Τρεις από τους έξι νομούς με τη μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού πανελλαδικά στη Δυτική Μακεδονία
Κατά 42% μειώθηκαν μεταξύ 2009 και 2024 οι γεννήσεις πανελλαδικά, από 117.440 σε 68.310. Σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας, τρεις από αυτούς στη Δυτική Μακεδονία, την Κοζάνη, τη Φλώρινα, τα Γρεβενά, τη Θεσπρωτία, τη Φθιώτιδα και την Ευρυτανία η μείωση ξεπέρασε το 50%. Αντίθετα, σε αρκετές νησιωτικές περιοχές η υποχώρηση των γεννήσεων είναι σαφώς μικρότερη, ενώ στις Κυκλάδες και τη Ζάκυνθο περιορίστηκε κάτω από 15%.
Στις βασικές παραμέτρους που συνθέτουν το φαινόμενο καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η μείωση της διαγενεακής γονιμότητας και η μεγαλύτερη πια ηλικία στην οποία οι γυναίκες τεκνοποιούν. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο αριθμός αυτός περιορίστηκε σε λιγότερα από 1,5. Παράλληλα, ο ετήσιος δείκτης γονιμότητας υποχώρησε από περίπου 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 1979-1980 σε μόλις 1.240 το 2024-2025.
Να σημειωθεί ότι περιοχές που συγκράτησαν ή προσέλκυσαν νεότερους κατοίκους εμφανίζουν ηπιότερες απώλειες, ενώ εκείνες που έχασαν μεγάλο μέρος του νεανικού τους πληθυσμού αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα λιγότερες γεννήσεις και περισσότερους θανάτους.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν συνυπολογίζονται οι θάνατοι. Το φυσικό ισοζύγιο, δηλαδή η διαφορά μεταξύ γεννήσεων και θανάτων, έχει περάσει πλέον σε σταθερά αρνητικό έδαφος, σύμφωνα με την ίδια μελέτη. Ενώ τη δεκαετία 1971-1980 οι γεννήσεις ξεπερνούσαν τους θανάτους κατά 638.000, το πλεόνασμα περιορίστηκε στις 276.000 την επόμενη δεκαετία και μόλις στις 22.000 τη δεκαετία 1991-2000. Αντίθετα, την περίοδο 2011-2020 καταγράφηκαν 267.000 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις, ενώ μόνο στην πενταετία 2021-2025 η διαφορά έφτασε τις 290.000.
Με βάση τα παραπάνω, φαίνεται ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο χάρτης της χώρας αλλάζει, με τη δημογραφική συρρίκνωση να πλήττει εντονότερα περιοχές που συνδυάζουν χαμηλή γονιμότητα, γήρανση και απώλεια πληθυσμού.
