Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε αυστηρότερο μηχανισμό προστασίας της αγροτικής παραγωγής
Με ευρεία πλειοψηφία εγκρίθηκε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο την Τρίτη, το νέο πλαίσιο ρητρών διασφάλισης για τη συμφωνία εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών Mercosur, το οποίο στοχεύει στην προστασία της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής από ενδεχόμενες διαταραχές της αγοράς λόγω αυξημένων εισαγωγών. Ο κανονισμός συγκέντρωσε 483 ψήφους υπέρ, 102 κατά και 67 αποχές, ενώ δεν έλειψαν και οι πολιτικές αντιδράσεις, με τους ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να καταψηφίζουν τη ρύθμιση, κάνοντας λόγο για προσχηματικό και ανεφάρμοστο μηχανισμό.
Οι νέες ρήτρες διασφάλισης καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ θα μπορεί να αναστέλλει προσωρινά τις δασμολογικές προτιμήσεις που προβλέπονται στη συμφωνία ΕΕ Mercosur για εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη, εφόσον διαπιστώνεται ότι προκαλείται ζημία στους ευρωπαίους παραγωγούς. Το πλαίσιο καλύπτει ευαίσθητα προϊόντα όπως βοδινό κρέας, πουλερικά, αυγά, ζάχαρη και εσπεριδοειδή, ενώ προβλέπει ενισχυμένη παρακολούθηση της αγοράς και τακτικές εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανά εξάμηνο.
Κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την ψηφοφορία, ο εισηγητής του κανονισμού Gabriel Mato υποστήριξε ότι πρόκειται για ουσιαστική ενίσχυση του μηχανισμού προστασίας σε σχέση με το παρελθόν. Όπως ανέφερε, οι παλαιότερες ρήτρες συχνά ενεργοποιούνταν καθυστερημένα, όταν η ζημιά είχε ήδη προκληθεί. Με το νέο σύστημα μειώνεται το όριο αύξησης εισαγωγών που μπορεί να οδηγήσει σε έρευνα από το 10% στο 5% σε μέσο όρο τριετίας, ώστε η παρέμβαση να γίνεται νωρίτερα.
Επιπλέον, δεν εξετάζεται μόνο ο όγκος αλλά και η τιμή εισαγωγής. Εάν οι εισαγωγές αυξάνονται άνω του 5% και οι τιμές τους είναι τουλάχιστον 5% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές, η Επιτροπή οφείλει να ξεκινήσει έρευνα. Σύμφωνα με τον εισηγητή, τα κριτήρια αυτά καθιστούν τη διαδικασία πιο αντικειμενική και λιγότερο εξαρτώμενη από πολιτική απόφαση. Προβλέπεται επίσης ταχύτερη λήψη προσωρινών μέτρων, με χρονικό ορίζοντα εβδομάδων αντί μηνών, καθώς και δυνατότητα έναρξης διαδικασίας μετά από αίτημα κράτους μέλους ή εκπροσώπων του παραγωγικού κλάδου.
Ο Gabriel Mato τόνισε ότι οι ειδικές διασφαλίσεις και οι αυστηρότερες ρήτρες δεν συνιστούν προστατευτισμό αλλά όρο ισορροπίας για το άνοιγμα των αγορών. Όπως σημείωσε, το ζητούμενο είναι το ελεύθερο εμπόριο να συνδυάζεται με πραγματική προστασία του ευρωπαϊκού παραγωγικού μοντέλου και με σαφή εργαλεία άμυνας όταν εμφανίζονται στρεβλώσεις.
Αντίθετη θέση διατύπωσε ο ΣΥΡΙΖΑ, του οποίου οι ευρωβουλευτές καταψήφισαν τη ρύθμιση. Σε ανακοίνωσή του χαρακτηρίζει τη ρήτρα διασφάλισης προσχηματική και πρακτικά ανεφάρμοστη, υποστηρίζοντας ότι επιχειρείται να παρουσιαστεί ως εγγύηση προστασίας των αγροτικών προϊόντων χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Όπως αναφέρει, η ενεργοποίησή της προϋποθέτει απόδειξη «σοβαρής ζημίας» με υποκειμενικά κριτήρια, ενώ δεν προβλέπεται δυνατότητα πλήρους αναστολής εισαγωγών και η ισχύς της είναι χρονικά περιορισμένη. Παράλληλα επισημαίνεται ότι σημαντικές τροπολογίες του Κοινοβουλίου απορρίφθηκαν σε επίπεδο Συμβουλίου, γεγονός που κατά τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ δείχνει ότι το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην ίδια τη συμφωνία.
Ο κανονισμός για τις ρήτρες διασφάλισης θα τεθεί σε ισχύ μετά την τυπική έγκριση από το Συμβούλιο και τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Θα εφαρμοστεί όταν ενεργοποιηθεί η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ Mercosur, η οποία δεν έχει ακόμη κυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ εκκρεμεί και η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συμβατότητά της με τις Συνθήκες.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
