Αφουρμή τ’ς βιουγραφίας ήταν η ιμφάνισ’ τ’ς οικουγινειακής ουραίας φουτουγραφίας, απ’ τ’ν νύφ’ τ’ν γνουστή κι καλή Δικηγόρου τ’ν Γιάννα Μπαλαμπανίδου – Λιόνα κι κατάθις απ’ τ’ν ίδια σημαντικών στοιχείων τ’ς οικογένειας. Η Γιάννα μη τ’ προυφουρική κι γραπτή παρουσία τ’ς, μας βόϊτσιν πουλλή ν’ αναφιρθούμι σι μια παληά «ΚΟΥΖΑΝΙΤΚ» οικουγένεια που έχ’ τρανό ινδιαφέρουν.
Του πατρικό πέτρινο σπίτ’ τ’ς οικογένειας «ΛΙΟΝΑ» ήταν σ’ν ουδό Ολύμπου κι χτίσκιν απ’ τουν «ΝΑΝΟΥ ή ΓΙΑΝΝ’ ΛΙΟΝΑ» τουν 19ου ιώνα κι σ’ν πίσου αυλή είχιν στάβλου κι τάϊζαν αγιλάδεις κι μουσχάρια, γιατί ου «ΝΑΝΟΥΣ» ασχουλούνταν μη του παραδουσιακό κριουπουλείου. Ου «ΝΑΝΟΥΣ» είχιν παντριφτί τ’ «ΒΑΣΙΛ’ΚΗ» γνουστή στην «ΠΛΑΤΕΑ ΛΑΣΣΑΝΗ ή ΜΙΣΚΙΑΘ’ΚΟΥ» σαν «ΜΑΜΑΝΝΑ». Ου Νάνους κ’ η Βασιλ’κή ήταν παππούδεις τ’ Γιάνν’ Λιόνα του Ηλία κι τ’ς Λιέν’τ’ς.
Ου Γιάνν’ τ’ς μόλις πέθανιν ου μπαμπά σ’ τ’ ου «Λίας ου Λιόνας τ’ Γιάνν’ ή Νάνου» ανέλαβιν του κριουπουλείου κι τ’ν ιφθίν’ για τρεις αδιλφές. Η παράδους τ’ς ιπουχής ικείνης, ήταν ου αδιλφός ν’ απουκαταστίσ’ κοινουνικά τ’ς αδιλφές κι μιτά να φρουντίσ’ για τουν ιαυτότ’, αν τουν έπιρναν τα χρόνια για να βρει τ’ νύφ’. Γι’ αυτό κι πουλλά πιδιά ιτότι απόμναν ανύπαντρα.
Oυ Γιάνν’ τ’ς αφού πάντριψιν κι ντιλιφταία τ’ αδιλφή τ’ τ’ Βασιλ’κούλα, ικείν’ τ’ μέρα η ωραία παραδουσιακή παρέα τουν ίλιγιν «ΑΝΤΙ ΓΙΑΝΝ’ ΚΙ ΣΤΑ ΘΚΑΣ» που ήταν ιφχή κι πείραγμα αντάμα. Ου Γιάνν’ τ’ς που ήταν άτουμου ιργατικό κι θιτικό, γιλούσιν μη αυτά που άκουγιν απ’ τ’ν «ΠΑΡΕΑ» τ’, κ’ ίλιγιν σινάμα, τώρα στα σαράντα τι να προυτουπρουλάβου.
Η αγαπ’μέν’ όμους «ΠΑΡΕΑ» τ’, είχιν φρουντίσ’ για τουν φίλου τ’ς κι τουν πρότειναν για μια κουπέλλα, που ήταν γύρου στα τριάντα, μη ουραία σουματικά προυσόντα. Ήταν ψηλή, μιλαχρινή, «ΜΟΥΡΦΟΥΜΕΝ’» απόφοιτ’ τ’ς «ΙΜΠΟΥΡΙΚΗΣ ΣΧΟΥΛΗΣ» κ’ ιργάζουνταν σαν λουγίστρια στ’ «ΔΙΕΦΘ’Σ ΓΙΟΥΡΓΙΑΣ».
Ου Γιάνν’ τ’ς ου Λιόνας ιντιπουσιάσκιν, όταν άκ’σιν τα προυσόντα τ’ς κουπέλλας, γιατί έτριφιν τρανή ικτίμησ’ για τ’ς μουρφουμένεις γυναίκεις κι συνάμα σ’ αυτές που ιργάζουνταν κιόλας. Όταν βρέθ’καν τα δυό υπουψήφια άτουμα ου Γιάνν’ τ’ς κ’ η Κατιρίνα Τσιούκρα τ’ Παναγιώτ’, δεύτηρ’ ουμιλία δεν χράσκιν. Του 1957 αρραβουνιάσ’ καν κι του 1958 παντρέφ’καν κιόλας.
Κουμπάρους απ’ του ζιβγάρ’ ήταν ου «ΚΩΣΤΑΣ ου ΓΚΕΡΤΣΟΥΣ» που ήρθιν απ’ τ’ν «ΙΛΒΙΤΙΑ» για τουν γάμου, καθώς οι δυό οικουγένειϊς συνδέουνταν μη κουμπαριά απ’ τα παληά χρόνια.
Ου «ΚΩΣΤΑΣ ου ΓΚΕΡΤΣΟΥΣ» γιννήθ’κιν σ’ν Κουζάν’ του 1897. Του 1927 μαζί μη τ’ αδέλφια τ’ έφκιασαν ιργουστάσιο φαρμάκων κι χρουμάτων σι μια πιριουχή τ’ς «ΑΘΗΝΑΣ» ινώ του 1946 ιγκαταστάθ’κιν σν’ «ΙΛΒΙΤΙΑ». Υπήρξιν κ’ ιπίτιμους «ΠΡΟΞΙΝΟΥΣ τ’ς ΕΛΛΑΔΑΣ στ’ ΖΥΡΙΧ’». Βόϊτσιν οικουνομικά για να γιν’ του «Γκέρτσειου Ικκλησιαστικό Ίδρυμα σ’ν ΚΟΥΖΑΝ’». Πέθανιν του 1977, κι κηδεύθ’κιν στ’ γινέτειρά τ’.
Όταν ου «ΚΩΣΤΑΣ» έφυγιν στ’ «ΖΥΡΙΧ» για κάποιου διάστημα πήριν μαζίτ’ κι τ’ μάννα τ’ν «ΑΝΝΑ». Στου διάστημα αυτό τ’ν ιπισκέφ’καν κατ’ φιλινάδεις απ’ «ΚΟΥΖΑΝ’». Οι φιλινάδεις βλέπουντας τ’ς υπηρέτριεις που ουμιλούσαν Γιρμανικά ρώτσαν τ’ν «ΑΝΝΑ ΓΚΕΡΤΣΟΥ» πως «ΣΥΝΙΝΝΟΥΗΤΙ» μ’ αυτές αφού η ίδια δεν ξέρ’ ούτι μια Γιρμανική λέξη;
Η Άννα τ’ς είπιν, δεν υπάρχ’ κανένα πρόβλημα γιατί τ’ς μαθαίνου ιγώ «Κουζιανιώτ’κα» κι έτσι πααίνουμι μια χαρά. Οι φιλινάδεις είπαν τ’ν’ Άννα μας «ΚΑΣΜΙΡΕΒΣ» κι χαμπάρ’ δεν του πήραμι.
Ικείν’ τ’ν ώρα απιρνούσιν μια «Ιλβιτίδα» υπηρέτρια κ’ η μάννα του Γκέρτσου τ’ φώναξιν. Μαρ’ Γκέρτα έλα ιδώ. Ικείν’ πιάλ’τσιν αμέσους κ’ τ’ν είπιν «ΟΡΣΙ ΘΕΙΑ». Φκιάσει ιδώϊα καφέδεις για τ’ς φιλινάδεις κι φέρει κι κάνα γλυκό.
Κ’ η Γκέτρα απάντ’τσιν «ότ’ πεις θειά». Αμέσους Θειά, θα τα φέρου. Οι φιλινάδεις απόμ’ναν μη του στόμα ανοιχτό κι τ’ν έδουσαν συγχαρητήρια τ’ν «ΑΝΝΑ».
Του νιόπαντρου ζιβγάρ’ στα «ΝΤΟΥΖΕΝΙΑ Τ’», όπους ήταν τ’ς αρχές του 1959 απόχ’τσιν του πρώτου πιδί τουν «ΗΛΙΑ» που τουν βάφ’τσιν η αδιλφή τ’ «ΚΩΣΤΑ ΓΚΕΡΤΣΟΥ». Του 1961 δυό χρόνια μιτά γιννήθ’κιν κ’ η κόρ’ η «ΛΕΝΑ η ΛΙΟΝΑ».
Οι γουνείς φρόν’τζαν για του τράνιμα των πιδιών κι αργότηρα για τ’ μόρφουσ’, μια κι δυό έδουναν τρανή αξία κι βαρύτητα σ’ν ικπαίδιφσ’. Ου Γιάνν’τς ου Λιόνας αγαπούσιν πουλύ τα γράμματα, ήταν απόφοιτους του «Βαλταδουρείου Γυμνασίου» κ’ ήθιλιν να φοιτήσ’ στ’ν Ιερατική Σχουλή, αλλά ου μπαμπά στ’ για οικουγινειακούς κι άλλους λόγους, τουν κράτσιν στου κριουπουλείου κ’ ιγκατέλειψιν έτσ’ τα όνειρα για σπουδές.
Τα πιδιά όμους σπούδασαν κι ου μεν Ηλίας φοίτησιν στ’ Γιουπουνική Σχουλή σαν Τιχνικός Γιουπουνίας, ινώ η Λιέν’ η Λιόνα ακλούτσιν Μουσικές Σπουδές κι γίν’γκιν γνουστή σαν Μεσόφωνος κι Δασκάλα Μουσικής.
Όταν αρρώστσιν’ ου Λίας ου Λιόνας ου μπαμπάς τ’ Γιάνν’ του κριουπουλείου του ανέλαβιν ου ίδιους.
Ψίχα παραπάν’ στ’ν ουδό «ΑΡΧΕΛΑΟΥ» ήταν η γνουστή οικογένεια τ’ Γιάνν’ τ’ Χατζηγιανάκ’, γνουστός κριουπώλ’ τ’ς που ήταν φίλοι κι καλοί γείτουνεις οι δυό τ’ς κι απουφάησαν κ’ έκαμαν συνιτιρισμό. Άνοιξαν ένα τρανό «Κριουπουλείου, στα Δημουτικά κτίρια στου «ΜΙΣΚΑΘ’ΚΟΥ». Οι δυό συνέταιρ’ ήταν άτουμα μη τρανή πείρα στ’ δ’λειά τ’ς, γνουστοί στ’ν αγουρά απού χρόνια κ’ ικανουποιημέν’ απ’ του συνιτιρλίκ’. Ου Γιάνν’ τ’ς ήταν άτουμου γιλαστό, κοινουνικό, με φουτεινό πρόσουπου κι καθαρή κι βρουντηρή φουνή. Οι δυό συνέτιρ’ όταν ήταν στου μαγαζί ντυμέν’ στ’ άσπρα (ζακέτα κι πουδιά) φάνταζαν σαν «Γιατροί» που ήταν έτοιμ’ για να χειρουργήσ’ν’.
Ου καθένας ικτός απ’ τ’ δ’λειά τ’ς, ου μεν Γιάνν’ τ’ς Χατζηγιαννάκ’ς ή «Γαλάρας» γνουστός σ’ν αγουρά, είχιν σαν «χόμπι» τα πιριστέρια κι τ’ς μπάλεις, ήταν φανατικός Σύμβουλους του «Ολυμπιακού». Τουν Χατζηγιαννάκ’ του Γιάνν’ τουν είχιν θειό ου κουμπάρουσμ’ ου Κώστας ου Τζάκας, αφού η μάννα τ’ η Αναστασία είχιν αδιλφό του Γιάνν’.
Ου Γιάνν’ τ’ς ου Λιόνας είχιν κι αυτός σαν «χόμπι», του πουδόσφιρο, παράλληλα όμως, ήταν μέλος του Δ.Σ. του Ιμπουρικού Ιπιμιλητηρίου Κουζάν’ς για πουλλά χρόνια, γι’ αυτό τιμήθ’κιν με ιδιαίτηρ’ πλακέτα.
Ινώ η δ’λεια στου μαγαζί πάϊνιν πουλύ καλά τ’ αφιντικά κάποια στιγμή απουφάϊσαν, ικτός απ’ τα κρέατα να βάλ’ν στου μαγαζί κι πουλερικά φρέσκα κι κατιψυγμένα, όπους φασιανούς, ουρτίκια κι φραγκόκουτεις κι ψάρια απ’ τ’ς βόρειες Χώρες.
Οι συνέτηρ’ ήθιλαν να εμπλουτίσν’ κι ν’ αλλάξν’ τ’ς διατρουφικές συνήθειϊς των κατοίκων, αλλά οι «Κουζιανίτ’» ούτι που τα πλησίασαν τα νέα προυϊόντα γιατί δεν χαμπάρ’ζαν απ’ αυτά.
Ου Γιάνν’ τ’ς ου Λιόνας αφού κάλισιν τ’ς γυναίκις τ’ς «ΠΑΡΕΑΣ» να μαγειρέψ’ τα νέα προυϊόντα έφκιασιν ένα τρανό «ΡΕΒΕΓΙΟΝ» στου σπίτ’ μι όλ’ τ’ «ΠΑΡΕΑ», καμιά πενήντα άτουμα κι πέρασαν μια αξέχαστ’ βραδυά. Ιδώϊα τ’ αναφιρθούμι ψίχα κι σ’ «ΠΑΡΕΑ» τ’ Γιάνν’ που ήταν τρανή, παρουσουδιακή, με 20-25 άτουμα, όλ’ οικουγενειάρχες, ελεύθεροι ιπαγγελματίες, αγαπημέν’ κι «ΤΡΑΝΟΙ ΚΑΣΜΙΡΤΖΙΔΕΙΣ». Μεταξύ αυτών ήταν: Πούχιας Θανάσης, Χατζηγιαννάκης Μίμης, Λιόνας Γιάννης, Σβώλης Θανάσης, Τζιάτζιος Δημήτρης, Καραμπόζας Θανάσης, Σακκελάρης Νίκος, Γκιάτας Γιώργος, Μόσχος Δημήτρης, Κουτσοσίμος Γιάννης, Σπάτας Θωμάς, Μαλούτας Γιώργος, Κρανιώτης Γιάννης κι Σπάτας Γιώργος.
Ου Γιάνν’ τ’ς ου Λιόνας, όταν κάποια στιγμή χώρ’σιν μη τουν Χατζηγιαννάκ’, άνοιξιν θκότ’ κριουπουλείου στου μαγαζί που είχιν κατ’ απ’ τ’ν οικουδουμή τ’ κι μαζί μη τ’ ποικιλία απ’ τα κρέατα που είχιν, πήριν κι την αντιπρουσουπεία τ’ς «ΠΙΝΔΟΥ» απ’ τα κουτόπουλα.
Ου «ΛΙΑΣ ου ΛΙΟΝΑΣ» ου γιος τ’ Γιάνν’ παντρέφ’κιν τ’ν’ «ΓΙΑΝΝΑ ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΟΥ» τη γνωστή κι καλή Δικηγόρου κι απόχ’τσαν δυό κουρίτσια, τ’ν «ΚΑΤΗΡΙΝΑ» κι τ’ν «ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ» κι έδουκαν τρανή χαρά τ’ς παππούδεις του Γιάνν’κι τ’ν Καίτη που αγαπούσαν κι τα φρόν’τσαν μη του παραπάν’.
Του κριουπουλείου του 2001 έγινιν πρατήριου του Συνιτηρισμού «ΠΙΝΔΟΣ» κι ου Ηλίας Λιόνας έγινιν Συνιτηριστικός Υπάλληλος για 20 χρόνια.
Ου Γιάνν’ τ’ς ου Λιόνας μας άφ’κιν σι ηλικία 78 ετών.
Η σύζυγος τ’ Γιάνν’ η Καίτη Λιόνα έζησε μέχρι τα 96 χρόνια κ’ έτυχε της μεγάλης φροντίδας απ’ τουν γιο «ΗΛΙΑ» την κόρη «ΛΕΝΑ» και την νύφη «ΓΙΑΝΝΑ».
Κλείνουντας αναφέρουμι τρανή αξία κι προσφουρά που έχ’ κάθε φουτουγραφία, αφού μας θυμίζ’ του παρηλθόν κυρίους κι του παρόν, ινώ του μέλλον διαμουρφώνητι μέσα στ’ν καθημιρινότητα.
Σάκης Παγκαρλιώτας
Απ’ τα Κατσ’κάθ’κα
