις πληρωμών ενοικίων και στεγαστικών δανείων, με έναν στους δύο πολίτες με αναπηρία να βρίσκεται πλέον σε αυτήν τη θέση. Παράλληλα, τέσσερις στους δέκα καθυστερούν την πληρωμή λογαριασμών.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η Ε.Σ.Α.μεΑ., αποτελεί αρνητική εξαίρεση στην ΕΕ των 27 και στον σύνθετο δείκτη που αφορά τα άτομα με αναπηρία και ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ παραμένει έντονο και το πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας.
Και ζήτημα προσβασιμότητας
Το στεγαστικό πρόβλημα δεν περιορίζεται, ωστόσο, στο οικονομικό κόστος. Το Παρατηρητήριο επισημαίνει ως κρίσιμη διάσταση και την έλλειψη προσβάσιμων και ποιοτικών κατοικιών.
Στους παράγοντες που επιβαρύνουν την κατάσταση εντάσσει τα χαμηλότερα εισοδήματα των ατόμων με αναπηρία, το πρόσθετο κόστος διαβίωσης, τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες που μπορεί να έχουν άτομα με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις και το έλλειμμα προσβάσιμου στεγαστικού αποθέματος.
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. επισημαίνει ακόμη την απουσία επαρκών πολιτικών κοινωνικής κατοικίας και στοχευμένης στεγαστικής υποστήριξης. Για την Εθνική Στρατηγική Στεγαστικής Πολιτικής 2026-2035 αναφέρει ότι ορισμένες προτάσεις της ελήφθησαν υπόψη σε επίπεδο γενικών αρχών και στόχων, χωρίς, κατά την εκτίμησή της, να έχουν μέχρι στιγμής μετατραπεί σε συγκεκριμένα μέτρα.
Αντίστοιχη κριτική διατυπώνει για τις μέχρι τώρα εξαγγελίες του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνουν υπόψη το πρόσθετο κόστος διαβίωσης λόγω αναπηρίας.
Η Συνομοσπονδία ζητά, μεταξύ άλλων, αυξημένη οικονομική ενίσχυση και προτεραιότητα των ατόμων με αναπηρία στα στεγαστικά προγράμματα, κάλυψη του κόστους προσαρμογής και απόκτησης προσβάσιμης κατοικίας, ανάπτυξη κοινωνικής και υποστηριζόμενης κατοικίας, κίνητρα σε ιδιοκτήτες για παρεμβάσεις προσβασιμότητας και δημιουργία μητρώου προσβάσιμων κατοικιών.
