Γράφουν οι καθηγητές ιατρικής Κωνσταντίνος και Χαρίσιος Μπουντούλας*
«Πρόσεχε τα δόντια σου γιατί η υγεία της καρδιάς σου εξαρτάται από αυτά»-Ανώνυμος–
Η προστασία της καρδιάς δεν πρέπει να αρχίζει όταν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, αλλά πολύ πιο νωρίς, από την παιδική ηλικία. Υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση, επαρκής και καλής ποιότητας ύπνος, μακριά από κάπνισμα και αποφυγή αλκοολούχων ποτών, μεταξύ άλλων, είναι απαραίτητα για την υγεία της καρδιάς και όχι μόνο. Μέσα σ ’αυτές τις επιλογές είναι και η στοματική υγιεινή που θα συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας όχι μόνο των δοντιών και των ούλων, αλλά και στην υγεία της καρδιάς. Όταν ένα παιδί αρχίσει να ζει υγιεινά από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, τότε θα συνεχίσει να ζει με τον ίδιο τρόπο σε όλη του τη ζωή χωρίς να καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια, γιατί αυτή η συνήθεια θα είναι αναπόσπαστο μέρος του εαυτού του. «Έξις δευτέρα φύσις» είχε επισημάνει ο Αριστοτέλης.
Η περιοδοντική νόσος, χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των ιστών που περιβάλλουν τα δόντια, κυρίως των ούλων και σπανιότερα των οστών. Σύμφωνα με τα δεδομένα μιας πρόσφατης μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας Circulation το Δεκέμβριο του 2025 (Tran και συνεργάτες), η περιοδοντική νόσος συνοδεύεται με αυξημένη συχνότητα καρδιαγγειακών νόσων (έμφραγμα του μυοκαρδίου, στηθάγχη, κολπική μαρμαρυγή, καρδιακή ανεπάρκεια, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσο των περιφερικών αρτηριών), χρόνιας νεφρικής νόσου και θανάτου. Ο κίνδυνος αυτός είναι ανεξάρτητος από τους άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, είναι δε ακόμα μεγαλύτερος όταν συνυπάρχουν και παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Σημειωτέον, ότι ένα μεγάλο ποσοστό, μέχρι και 40% των ατόμων ηλικίας άνω των τριάντα ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, πάσχει από περιοδοντική νόσο. Περιοδοντική νόσος παρατηρείται πιο συχνά σε άτομα που έχουν και άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, έλλειψη σωματικής άσκησης, και είναι καπνιστές), είναι δε πιο συχνή στους άνδρες. Κατά κανόνα θεραπεία της περιοδοντικής νόσου συμβάλλει και στην ελάττωση αυτών των νοσηρών καταστάσεων που τη συνοδεύουν. Στην περιοδοντική νόσο, τα βακτηρίδια που υπάρχουν στη στοματική κοιλότητα και τα οποία συμβάλλουν στην ανάπτυξη της νόσου, δημιουργούν μια χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση η οποία στη συνέχεια προκαλεί βλάβη των αγγείων με συνέπεια να αναπτυχθούν οι νοσηρές καταστάσεις που έχουν αναφερθεί παραπάνω.
Σε μια άλλη επίσης πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο παροδικό International Journal of Cardioogy (Nygaard και συνεργάτες) τον Απρίλιο του 2026, οι ερευνητές εξέτασαν την ύπαρξη περιοδοντικής νόσου σε παιδιά και τη συνέκριναν με τη συχνότητα καρδιαγγειακής νόσου στα ίδια άτομα όταν αυτά είχαν ενηλικιωθεί, δηλαδή πολλά χρόνια αργότερα. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από το Εθνικό Μητρώο της Δανίας σε 568.000 άτομα. Αυτά που είχαν περιοδοντική νόσο ή οδοντική τερηδόνα στην παιδική ηλικία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν στεφανιαία νόσο ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε μεγάλη ηλικία.
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής που συμβάλλει στην ανάπτυξη παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη και αρτηριακής υπέρτασης μεταξύ άλλων, συμβάλλει και στην ανάπτυξη της περιοδοντικής νόσου. Η κατανάλωση, ανθρακούχων ποτών ή/και χυμών φρούτων με ζάχαρη, καθώς και η χρήση ζάχαρης γενικά υπό οποιαδήποτε μορφή (γλυκά, κέικ μεταξύ άλλων), συμβάλλουν στην εμφάνιση αυτής. Για την πρόληψη της περιοδοντικής νόσου, συνιστάται αποφυγή ποτών και τροφών που περιέχουν ζάχαρη και εφαρμογή του κανόνα «2-2-2», δηλαδή πλύσιμο των δοντιών δυο φορές την ημέρα (η χρήση οδοντικού νήματος βοηθάει ακόμα περισσότερο), για δυο λεπτά, και οδοντιατρική εξέταση δυο φορές το χρόνο για προληπτικούς λόγους.
Μετά από αυτά τα δεδομένα, πρέπει να έχουμε υπόψη ότι η περιοδοντική νόσος δεν σταματά μόνο στο στόμα, αλλά ταξιδεύει σε ολόκληρο το καρδιαγγειακό σύστημα και όχι μόνο. Από ότι φαίνεται, εκτός των άλλων, η υγεία της καρδιάς εξαρτάται και από την υγεία των δοντιών. Απλά θα μπορούσε να λεχθεί ότι τα δόντια και τα ούλα, τα οποία μας παρέχουν ένα αστραφτερό χαμόγελο όταν είναι υγιή, είναι συγχρόνως και ένα παράθυρο που μας αφήνει να δούμε την υγεία της καρδιάς. Σωστή διατροφή, σωματική άσκηση, επαρκής και καλής ποιότητας ύπνος, μακριά από κάπνισμα και αλκοολούχων ποτών και στοματική υγιεινή, μεταξύ άλλων, θα μας βοηθήσουν να διατηρήσουμε το πιο πολύτιμο αγαθό που έχουμε, δηλαδή την υγεία μας.
*Konstantinos Dean Boudoulas MD, Professor of Medicine/Cardiovascular Medicine, Section Head Interventional Cardiology, Director Cardiac Catheterization Laboratories, The Ohio State University, Columbus Ohio, USA.
*Harisios K. Boudoulas MD, PhD, PhD Hon., Professor of Medicine/Cardiovascular Medicine and Pharmacy (emeritus), The Ohio State University, Columbus Ohio, USA, Honorary Professor, Academician (an. mem.)
