Πέντε Περιφέρειες συγκεντρώνουν το 90% των τουριστικών εσόδων
Σχεδόν 38 εκατομμύρια αφίξεις και ταξιδιωτικές εισπράξεις 23,6 δισ. ευρώ, μαζί με την κρουαζιέρα, κατέγραψε ο ελληνικός τουρισμός το 2025. Ωστόσο, τα οφέλη δεν κατανέμονται ισόρροπα στη χώρα. Οκτώ από τις δεκατρείς Περιφέρειες, ανάμεσά τους και η Δυτική Μακεδονία, συγκεντρώνουν μόλις το 10% των τουριστικών εσόδων.
Την ανισότητα αυτή αναδεικνύει η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «Ο Ελληνικός Τουρισμός: Επιτεύγματα, Προκλήσεις, Προοπτικές», που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, η Αττική, το Νότιο Αιγαίο, η Κρήτη, η Κεντρική Μακεδονία και τα Ιόνια Νησιά συγκεντρώνουν το 83% των επισκέψεων και το 90% των εισπράξεων, αφήνοντας περιορισμένο μερίδιο στην υπόλοιπη χώρα.
Μια χώρα με τουρισμό δύο ταχυτήτων
Η άνιση τουριστική ανάπτυξη αποτυπώνεται και στη γεωγραφική της κατανομή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το ΙΝΣΕΤΕ, το 90% των Δημοτικών Ενοτήτων, που καλύπτουν το 95% της έκτασης της χώρας, έχει μικρή έως μηδαμινή τουριστική ανάπτυξη. Αντίθετα, οι τουριστικά υπερανεπτυγμένες περιοχές καταλαμβάνουν λιγότερο από το 1% της ελληνικής επικράτειας.
Έτσι, ενώ ορισμένοι προορισμοί αντιμετωπίζουν συνωστισμό, μεγάλο μέρος της χώρας παραμένει με περιορισμένη τουριστική δραστηριότητα. Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης κατανομής των επισκεπτών, τόσο γεωγραφικά όσο και χρονικά, ώστε να ενισχυθούν και οι λιγότερο ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές.
Περισσότεροι επισκέπτες, λιγότερες ημέρες διαμονής
Παρά την αύξηση των αφίξεων κατά 5,6% και των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 9,8% το 2025, η μέση διάρκεια παραμονής των επισκεπτών στην Ελλάδα μειώθηκε από 7,4 διανυκτερεύσεις το 2019 σε 6,1 το 2025. Αντίθετα, η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση αυξήθηκε στα 97 ευρώ, ενώ η μέση κατά κεφαλή δαπάνη έφτασε τα 595 ευρώ.
Παράλληλα, η εποχικότητα παραμένει έντονη, καθώς το τρίτο τρίμηνο του 2025 συγκέντρωσε το 52,4% των διεθνών αφίξεων και το 52,5% των ταξιδιωτικών εισπράξεων. Παρότι τα ποσοστά αυτά έχουν μειωθεί σε σχέση με το 2019, περισσότερο από το μισό της τουριστικής δραστηριότητας εξακολουθεί να συγκεντρώνεται σε ένα τρίμηνο. Η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και της διάρκειας παραμονής αποτελούν βασικές προκλήσεις για τον κλάδο.
Δεν αρκεί η προβολή ενός προορισμού
Η ανάπτυξη ενός τουριστικού προορισμού απαιτεί και τις κατάλληλες υποδομές. Η μελέτη δίνει έμφαση στις οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, την ύδρευση, την ενέργεια, τις υπηρεσίες υγείας και την προσβασιμότητα, που εξυπηρετούν τόσο τους επισκέπτες όσο και τους κατοίκους.
Το 2025 οι τουριστικές επιχειρήσεις εκτιμάται ότι επένδυσαν περίπου 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 2,8 δισ. στον ξενοδοχειακό κλάδο. Ωστόσο, το ΙΝΣΕΤΕ επισημαίνει ότι οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν μπορούν να καλύψουν τις ελλείψεις των δημόσιων υποδομών.
Παράλληλα, το τρίτο τρίμηνο του 2025 στα καταλύματα και την εστίαση απασχολούνταν 475.200 εργαζόμενοι, ενώ οι ελλείψεις προσωπικού στα ξενοδοχεία έφταναν το 14%, αναδεικνύοντας την ανάγκη ενίσχυσης της κατάρτισης και των επαγγελματικών δεξιοτήτων.
Για τη Δυτική Μακεδονία, η ανάπτυξη του τουρισμού συνδέεται άμεσα και με τη βελτίωση των μεταφορικών υποδομών, όπως επισημαίνει και η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ. Η ολοκλήρωση του Ε65 αποτελεί αναμφίβολα ένα θετικό βήμα, καθώς βελτιώνει την οδική πρόσβαση στην περιοχή. Στον αντίποδα, η σιδηροδρομική διασύνδεση παραμένει ανοιχτό ζήτημα. Παρά την επαναλειτουργία της γραμμής Θεσσαλονίκης–Φλώρινας, η Κοζάνη εξακολουθεί να στερείται επιβατικού τρένου, ενώ η Περιφέρεια διεκδικεί τη νέα σύνδεση Κοζάνης–Βέροιας. Ο πρωθυπουργός, πάντως, έχει ξεκαθαρίσει ότι η δυτική σιδηροδρομική Εγνατία δεν περιλαμβάνεται στον παρόντα κυβερνητικό σχεδιασμό, επικαλούμενος και το υψηλό κόστος της.
Οι κινήσεις που γίνονται για την τουριστική ανάπτυξη, επομένως, έχουν σημασία, όπως και οι υποδομές που ήδη παραδίδονται. Το στοίχημα, όμως, είναι να αποκτήσουν συνέχεια και να αποδώσουν στην πράξη. Γιατί η Δυτική Μακεδονία δεν αρκεί να γίνει πιο γνωστή ως προορισμός. Χρειάζεται να γίνει πιο προσβάσιμη, να κρατά περισσότερες ημέρες τους επισκέπτες της και να βλέπει την τουριστική ανάπτυξη να μεταφράζεται σε πραγματικά έσοδα για τις τοπικές επιχειρήσεις. Διαφορετικά, τα πανελλαδικά ρεκόρ θα συνεχίσουν να καταγράφονται, χωρίς να αλλάζει ουσιαστικά η θέση της περιοχής στον τουριστικό χάρτη.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
