Ο «Σταθμός Ω» φέρνει στο προσκήνιο μια ιστορία που συνομιλεί με την κοινωνία του σήμερα
Μια παράσταση που ξεκινά από τη ραψωδία Ω της Ιλιάδας και φτάνει στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα παρουσιάζεται στην Κοζάνη, με τον σκηνοθέτη Δημήτρη Τσικούρα να μιλά στο «Χ» για ένα έργο που αγγίζει τη βία, τη σιωπή και τη διαφορετικότητα. Ο «Σταθμός Ω» δεν επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, αλλά να θέσει ερωτήματα, να φέρει στη μνήμη γεγονότα που σημάδεψαν την κοινωνία και να καλέσει τον θεατή να αναμετρηθεί με τη δική του στάση απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω του.
Το έργο «Σταθμός Ω» γράφτηκε από τον Γιώργο Χριστοδούλου, έπειτα από αναζήτηση ενός νέου ελληνικού κειμένου, με αφορμή τη ραψωδία Ω της Ιλιάδας, όπου ο Πρίαμος ζητά από τον Αχιλλέα το σώμα του Έκτορα. Όπως εξηγεί ο Δημήτρης Τσικούρας, αυτή η αφετηρία μετασχηματίστηκε σε μια ιστορία που έχει άμεσο αντίκρισμα στο σήμερα και εκτυλίσσεται σε ένα χωριό της ελληνικής περιφέρειας, επηρεασμένη και από περιστατικά που έχουν στιγματίσει τη χώρα τα τελευταία 20 με 30 χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Αντώνης, ένας νεαρός άντρας, 23 ετών, ανοιχτά ομοφυλόφιλος, ο οποίος προκαλεί στο κοινωνικό του περιβάλλον μόνο και μόνο λόγω της σεξουαλικότητας του. Με αφορμή ένα γκράφιτι που δημιουργεί στον παλιό σταθμό των τρένων, ένα έργο που περιγράφεται ως πιετά, πολύχρωμη, μακιγιαρισμένη και με βαμμένα κόκκινα χείλη, ξεσπά ένταση στην τοπική κοινωνία. Μέσα σε ένα εθιμικό πλαίσιο, με μασκαρεμένους κουδουνάδες, ο νεαρός γίνεται στόχος τραμπουκισμού, που ξεφεύγει και οδηγεί τελικά στην εξαφάνισή του.
Μέσα από αυτή την ιστορία, το έργο αναδεικνύει ζητήματα ομοφοβικής βίας, συλλογικής συνενοχής, γενικευμένης βίας, απώλειας, ανάγκης για κάθαρση, συγκάλυψής της βίας και πατριαρχίας, όπως επισημαίνει ο σκηνοθέτης, τονίζοντας ότι όλα αυτά «βγαίνουν έτσι κι αλλιώς στην επιφάνεια λόγω της ιστορίας». Η παράσταση στηρίζεται έντονα στην αφήγηση, με πέντε ηθοποιούς που εναλλάσσονται στους ρόλους και μεταφέρουν γεγονότα, με στόχο να παραμένουν ζωντανά στη μνήμη και να μην ξεχνιούνται.
Κεντρικό στοιχείο αποτελεί και η έννοια της συγχώρεσης, μέσα από τη διάσταση του «συν-χωρώ», δηλαδή της δυνατότητας να συνυπάρχουμε όλοι, όλες και όλα στον ίδιο τόπο. Το έργο δεν επιδιώκει να υπογραμμίσει τη σκληρότητα των γεγονότων, καθώς αυτή υπάρχει ήδη, αλλά να δημιουργήσει χώρο για σκέψη, προβληματισμό και εσωτερικό στοχασμό.
Ο ίδιος αναφέρεται και στη σημασία της περιοδείας, επισημαίνοντας ότι η παράσταση ξεκίνησε με στόχο να παρουσιαστεί στην περιφέρεια, κάτι που τον χαροποίησε ιδιαίτερα, καθώς και ο ίδιος προέρχεται από την επαρχία και γνωρίζει την έλλειψη ερεθισμάτων. Τονίζει ότι είναι σημαντικό το Εθνικό Θέατρο να «μπαίνει στη διαδικασία να αποκεντρωθεί και να βγει προς τα έξω», δίνοντας τη δυνατότητα σε ανθρώπους της περιφέρειας να έρθουν σε επαφή με παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, τις οποίες δεν έχουν εύκολα τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν.
Για την Κοζάνη, την οποία έχει επισκεφθεί και στο παρελθόν ως ηθοποιός, σημειώνει ότι θυμάται ένα κοινό προσηλωμένο, που παρακολουθούσε με ενδιαφέρον την παράσταση, χωρίς τη χαλαρότητα που συχνά παρατηρείται αλλού. Η επαφή με το κοινό της περιφέρειας, όπως λέει, αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της θεατρικής εμπειρίας.
Σε προσωπικό επίπεδο, περιγράφει τη σχέση του με το θέατρο ως μια βαθιά διαδικασία κατανόησης του εαυτού. Η ενασχόλησή του δεν ήταν αυτονόητη, καθώς τα ερεθίσματα στην επαρχία ήταν ελάχιστα, όμως μέσα από τη συμμετοχή του σε θεατρική ομάδα στο πανεπιστήμιο συνειδητοποίησε ότι αυτό θέλει να ακολουθήσει. Ξεκίνησε ως ηθοποιός και στη συνέχεια στράφηκε στη σκηνοθεσία, μέσα από μια ανάγκη να εκφράσει σκέψεις και προβληματισμούς.
Όπως επισημαίνει, το θέατρο για τον ίδιο δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα μιας παράστασης, αλλά η δυνατότητα να ειπωθεί κάτι που αφορά τόσο τον θεατή ως άτομο όσο και την κοινωνία συνολικά. Στόχος της συγκεκριμένης παράστασης είναι να τεθούν ερωτήματα, να αναμετρηθεί ο θεατής με τον εαυτό του και να σκεφτεί τη στάση του απέναντι στη βία και τη διαφορετικότητα.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι, ακόμη και μέσα από δύσκολα και σκληρά θέματα, το θέατρο μπορεί να προσφέρει μια μορφή ανακούφισης και εσωτερικής ανάτασης, χωρίς να φοβίζει το κοινό, αλλά δίνοντάς του χώρο να βιώσει και να επεξεργαστεί όσα βλέπει.
Η παράσταση παρουσιάζεται στο Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κοζάνης, στο πλαίσιο των δράσεων του Εθνικού Θεάτρου για τη μεταφορά της θεατρικής δημιουργίας στην περιφέρεια. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Δημήτρης Τσικούρας, με σύμβουλο δραματουργίας την Αρίστη Τσέλου, σκηνικά του Γιάννη Θεοδωράκη, κοστούμια της Αλεξάνδρας Σταμάτη και μουσική του Γιώργου Στεφανακίδη.
Τους φωτισμούς επιμελείται η Χριστίνα Θανάσουλα, δραματολόγος της παράστασης είναι η Εύα Σαραγά, βοηθός σκηνοθέτη η Ξένια Ταμπούρλου και βοηθός σκηνογράφου η Μαρία Ενισλίδου. Επί σκηνής εμφανίζονται οι Ζωή Κουσάνα, Παναγιώτης Παντέρας, Στέφανος Πίττας, Δημήτρης Τσικούρας και Αλεξάνδρα Χασάνι.
Τιμές εισιτηρίων: Γενική είσοδος 12 ευρώ, φοιτητικό, νεανικό και άνω των 65 ετών 10 ευρώ, άνεργοι, ΑμεΑ και συνοδοί 5 ευρώ, ομαδικό εισιτήριο (άνω των 20 ατόμων) 8 ευρώ.
Πρόκειται για μια παράσταση που επιχειρεί να ανοίξει έναν διάλογο με το κοινό, θέτοντας στο επίκεντρο τη μνήμη, τη βία, τη συγχώρεση και τη συνύπαρξη, καλώντας τον θεατή να πάρει θέση απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω του.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
