Γράφει ο Ευστάθιος Λαμπριανίδης
Απόψ΄ θα βγαίνω σην αυλή μ΄ ,
το φέγγον να πιάνω,
θα φτά΄(ω) α(υ)τό μεσανυκτί,
συ θα κοιμάσαι, άστρο μ΄.
(= Απόψε θα βγω στην αυλή μου,
να πιάσω το φεγγάρι.
Θα το κάνω μεσάνυκτα,
την ώρα που θα κοιμάσαι, αστέρι μου).
Από μακρά θα δέν΄(ω) α(υ)τό
μ΄ ένα μακρύν κορδόνι,
σε μέν΄ μερέαν -θα τερώ –
να φέρ΄(ω) α(υ)τό, αηδόνι μ΄ .
(=Θα το πιάσω με λάσο,
που θα είναι από μακρύ κορδόνι,
και θα φροντίσω με επιμέλεια
να το κατευθύνω προς το μέρος μου).
Θα σύρ΄(ω) α(υ)τό σιγά – σιγά,
ξάϊ να μη (αι)ματούται,
μη χάν΄ τον δρόμον, και σην γην
να μη ρουζ΄ και σκοτούται.
(=Θα το σύρω σιγά-σιγά,
για να μην του κάνω πληγή με αίμα,
να μην αποπροσανατολισθεί
και να μην πέσει στη γη και σκοτωθεί,
πλάσμα είναι κι έχει ψυχή).
Θα φτάω α(υ)τό μεσάνυκτα,
απόψ΄, πουλί μ΄ , το βράδον,
κοιμέθ΄ εσύ ατάραχα,
θόρυβον κι θα φτάω.
(= Θα το κάνω μεσάνυκτα,
απόψε το βράδυ, πουλί μου.
Κοιμήσου εσύ αμέριμνη.
Δεν θα ενοχλήσω τον ύπνο σου με θόρυβο).
Θα πέρ΄(ω) α(υ)τό σα σέροπα μ΄,
θα μπαίν΄(ω) απές σο σπίτι,
θα βάλ΄(ω) α(υ)τό σ΄ εγκάλοπο σ΄,
τον ύπνο σ΄ να φωτίζει.
(=Θα το πάρω στα χέρια μου τρυφερά,
θα μπω στο σπίτι
και θα το βάλω στην αγκαλιά σου,
για να φωτίζει τον ύπνο σου και τα όνειρά σου).
Το ποντιακό τούτο ποιητικό άσμα μου δεν είναι ερωτικό. Έχει αλληγορική έννοια.
Αναφέρεται στον αρχαιοελληνικό αττικοϊωνικό Πόντο, στην μακραίωνη, τρισχιλιετή ιστορία του και στον μακραίωνο, τρισχιλιετή πολιτισμό του. Άστρο μ΄ , αηδόνι μ΄ , πουλί μ΄ σημαίνουν Πόντος,
Αφιερώνεται τούτο το ποντιακό ποίημά μου στον αρχαιοελληνικό, ελληνιστικό, βυζαντινό ή καλύτερα ελληνοβυζαντινό Πόντο. Και ελληνοβυζαντινός σημαίνει ελληνικός. Κατ΄ αναλογία, όταν αναφερόμαστε στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ομιλούμε για Ελληνοβυζαντινή Αυτοκρατορία. Και ελληνοβυζαντινή σημαίνει ελληνική.
Τούτο το ποντιακό άσμα μπορεί να τραγουδηθεί κατά τον ίδιον μελωδικόν ήχον του τραγουδιού : «Η μάνα έν κρύον νερόν» και να χορευτεί κατά τον παραδοσιακό ποντιακό ρυθμό χορού διπάτ (=δις+πατώ).
Μπορεί επίσης να τραγουδηθεί κατά τον ιδιαίτερο μελωδικό ήχο του τραγουδιού: «Η κόρ΄ επήεν σον παρχάρ΄», και να χορευτεί με τον ίδιο παραδοσιακό ποντιακό χορευτικό ρυθμό διπάτ.
Έτι, δύναται να τραγουδηθεί κατά τον ιδιαίτατο μελωδικό ήχο του τραγουδιού: « Η Ρωμανία ΄πέρασεν, η Ρωμανία ΄πάρθεν» και να χορευτεί ομοίως με τον ίδιο παραδοσιακό ποντιακό χορευτικό ρυθμό.
Προσέτι, δύναται να τραγουδηθεί κατά τους ιδιόμορφους μελωδικούς ήχους των τραγουδιών :«Της Τρίχας το Γεφύρ’», «Ο Γιάννες ο Μονόγιαννες», και να χορευτεί κατά τον ίδιο παραδοσιακό ποντιακό ρυθμό χορού.
Επιπλέον, μπορεί να τραγουδηθεί με τους ξεχωριστούς μελωδικούς ήχους των τραγουδιών :«Λεμόνα», «Τρυγόνα», «Χαμαίμηλον» (χαμαί+μήλον), (=χαμηλή μηλιά), και να χορευτεί κατά τον ίδιο ως άνω παραδοσιακό ποντιακό χορό.
Τέλος, δύναται να τραγουδηθεί κατά τον ιδιότυπο μελωδικό ήχο του τραγουδιού : «Σαράντα μήλα κόκκινα» και να χορευτεί κατά τον παραδοσιακό ποντιακό χορόν ομαλόν, [ χορός ομαλ΄(ος)], (ομάλ΄(ος) = εκ της αρχαιοελληνικής λέξεως-επιθέτου : ομαλός, -η, -ον).
Βλέπε και το από 21-5-2025 ποντιακό – αλλά, ταυτόχρονα και παράλληλα, και σε νεοελληνική ποιητική απόδοση- ποίημά μου με τίτλο : «Ο Μεγαλέξανδρος και ο Διογένης». 2-3-2026
