Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση της Δυτικής Μακεδονίας από τα έσοδα CO2
Η νέα κατανομή των εσόδων από τη δημοπράτηση των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) για το 2026 συζητήθηκε στη Βουλή το απόγευμα της Δευτέρας 13 Ιουλίου, κατά τη συζήτηση της επίκαιρης ερώτησης της Βουλευτή Π.Ε. Κοζάνης του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. Καλλιόπης Βέττα προς τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις της νέας υπουργικής απόφασης για τις λιγνιτικές περιοχές, με τις δύο πλευρές να παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα για τους διαθέσιμους πόρους και τη στήριξη της Δυτικής Μακεδονίας.
Η κ. Βέττα έκανε λόγο για μια περιοχή που, όπως είπε, βιώνει τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης, σημειώνοντας ότι «η κατάσταση στην περιοχή μας είναι απερίγραπτη, όλοι οι δείκτες καταρρέουν» και χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «ένα θέμα που καίει την περιοχή».
Όπως υποστήριξε, η Υπουργική Απόφαση (ΥΠΕΝ/ΔΚΑΠΑ/70880/1279/2026, ΦΕΚ 3764/Β/24-06-2026) μειώνει σημαντικά τους πόρους που κατευθύνονται σε δράσεις για τις λιγνιτικές περιοχές. Ειδικότερα, επισήμανε ότι το ποσοστό για το Πράσινο Ταμείο περιορίζεται στο 4,37% από 14,55% το 2025 και για το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης στο 20,17% από 37%, ενώ αυξάνονται τα ποσοστά που κατευθύνονται στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ και στην αντιστάθμιση της βιομηχανίας.
Η απόφαση του 2026 δεν προβλέπει χρηματοδότηση για το Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, ενώ η κ. Βέττα υποστήριξε ότι τίθεται σε αμφιβολία η υλοποίηση έργων στην Π.Ε. Κοζάνης, όπως ενεργειακές αναβαθμίσεις, δίκτυα ύδρευσης, οι παρεμβάσεις για την Ακρινή και την ΑΕΒΑΛ, καθώς και η στήριξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα, ανέφερε ότι «δεν είδαμε ούτε μία νέα θέση εργασίας. Η νεολαία φεύγει από την περιοχή», προσθέτοντας ότι τα έσοδα από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών θα πρέπει να επιστρέφουν στις λιγνιτικές περιοχές για έργα υποδομής, ενεργειακές αναβαθμίσεις, καθαρές μεταφορές και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Από την πλευρά του, ο κ. Τσάφος απάντησε ότι τα έσοδα από τους ρύπους για το 2026 είναι μειωμένα κατά 19% σε σχέση με πέρυσι, καθώς μειώνονται συνολικά τα διαθέσιμα δικαιώματα εκπομπών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πορείας προς την απανθρακοποίηση. Όπως είπε, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αξιολογεί κάθε χρόνο πού θα διοχετευθούν οι διαθέσιμοι πόροι, ενώ διευκρίνισε πως ο Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τη στήριξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Ο Υφυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι η συγκεκριμένη κατανομή δεν αποτυπώνει το σύνολο των χρηματοδοτήσεων που κατευθύνονται στη Δυτική Μακεδονία. «Για τη Δυτική Μακεδονία, προφανώς αυτή η χρηματοδοτική ροή δεν είναι το κύριο, ούτε καν η βασική πηγή χρηματοδότησης για δράσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ο κ. Τσάφος ανέφερε ότι για τη φετινή κατανομή έχουν βάλει συγκεκριμένους πόρους στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, ώστε να στηρίξουν δράσεις στη Δυτική Μακεδονία ενώ έκανε λόγο και για την τηλεθέρμανση. Όπως είπε, το ΥΠΕΝ συνεχίζει να στηρίζει την τηλεθέρμανση και χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά, καθώς απομένουν ακόμη ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν για να υπάρξει οριστική λύση για το μέλλον της. Παράλληλα, έκανε αναφορά και στην πρόσφατη θεσμοθέτηση της Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης.
Κλείνοντας, ο κ. Τσάφος υποστήριξε ότι η συνολική εικόνα της χρηματοδότησης δεν μπορεί να αξιολογείται με βάση ένα μόνο ταμείο. «Φέτος έχουμε προβλέψει ένα σημαντικό ποσοστό των χρημάτων που κατευθύνονται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης να στηρίξει δράσεις στη Δυτική Μακεδονία. Αυτό δεν σημαίνει ότι, επειδή από ένα ταμείο η χρηματοδότηση είναι μηδενική, μπορούμε να αγνοήσουμε ολόκληρη την εικόνα για το ποιες είναι οι συνολικές εισροές πόρων και πού κατευθύνονται τα χρήματα», κατέληξε.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
