Σταδιακή απαγόρευση εισαγωγών από το 2026 και προετοιμασία για πλήρες εμπάργκο στο πετρέλαιο έως το 2027
Τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου ενέκρινε η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Δεκέμβρη στο Στρασβούργο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα φάση στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τον περιορισμό της εξάρτησης από τη Ρωσία. Η νέα νομοθεσία προβλέπει την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινείται στην αγορά άμεσης παράδοσης από τις αρχές του 2026, ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών θα καταργηθούν σταδιακά έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
Με το νέο πλαίσιο θεσπίζονται και εναρμονισμένες κυρώσεις, τις οποίες θα επιβάλλουν τα κράτη μέλη σε περίπτωση παραβάσεων από φορείς εκμετάλλευσης, με στόχο την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων και την αποτροπή καταστρατηγήσεων. Παράλληλα, ενισχύονται οι υποχρεώσεις ελέγχου, καθώς οι εισαγωγείς θα πρέπει να προσκομίζουν πιο αναλυτικά στοιχεία στις τελωνειακές αρχές σχετικά με τη χώρα παραγωγής του φυσικού αερίου πριν από την εισαγωγή ή την αποθήκευσή του.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο, οι ευρωβουλευτές εξασφάλισαν και τη δέσμευση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει στις αρχές του 2026 νομοθετική πρόταση για την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου. Η απαγόρευση αυτή αναμένεται να εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατό και σε κάθε περίπτωση έως τα τέλη του 2027. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις για τυχόν προσωρινή αναστολή των απαγορεύσεων, η οποία θα επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις σοβαρής έκτακτης ανάγκης που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε δηλώσεις του, ο ευρωβουλευτής Ville Niinistö από τη Φινλανδία, εκ μέρους της Επιτροπής Βιομηχανίας Έρευνας και Ενέργειας, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη περνά σε μια νέα εποχή απαλλαγμένη από την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Τόνισε ότι βασική επιδίωξη των διαπραγματεύσεων ήταν η επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος για το φυσικό αέριο, η πρόωρη κατάργηση των μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG και η αποτροπή κάθε δυνατότητας παράκαμψης των νέων κανόνων.
Αντίστοιχα, η ευρωβουλευτής Inese Vaidere από τη Λετονία επεσήμανε ότι η ψηφοφορία στέλνει σαφές μήνυμα πως η Ευρώπη δεν πρόκειται να εξαρτηθεί ξανά από το ρωσικό φυσικό αέριο. Όπως ανέφερε, το Κοινοβούλιο ενίσχυσε την αρχική πρόταση της Επιτροπής, προσθέτοντας σαφή χάρτη πορείας για την απαγόρευση του πετρελαίου και των προϊόντων του, καθώς και μηχανισμούς επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.
Η νομοθεσία εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία και απομένει η τυπική έγκρισή της από το Συμβούλιο πριν από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτελεί απάντηση στη μακροχρόνια πρακτική της Ρωσίας να χρησιμοποιεί τον ενεργειακό εφοδιασμό ως εργαλείο πίεσης, μια πρακτική που κορυφώθηκε μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και οδήγησε σε ακραίες διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
