Ζεμπιλιάδου και Αμανατίδης διαφωνούν για τη μορφή της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης
Στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η χρηματοδότηση της Δυτικής Μακεδονίας κατά τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο 2028–2034, με τη συνέχιση του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης να αποτελεί το βασικό σημείο διαφωνίας μεταξύ της περιφερειακής αρχής και της παράταξης «ΕΛΠΙΔΑ». Η επικεφαλής της παράταξης, Γεωργία Ζεμπιλιάδου, ζητά οργανωμένη διεκδίκηση για τη διατήρηση αυτοτελούς Ταμείου με εγγυημένους πόρους, ενώ ο περιφερειάρχης Γιώργος Αμανατίδης απαντά ότι η Περιφέρεια έχει ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία της και διεκδικεί ειδική χρηματοδοτική στήριξη, χωρίς να εξαρτά την προσπάθεια αποκλειστικά από τη διατήρηση της σημερινής μορφής του Ταμείου.
Η αντιπαράθεση εκδηλώνεται ενώ το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο της επόμενης επταετίας παραμένει υπό διαπραγμάτευση. Το ερώτημα που τίθεται είναι με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστούν πόροι για τη Δυτική Μακεδονία μετά την ολοκλήρωση της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου και ποια θέση θα έχει η περιοχή στις νέες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Η παρέμβαση της «ΕΛΠΙΔΑΣ»
Η Γεωργία Ζεμπιλιάδου υποστηρίζει ότι η Περιφέρεια κινδυνεύει να χάσει έδαφος στη διαπραγμάτευση, καθώς, κατά την εκτίμηση της, η περιφερειακή αρχή δίνει μεγαλύτερο βάρος στην καταγραφή προτεινόμενων έργων παρά στη διεκδίκηση κατοχυρωμένων χρηματοδοτικών πόρων.
Για να αναδείξει την ανάγκη συνέχισης της στήριξης, επικαλείται οικονομικά και κοινωνικά στοιχεία για τη Δυτική Μακεδονία. Σύμφωνα με τα δεδομένα που παραθέτει, το πραγματικό ΑΕΠ της Περιφέρειας μειώθηκε κατά 18% την περίοδο 2019–2024, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ 244 ευρωπαϊκών περιφερειών. Παράλληλα, αναφέρει ότι ο μόνιμος πληθυσμός μειώθηκε κατά 10,3% μεταξύ των απογραφών του 2011 και του 2021, ενώ η ανεργία το 2025 διαμορφώθηκε στο 15,3%, έναντι 8,9% πανελλαδικά.
Η παράταξη επικαλείται επίσης τη μείωση του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών κατά 15,4% την περίοδο 2016–2025, έναντι 7% στο σύνολο της χώρας. Αναφέρει ακόμη ότι σχεδόν τρεις στους δέκα κατοίκους αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ το 15,8% αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνει στην ανακοίνωση.
Η Γεωργία Ζεμπιλιάδου επικαλείται τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής υπέρ της διατήρησης αυτοτελούς Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης με αυξημένους πόρους, καθώς και την αντίθεση που, όπως αναφέρει, έχει εκφράσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στη διακοπή του. Θεωρεί ότι οι συγκεκριμένες ευρωπαϊκές θέσεις πρέπει να αξιοποιηθούν για την οργανωμένη διεκδίκηση της συνέχισης του Ταμείου.
Η «ΕΛΠΙΔΑ» ζητά να συζητηθεί το θέμα αυτοτελώς στο Περιφερειακό Συμβούλιο, να παρουσιαστούν οι μέχρι σήμερα ενέργειες του περιφερειάρχη και οι απαντήσεις που έχει λάβει από την κυβέρνηση και να διαμορφωθεί κοινό αίτημα με τη συμμετοχή της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων, των δημάρχων και των βουλευτών της Δυτικής Μακεδονίας. Στόχος της πρότασης είναι η διεκδίκηση αυτοτελούς Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης με ενισχυμένους και εγγυημένους πόρους για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
Ασκεί ακόμη κριτική για την πορεία του σημερινού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, υποστηρίζοντας ότι η απορρόφηση βρίσκεται μόλις στο 12% για το σύνολο του προγράμματος ύψους 1,6 δισ. ευρώ και σε μονοψήφια ποσοστά για τη Δυτική Μακεδονία.
Η απάντηση Αμανατίδη
Απαντώντας, ο Γιώργος Αμανατίδης απορρίπτει την κριτική ότι η Περιφέρεια περιορίζεται στη συγκέντρωση προτάσεων έργων. Υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός για την επόμενη προγραμματική περίοδο προϋποθέτει τόσο τη διεκδίκηση χρηματοδότησης όσο και την τεκμηρίωση των αναγκών και των παρεμβάσεων που θα υλοποιηθούν.
Ο περιφερειάρχης επισημαίνει ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 και οι σχετικοί κανονισμοί δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Κατά συνέπεια, οι θέσεις των ευρωπαϊκών θεσμών, παρότι αποτελούν σημαντικά πολιτικά εργαλεία, δεν συνιστούν οριστικές αποφάσεις ή εγγυήσεις χρηματοδότησης.
Ως προς τη Δίκαιη Μετάβαση, διευκρινίζει ότι η Περιφέρεια διεκδικεί τη συνέχιση της ειδικής ευρωπαϊκής στήριξης με διακριτό Εδαφικό Κεφάλαιο στο νέο ΕΠΕΣ 2028–2034, σαφή χρηματοδοτική πρόβλεψη και συγκεκριμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις.
Η διεκδίκηση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατήρηση αυτοτελούς ευρωπαϊκού Ταμείου, αλλά από την εξασφάλιση ειδικής μεταχείρισης και των αναγκαίων πόρων για την περιοχή.
Ο Γιώργος Αμανατίδης παρουσιάζει επίσης τις ενέργειες προετοιμασίας που έχουν προηγηθεί. Στις 22 Οκτωβρίου το Περιφερειακό Συμβούλιο συζήτησε το νέο πλαίσιο, από τις 2 Νοεμβρίου ενεργοποιήθηκε δημόσια διαδικασία υποβολής προτάσεων και στις 6 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε ενημερωτική συνάντηση με φορείς. Νέα συνάντηση της Εταιρικής Ολομέλειας έχει προγραμματιστεί για τις 23 Νοεμβρίου.
Όπως αναφέρει, περισσότεροι από 65 φορείς, οργανώσεις και πολίτες έχουν ήδη ανταποκριθεί με προτάσεις, ενώ έχει προβλεφθεί Περιφερειακή Ομάδα Σχεδιασμού με εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, των παρατάξεων και των αρμόδιων υπηρεσιών.
Για το ζήτημα της προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας, ο περιφερειάρχης σημειώνει ότι η σχετική σύσταση του Συμβουλίου της ΕΕ αφορά το εθνικό ενεργειακό σύστημα και δεν δημιουργεί αυτομάτως ειδικό καθεστώς τιμολόγησης για τη Δυτική Μακεδονία.
Τέλος, απαντώντας στην κριτική για την απορρόφηση, υποστηρίζει ότι η αξιολόγηση της προόδου πρέπει να περιλαμβάνει, πέρα από τις πραγματικές δαπάνες, τις προσκλήσεις, τις εντάξεις και τις νομικές δεσμεύσεις.
Νέο ΕΣΠΑ: Η Δυτική Μακεδονία χάνει έδαφος – xronos-kozanis
Θένια Βασιλειάδου – www.xronos-kozanis.gr









