Σχεδόν τριπλάσιοι οι θάνατοι από τις γεννήσεις το 2025
Το φυσικό ισοζύγιο του 2025 αποτυπώνει με σκληρούς αριθμούς τη δημογραφική πίεση που δέχεται η Δυτική Μακεδονία. Οι γεννήσεις περιορίστηκαν στις 1.294, την ώρα που οι θάνατοι έφτασαν τους 3.187, αφήνοντας πίσω τους μια αρνητική διαφορά 1.893 ανθρώπων μέσα σε μία μόνο χρονιά.
Η εικόνα εκτείνεται και στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες, με την Κοζάνη να καταγράφει τη μεγαλύτερη αριθμητική απώλεια. Ακόμη και η οριακή αύξηση των γεννήσεων κατά 0,1% σε επίπεδο Περιφέρειας, σε αντίθεση με την πανελλαδική μείωση, δεν αλλάζει τη συνολική εικόνα, καθώς οι θάνατοι παραμένουν υπερδιπλάσιοι των γεννήσεων.
Η απόσταση ανάμεσα στις γεννήσεις και τους θανάτους αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο τη δημογραφική εικόνα της Δυτικής Μακεδονίας. Το 2025 γεννήθηκαν στην Περιφέρεια 1.294 παιδιά, ενώ την ίδια χρονιά καταγράφηκαν 3.187 θάνατοι. Η διαφορά έφτασε τους 1.893, με τους θανάτους να είναι σχεδόν δυόμισι φορές περισσότεροι από τις γεννήσεις. Και αυτή η μεγάλη απόσταση δεν αφορά μόνο μία περιοχή, αλλά καταγράφεται και στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες.
Υπάρχει, ωστόσο, ένα στοιχείο που διαφοροποιεί τη Δυτική Μακεδονία από την πανελλαδική τάση. Οι γεννήσεις στην Περιφέρεια αυξήθηκαν οριακά κατά 0,1% σε σχέση με το 2024, την ώρα που στο σύνολο της χώρας μειώθηκαν κατά 4,2%. Η μικρή αυτή αύξηση προκύπτει από τη Φλώρινα, όπου οι γεννήσεις αυξήθηκαν κατά 7,5%, καθώς στις άλλες τρεις Περιφερειακές Ενότητες καταγράφηκε μείωση.
719 γεννήσεις και 1.621 θάνατοι στην Κοζάνη
Η μεγαλύτερη αριθμητικά διαφορά στη Δυτική Μακεδονία καταγράφεται στην Κοζάνη. Το 2025 σημειώθηκαν 719 γεννήσεις και 1.621 θάνατοι, δηλαδή 902 περισσότεροι θάνατοι. Σε σύγκριση με το 2024, οι γεννήσεις μειώθηκαν οριακά κατά 0,3%, ενώ οι θάνατοι κατά 7,1%.
Στα Γρεβενά καταγράφηκαν μόλις 109 γεννήσεις έναντι 412 θανάτων, με τις γεννήσεις να μειώνονται κατά 3,5% και τους θανάτους κατά 3,1%. Στην Καστοριά γεννήθηκαν 222 παιδιά και πέθαναν 566 άνθρωποι, με μειώσεις 4,3% και 3,4% αντίστοιχα.
Η Φλώρινα είναι η μόνη από τις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες όπου οι γεννήσεις αυξήθηκαν. Έφτασαν τις 244, αυξημένες κατά 7,5%, ενώ οι θάνατοι ήταν 588, μειωμένοι κατά 2,5%. Ακόμη και εκεί, όμως, όπου καταγράφεται θετική μεταβολή στις γεννήσεις, οι θάνατοι παραμένουν περισσότεροι από διπλάσιοι.
Συνολικά οι θάνατοι στη Δυτική Μακεδονία μειώθηκαν κατά 5,1% μέσα σε έναν χρόνο. Η μείωση αυτή, μαζί με την οριακή αύξηση των γεννήσεων, δεν αρκεί για να αλλάξει τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα δύο μεγέθη. Οι 1.294 γεννήσεις εξακολουθούν να βρίσκονται απέναντι σε 3.187 θανάτους.
56.223 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις στη χώρα
Αντίστοιχη είναι η κατεύθυνση των στοιχείων σε επίπεδο χώρας. Το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 65.618 γεννήσεις, 33.633 αγοριών και 31.985 κοριτσιών. Το 2024 ήταν 68.467, με αποτέλεσμα μέσα σε έναν χρόνο να καταγράφεται μείωση κατά 4,2%.
Οι θάνατοι ανήλθαν σε 121.841, από 126.916 το 2024, παρουσιάζοντας μείωση κατά 4%. Παρότι μειώθηκαν και αυτοί, παρέμειναν πολύ περισσότεροι από τις γεννήσεις και η φυσική μεταβολή του πληθυσμού διαμορφώθηκε στις -56.223.
Η σύγκριση με παλαιότερες δεκαετίες δείχνει πόσο έχουν αλλάξει οι αριθμοί. Το 1980 είχαν καταγραφεί 148.134 γεννήσεις και 87.282 θάνατοι, με 60.852 περισσότερες γεννήσεις. Το 1995 η διαφορά είχε περιοριστεί στους 1.337, ενώ από το 2015 και σε κάθε έτος που παρουσιάζεται στον πίνακα της ΕΛΣΤΑΤ έως το 2025 οι θάνατοι είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις.
Οι περισσότερες γεννήσεις μετά τα 30
Μέσα σε τέσσερις δεκαετίες έχει αλλάξει αισθητά και η ηλικιακή κατανομή των μητέρων. Το 1985 οι περισσότερες γεννήσεις καταγράφονταν στις γυναίκες 20 έως 24 ετών, με 41.288. Το 2025 στην ίδια ηλικιακή ομάδα ήταν μόλις 4.794.
Πλέον οι περισσότερες γεννήσεις καταγράφονται στις ηλικίες 30 έως 34 ετών, με 21.910, και ακολουθούν οι γυναίκες 35 έως 39 ετών με 17.131. Παράλληλα, οι γεννήσεις από γυναίκες 40 έως 44 ετών έφτασαν τις 5.785, όταν το 1985 ήταν 1.286. Στις ηλικίες 45 έως 49 ετών αυξήθηκαν από 131 σε 1.120 και στις ηλικίες 50 ετών και άνω από 26 σε 291.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και ο τρόπος γέννησης. Το 2025 καταγράφηκαν 41.202 γεννήσεις με καισαρική τομή και 24.323 με φυσιολογικό τοκετό. Οι καισαρικές αντιστοιχούν στο 62,8% και οι φυσιολογικοί τοκετοί στο 37,1%.
Περισσότερα σύμφωνα συμβίωσης και διαζύγια
Οι γάμοι το 2025 έφτασαν τους 36.810, παρουσιάζοντας μικρή αύξηση 0,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από αυτούς, 20.868 ήταν θρησκευτικοί και 15.942 πολιτικοί. Πολύ μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στα σύμφωνα συμβίωσης, τα οποία από 14.486 το 2024 έφτασαν τα 16.627 το 2025, αυξημένα κατά 14,8%.
Αυξημένα ήταν και τα διαζύγια. Το 2025 εκδόθηκαν 15.853, κατά 2,1% περισσότερα από το 2024. Η μεγάλη πλειονότητα, 13.127 ή 82,8%, ήταν συναινετικά, ενώ το 67,6% των διαζυγίων αφορούσε γάμους που είχαν διαρκέσει δέκα χρόνια και περισσότερο. Η αναλογία διαζυγίων ανά 100 γάμους έφτασε τα 43,1, από 42,4 το 2024.
Για τη Δυτική Μακεδονία, όμως, το στοιχείο που κυριαρχεί είναι η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές του φυσικού ισοζυγίου. Η οριακή αύξηση των γεννήσεων κατά 0,1% είναι μια διαφορετική εξέλιξη από τη μείωση που καταγράφεται πανελλαδικά, δεν αλλάζει όμως τους απόλυτους αριθμούς. Μέσα σε έναν χρόνο γεννήθηκαν 1.294 παιδιά και καταγράφηκαν 3.187 θάνατοι. Μια διαφορά που αποτυπώνει το μέγεθος της δημογραφικής πληγής στη Δυτική Μακεδονία.
Και η εικόνα γίνεται ακόμη πιο «βαριά», αν αναλογιστεί κανείς ότι το φυσικό ισοζύγιο είναι μόνο η μία πλευρά του δημογραφικού. Υπάρχουν και όλοι εκείνοι οι παράγοντες που δεν αποτυπώνονται στη συγκεκριμένη έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, όπως η μετακίνηση πληθυσμού, ιδιαίτερα των νεότερων ηλικιών, που επηρεάζουν το πόσοι τελικά μένουν και δημιουργούν τη ζωή τους στην περιοχή. Έτσι, πίσω από τους αριθμούς των γεννήσεων και των θανάτων βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα για το παρόν και, κυρίως, για το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας.
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr
