Η Δυτική Μακεδονία στο επίκεντρο της δημογραφικής συρρίκνωσης
Η σταθερή μείωση του μαθητικού πληθυσμού στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση αποτυπώνεται με σαφήνεια στα στοιχεία του σχολικού έτους 2023/2024 που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Στατιστική Αρχή. Αν και η εικόνα είναι πανελλαδική, η Δυτική Μακεδονία ξεχωρίζει αρνητικά, καταγράφοντας από τις εντονότερες μειώσεις τόσο σε νηπιαγωγεία όσο και σε δημοτικά σχολεία.
Σε επίπεδο χώρας, οι σχολικές μονάδες μειώθηκαν σε σχέση με το 2022/2023 κατά 0,7% στα νηπιαγωγεία και κατά 0,9% στα δημοτικά, ενώ οι εγγεγραμμένοι μαθητές μειώθηκαν κατά 3,1% και 2,1% αντίστοιχα. Την ίδια στιγμή, το διδακτικό προσωπικό αυξήθηκε σημαντικά, βελτιώνοντας την αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές. Ωστόσο, πίσω από τους εθνικούς μέσους όρους, οι περιφερειακές αποκλίσεις είναι έντονες, με τη Δυτική Μακεδονία να βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις των απωλειών.
Η διαχρονική εξέλιξη του σχολικού πληθυσμού από το 2014/2015 έως το 2023/2024 δείχνει ότι η μείωση στα δημοτικά είναι συνεχής και χωρίς διακοπή, ενώ στα νηπιαγωγεία η πρόσκαιρη αύξηση προηγούμενων ετών δεν κατάφερε να ανατρέψει τη γενική τάση. Για τη Δυτική Μακεδονία, η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται άμεσα με τη συνολική δημογραφική υποχώρηση της Περιφέρειας.
Νηπιαγωγεία
Στα νηπιαγωγεία, η Δυτική Μακεδονία καταγράφει μείωση σχολικών μονάδων κατά 1,8% μέσα σε ένα μόλις έτος, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Παράλληλα, η αύξηση του διδακτικού προσωπικού περιορίζεται στο 0,8%, από τις χαμηλότερες πανελλαδικά, γεγονός που διαφοροποιεί την περιοχή από άλλες περιφέρειες όπου η ενίσχυση σε προσωπικό είναι σαφώς μεγαλύτερη.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στους εγγεγραμμένους μαθητές. Στη Δυτική Μακεδονία ο αριθμός των παιδιών στα νηπιαγωγεία μειώθηκε κατά 5,9%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον εθνικό μέσο όρο. Η μείωση αφορά τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια, στοιχείο που δείχνει ότι η πτώση δεν είναι συγκυριακή αλλά αποτέλεσμα ευρύτερων δημογραφικών εξελίξεων που πλήττουν την περιοχή.
Δημοτικά σχολεία
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα δημοτικά σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας. Οι σχολικές μονάδες μειώθηκαν κατά 2,6%, ποσοστό και εδώ υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή συρρίκνωση του σχολικού χάρτη στην Περιφέρεια. Το διδακτικό προσωπικό αυξήθηκε κατά 10,3%, ωστόσο η ενίσχυση αυτή δεν αντισταθμίζει τη συνεχή απώλεια μαθητών και τη μείωση του αριθμού των σχολείων.
Η σύγκριση με άλλες περιφέρειες δείχνει ότι, παρότι η Αττική συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό μαθητών, η Δυτική Μακεδονία συγκαταλέγεται στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες μειώσεις. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει με μεγαλύτερη ένταση τις επιπτώσεις της δημογραφικής κρίσης στην εκπαίδευση της περιοχής.
Συνολικά, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνουν ότι η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της δημογραφικής συρρίκνωσης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Η μείωση μαθητών και σχολικών μονάδων δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό, τη βιωσιμότητα των σχολείων και την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, σε μια Περιφέρεια που ήδη δοκιμάζεται από πληθυσμιακές και αναπτυξιακές πιέσεις.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
