Ο πρόεδρος του παρουσίασε στοιχεία ζητώντας νέο σχέδιο με ρήτρες εργασίας και επενδύσεων
Σκληρή κριτική στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το σχέδιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία άσκησε ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας Θεόδωρος Σιόγκας, κατά την τοποθέτησή του στη σύσκεψη των Εργατικών Κέντρων Κοζάνης και Εορδαίας για την απολιγνιτοποίηση και τις ενεργειακές εξελίξεις. Ο ίδιος έκανε λόγο για ένα μοντέλο που, όπως υποστήριξε, απέτυχε να φέρει πραγματικές επενδύσεις, σταθερές θέσεις εργασίας και παραγωγική ανασυγκρότηση στην περιοχή, παρουσιάζοντας παράλληλα στοιχεία για τη μείωση του πληθυσμού, την υψηλή ανεργία και την οικονομική υποχώρηση της Δυτικής Μακεδονίας.
Ο ίδιος εξήγησε ότι το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο ήταν από τους φορείς που είχαν δει εξαρχής τη μετάβαση ως πιθανή ευκαιρία για τη Δυτική Μακεδονία, επισημαίνοντας όμως ότι αυτό δεν σημαίνει πως μπορούν σήμερα να αγνοηθούν τα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί στην περιοχή. Όπως είπε, υπήρξε έντονος προβληματισμός γύρω από το ποιες προτάσεις θα μπορούσαν να είναι ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες για τη Δυτική Μακεδονία και πάνω σε αυτή τη λογική διαμορφώθηκαν συγκεκριμένες θέσεις από το ΓΕΩΤΕΕ.
Ανέφερε ότι η περιοχή, ακόμη και στα χρόνια της έντονης δραστηριότητας της ΔΕΗ, αντιμετώπιζε υψηλή ανεργία, προβλήματα υγείας, μειωμένη απασχόληση και σοβαρές περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις. Όπως σημείωσε, μέσα από τη μετάβαση υπήρξε η προσδοκία ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν χρόνιες παθογένειες και να δημιουργηθεί ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο για τη Δυτική Μακεδονία.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως είπε, το ΓΕΩΤΕΕ κατέθεσε προτάσεις και μελέτες, συμμετείχε σε συναντήσεις με την Παγκόσμια Τράπεζα, τον πρώην συντονιστή του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Κωστή Μουσουρούλη και την ομάδα σχεδιασμού, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, τίποτα από όσα προτάθηκαν δεν υλοποιήθηκε.
Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ στάθηκε ιδιαίτερα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ύψους 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 1,1 δισ. αφορούν τη Δυτική Μακεδονία, υποστηρίζοντας ότι όλες οι δράσεις σχεδιάστηκαν γύρω από το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Όπως ανέφερε, ούτε η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του προγράμματος εγκαταστάθηκε στη Δυτική Μακεδονία, παρότι υπήρξαν σχετικά αιτήματα από φορείς της περιοχής, με αποτέλεσμα, όπως είπε, ακόμη και οι σχετικές θέσεις εργασίας να δημιουργηθούν στην Αθήνα.
Παράλληλα υποστήριξε ότι το πρόγραμμα δεν περιλαμβάνει ουσιαστικές παραγωγικές επενδύσεις στην περιοχή, σημειώνοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται σε καταρτίσεις και ενισχύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Όπως είπε, οι καταρτίσεις αφορούν τομείς που δεν υπάρχουν σήμερα στη Δυτική Μακεδονία, ενώ οι θέσεις εργασίας που παρουσιάζονται ως αποτέλεσμα του προγράμματος αφορούν δεσμεύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων για περιορισμένο αριθμό προσλήψεων.
Ο ίδιος ανέφερε ότι μέχρι σήμερα ακούστηκαν ελάχιστες επενδύσεις στο πλαίσιο της Δίκαιης Μετάβασης, κάνοντας αναφορά στο θερμοκήπιο υδροπονίας και σε άλλες επενδύσεις που, όπως είπε, τελικά «ναυάγησαν». Τόνισε ακόμη ότι δεν υπάρχει σαφής ενημέρωση ή χρονοδιάγραμμα για το ποιες επενδύσεις θα προχωρήσουν, πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργήσουν και ποιο εισόδημα θα μπορέσουν να αναπληρώσουν στην περιοχή.
Συνεχίζοντας, ο Θεόδωρος Σιόγκας σημείωσε ότι πλέον, έξι χρόνια μετά τις εξαγγελίες του 2019, το αποτέλεσμα της εφαρμογής του μοντέλου της μετάβασης είναι μετρήσιμο. Επικαλέστηκε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2016-2025, σύμφωνα με τα οποία ο πληθυσμός της Δυτικής Μακεδονίας μειώθηκε κατά 10,3%, η πληθυσμιακή πυκνότητα κατά 10,4% και το εργατικό δυναμικό κατά 8,4%.
Όπως ανέφερε, η ανεργία στην περιοχή παραμένει η υψηλότερη στη χώρα, στο 15,3%, όταν ο εθνικός μέσος όρος βρίσκεται στο 8,9%, ενώ σημείωσε ότι την προηγούμενη χρονιά η ανεργία στη Δυτική Μακεδονία αυξήθηκε την ώρα που σε εθνικό επίπεδο μειώθηκε.
Παρουσιάζοντας επιπλέον οικονομικά στοιχεία, υποστήριξε ότι η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της περιφέρειας μειώθηκε κατά 21,8%, όταν σε εθνικό επίπεδο αυξήθηκε κατά 26,2%, κάνοντας λόγο για «πλήρη φτωχοποίηση» της περιοχής. Όπως είπε, η συμμετοχή της περιφερειακής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην εθνική οικονομία έπεσε από το 2,7% στο 1,8%, ενώ μειώθηκε και η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο, στοιχείο που, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει ότι οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται πλέον είναι χαμηλότερα αμειβόμενες.
Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ υποστήριξε ότι οι υποσχέσεις για άμεση παραγωγική αναπλήρωση, εμβληματικές επενδύσεις και επαρκή δημιουργία θέσεων εργασίας δεν υλοποιήθηκαν και τόνισε ότι η Δυτική Μακεδονία «δεν μπορεί να γίνει θυσία» στο πλαίσιο οποιουδήποτε σχεδιασμού.
Στο τέλος της τοποθέτησής του παρουσίασε σειρά προτάσεων, ζητώντας ρήτρα που να συνδέει την απολιγνιτοποίηση με την αναπλήρωση θέσεων εργασίας, σημειώνοντας ότι η διαδικασία δεν μπορεί να προχωρά με ταχύτερους ρυθμούς από τη δημιουργία νέας απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό συνέδεσε και την ανάγκη παράτασης λειτουργίας μονάδων της ΔΕΗ, αναφέροντας ότι στα ορυχεία της περιοχής εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά αποθέματα λιγνίτη, τα οποία, σύμφωνα με όσα είπε, εκτιμώνται σε 505 εκατομμύρια τόνους στα ορυχεία Πτολεμαΐδας και 270 εκατομμύρια τόνους στα ορυχεία Βεύης και Αχλάδας.
Παράλληλα πρότεινε τη δημιουργία ειδικής οικονομικής ζώνης για 10 έως 20 χρόνια, με μειωμένη φορολογία, μειωμένο ΦΠΑ, απαλλαγές από τέλη και ασφαλιστικές εισφορές για τοπικές προσλήψεις, ειδικό ενεργειακό τιμολόγιο για νοικοκυριά, αγρότες και επιχειρήσεις, αλλά και ειδικά κίνητρα για την προσέλκυση ενεργοβόρων παραγωγικών επενδύσεων.
Τέλος, ζήτησε να υπάρξει ρήτρα απασχόλησης για κάθε νέα επένδυση που θα υλοποιείται στη Δυτική Μακεδονία, με δεσμεύσεις για μόνιμες θέσεις εργασίας και ποσοστά τοπικών προσλήψεων, καθώς και ρήτρα δημογραφικής προστασίας, ώστε η πορεία της μετάβασης να αξιολογείται κάθε χρόνο με βάση δείκτες όπως η ανεργία, τα εισοδήματα, οι γεννήσεις και η επιχειρηματικότητα.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
