Για πολλοστή φορά τεράστιες ουρές και ταλαιπωρία οδηγών και επιβατών
Η εικόνα της Εγνατίας Οδού στη φετινή επιστροφή των εκδρομέων του Πάσχα δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Πολύωρες καθυστερήσεις, μονολωρίδες και ουρές χιλιομέτρων, με τα διόδια να λειτουργούν κανονικά και να αποτελούν τη μόνη σταθερή «προτεραιότητα», συνθέτουν μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να θεωρείται προσωρινή.
Όταν ένας βασικός αυτοκινητόδρομος μετατρέπεται σε σημείο δοκιμασίας για οδηγούς, επαγγελματίες και ακόμη και για το ΕΚΑΒ που κινείται αναγκαστικά στην ουρά που έχει δημιουργηθεί στις σήραγγες, τότε το ζήτημα δεν είναι τεχνικό. Είναι πολιτικό και αφορά ευθέως τις επιλογές που έχουν γίνει.
Η φετινή επιστροφή των εκδρομέων του Πάσχα στην Εγνατία Οδό καταγράφηκε ως μία από τις πιο δύσκολες των τελευταίων ετών, με οδηγούς να βιώνουν πολύωρες καθυστερήσεις, εκνευρισμό και συνθήκες κυκλοφορίας που απέχουν από τα δεδομένα ενός σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Το πρόβλημα δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Αντιθέτως, επιβεβαιώνει όσα εδώ και καιρό επισημαίνουν ειδικοί και χρήστες του δρόμου σχετικά με τον σχεδιασμό και τη λειτουργία του άξονα.
Κεντρικός παράγοντας της επιβάρυνσης ήταν η λειτουργία πολλαπλών σταθμών διοδίων σε σημεία που, σύμφωνα με συγκοινωνιολόγους, δεν έχουν την απαιτούμενη υποδομή για να υποστηρίξουν αυξημένους κυκλοφοριακούς φόρτους. Η περίπτωση της Σιάτιστας είναι ενδεικτική, καθώς δεν έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες επεκτάσεις και διαπλατύνσεις που θα επέτρεπαν την ομαλή διέλευση οχημάτων σε περιόδους αιχμής.
Την ήδη επιβαρυμένη εικόνα επιδείνωσε η κυκλοφορία σε μία λωρίδα εντός σηράγγων, ένα μέτρο που εφαρμόζεται από τις αρχές του έτους στο πλαίσιο διαδικασιών και μελετών για την πιστοποίηση πυρασφάλειας. Όπως είχε επισημάνει σε σχετική συζήτηση στο podcast του «Χρόνου» ο συγκοινωνιολόγος Νίκος Ηλιού, η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί προσωρινή δυσλειτουργία, αλλά μια συνθήκη που αναμένεται να διαρκέσει για σημαντικό χρονικό διάστημα, εκτιμώμενο ακόμη και σε δύο χρόνια.
Το αποτέλεσμα ήταν ορατό τη Δευτέρα του Πάσχα, όταν διαδρομές που υπό φυσιολογικές συνθήκες διαρκούν λιγότερο από δύο ώρες, ξεπέρασαν τις τέσσερις. Οδηγός που ξεκίνησε από την Καστοριά με προορισμό τη Θεσσαλονίκη χρειάστηκε περίπου τέσσερις ώρες και τριάντα λεπτά για να ολοκληρώσει τη διαδρομή του, με τα μεγαλύτερα προβλήματα να εντοπίζονται στους σταθμούς διοδίων της Σιάτιστας και του Πολυμύλου. Εκεί καταγράφηκαν ουρές χιλιομέτρων, με τους οδηγούς να παραμένουν εγκλωβισμένοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ενώ η ένταση και οι διαμαρτυρίες ήταν έντονες.
Παρά την κατάσταση αυτή, τα διόδια λειτούργησαν κανονικά και το αντίτιμο καταβλήθηκε χωρίς καμία διαφοροποίηση, γεγονός που προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια. Την ίδια στιγμή, η εικόνα ενίσχυσε την εντύπωση ότι η προτεραιότητα παραμένει η είσπραξη εσόδων και όχι η διασφάλιση της εύρυθμης και ασφαλούς κυκλοφορίας.
Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η απουσία επαρκούς προετοιμασίας για τη μετάβαση στο νέο καθεστώς λειτουργίας του αυτοκινητοδρόμου. Η εφαρμογή των μέτρων δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, ωστόσο δεν φαίνεται να υπήρξε ο απαραίτητος σχεδιασμός από την προηγούμενη διοίκηση, ώστε η αλλαγή να γίνει ομαλά και χωρίς σοβαρές επιπτώσεις για τους χρήστες.
Την ίδια ώρα, ενώ οι οδηγοί υφίστανται τις συνέπειες των περιορισμών, έργα για την ανάπτυξη νέων σταθμών διοδίων, όπως στην περιοχή της Αλεξάνδρειας, προχωρούν με ταχείς ρυθμούς. Η αντίφαση αυτή εντείνει τα ερωτήματα για τις προτεραιότητες στον σχεδιασμό του άξονα.
Αξιοσημείωτη είναι και η απουσία επίσημης ενημέρωσης. Από την αρχή του έτους δεν έχει υπάρξει αναλυτική τοποθέτηση από τη νέα εταιρεία διαχείρισης της Εγνατίας για τα προβλήματα που καταγράφονται, ούτε σαφής οδικός χάρτης για την αντιμετώπισή τους. Μόνο μια ανακοίνωση στην ιστοσελίδα της εταιρείας που αναφέρει: «Στο πλαίσιο εφαρμογής προσωρινών μέτρων ασφαλείας σηράγγων, σύμφωνα με τις προβλέψεις της από 29.03.2024 Σύμβασης Παραχώρησης η οποία κυρώθηκε με το ν. 5260/2025, από την 31.12.2025 έχουν τεθεί σε εφαρμογή κυκλοφοριακές ρυθμίσεις οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τον αποκλεισμό μιας λωρίδας κυκλοφορίας εντός των κατωτέρω αναφερόμενων σηράγγων καθώς και σε ενδιάμεσα τμήματα ανοικτής οδοποιίας, ως απαιτείται.Σήραγγες Βασιλικού, Σ2 Μεσοβουνίου & Σ3 Γκρικας, Νεοχωρίου, Σ1 Σέλιανης & Σ2 Παραμυθιάς, Σ1Ν Αγ. Νικολάου, Σ2 Σελλών – Αγ. Αναστασία, Δωδώνης, Δρίσκου, Τ8 Δεματίου, Ανθοχωρίου, Βοτονοσίου, Δύο Κορυφών, Κρημνού, Καλαμιών, Ανηλίου, Μετσόβου, Κωσταράκου, Σ1 Παναγιάς, Σ2 Συρτού, Σ2 Αγναντερού & Σ3 Πριόνια, Σ4 Βελανιδιών, Σ8 Κοιλώματος, Σ9 Καρατζά, Σ1 Βενέτικου, Σ13 Πολυμύλου, Σ12, Σ11, Σ10 Βερμίου, Σ1 Βέροιας, Συμβόλου, Ιεροπηγής, Κρυσταλλοπηγής. Σε ισχύ παραμένει, η ολική απαγόρευση διέλευσης επικίνδυνων εμπορευμάτων από τις σήραγγες του αυτοκινητοδρόμου».
Αντίστοιχα, σε επίπεδο κυβέρνησης, η μόνη αναφορά περιορίζεται σε κοινοβουλευτική απάντηση του Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών Νίκου Ταχιάου, η οποία εξηγεί τον λόγο της μονοδρόμησης στις σήραγγες, χωρίς όμως να αποσαφηνίζει το συνολικό χρονοδιάγραμμα και τον σχεδιασμό αποκατάστασης της κανονικής κυκλοφορίας.
Η εικόνα δεν περιορίζεται στο τμήμα προς τη Θεσσαλονίκη. Αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στο δυτικό σκέλος της Εγνατίας, προς την Ήπειρο, επιβεβαιώνοντας ότι το ζήτημα είναι συνολικό και όχι τοπικό.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η επίπτωση σε κρίσιμες υπηρεσίες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ακόμη και τα ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις διακομιδές προς και από τη Θεσσαλονίκη, καθώς οι καθυστερήσεις και οι περιορισμοί στην κυκλοφορία επηρεάζουν άμεσα τον χρόνο ανταπόκρισης.
Με δεδομένο ότι η περίοδος υψηλής ζήτησης μετακινήσεων δεν έχει ακόμη κορυφωθεί, οι προοπτικές για το καλοκαίρι και τις επόμενες εξόδους εκδρομέων προκαλούν έντονο προβληματισμό. Η φετινή εμπειρία του Πάσχα λειτουργεί ως προειδοποίηση για το τι μπορεί να ακολουθήσει, εάν δεν υπάρξουν άμεσες παρεμβάσεις.
Η κατάσταση στην Εγνατία Οδό αναδεικνύει την ανάγκη για συνολικό επανασχεδιασμό, με έμφαση στην ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και την εξυπηρέτηση των πολιτών. Μέχρι τότε, οι οδηγοί καλούνται να κινηθούν σε ένα οδικό δίκτυο που, σε κρίσιμες στιγμές, δοκιμάζει τα όριά τους.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
