Ου κιρός φέτους δεν άφ’κιν του κόσμου να χαρεί ψίχα τ’ν «ΠΡΟΤΟΥΜΑΪΑ» όπους ιπιθυμούσιν, να βγει κι να χαρεί τ’ν ανθισμέν’ φύσ’, σαν «Άνοιξ’» που είνι, κι σύμφουνα με τ’ν ουργάνους κι διάθησ’ να ξιφαντός μι τ’ν οικουγένεια τ’, μι τ’ς φίλ’ τ’, κι μι ν’ παρέα τ’. Δεν έφτανιν που ουρανός ήταν μαύρους κι βουρκουμένους, είχαμι κι του κρύου που σι πυρούνιαζιν μέχρι του κόκκαλου, λες κ’ ήταν Γινάρ’ς μήνας.
Όλ’ ήταν αναστατουμέν’ μι τ’ν απότουμ’ αλλαγή του κιρού κι δεν ήξιραν κατά πούθι να κάμν’ οι γουνείς μι τ’ φαμπλιάτ’ς κι τα μ’κρα, οι νιουλαίοι, που ήθιλαν να καμ’ν τα θ’κάτ’ς κι οι τρανοί κι ψίχα ώριμ’ που ήθιλαν ένα ζιστό χώρου, να μι τ’ς πυρουνιάζ’ ου παγουμένους αέρας.
Υπήρχιν κι άλλου βασικό πρόβλημα που να στήσ’ν κι ν’ ανάψ’ τ’ς ψησταριές, για να ρίξ’ ουπάν μπραμάτια τ’ς που είχαν, τ’ς μπριζόλις τ’ς χοιρινές, τα σουβλάκια για τα μ’κρα, τ’ς αρνίθεις τ’ς κουμματιαστές, τα λουκάν’κα, τα φιλιτάκια τα χοιρινά, τα μπιφτέκια τα σπιτίσια κι νόστιμα, τ’ς πανσέτις τ’ς χοιρινές, κι ότ’ άλλου είχαν τ’μασ’ οι νοικουκυρές.
Ιδώϊα κιαϊ τέσσερ’ς μι του χαμόγιλου στα χείλη, λες κι μας είπιν η φουτουγράφους ιδώ κοιτάτι θα βγει του π’λι, όπους ίλιγαν τα μ’κρα ιτότι. Είμαστι ιγώ ου Σάκης, ου Χαρσούλ’τ’ς, ου Μανώλ’τ’ς κι η ουραία μας Άννα που στουλίζ’ τ’ν παρτίδα
Στ’ θ’κια μας παρέα οι ουργανουτές, γλέπουντας τουν κιρό έτσ’ άστατου, απουφάϊσαν κι έκλεισαν για δέκα πέντι άτουμα σι μαγαζί στου «ΑΓΝΑΝΤ’» που βρίσκιτι στο «ΒΙΛΒΙΝΤΟ» κουντά στου «ΜΙΤΟΧ».
Ιγώ μι τα κουρίτσιαμ’ τ’ «ΛΙΕΝ» κι τ’ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ούτι ίξιράμι κατά πούθι πέφτ’ μέσα στου «Βιλβιντό» αυτό του Κέντρου κι σμάδιψάμι τ’ «ΡΕΜΒΗ» απ’ ν’ αρχή, γιατί ήξιράμι που είνι του μαγαζί. Πάϊνάμι τα καλουκαίρια όλ’ η οικογένεια, όταν ζούσι κι αξέχαστ’ «ΜΑΡΙΑ ΜΑΣ» γιατί είχιν ουραία αυλή κι καλό φαΐ.
Όλ’ η παρέα είχιν μαζουχτί στου Κέντρου κ’ ιμείς αραδούσαμι στα στινά τ’ Βιλβιντού να βρούμι του «ΑΓΝΑΝΤ» λες κ’ ήταν βιλόν’ στ’ν άμμου. Η παρέα αναστατώθ’κιν για μια στιγμή κ’ είπαν μι του δίκιουτ’ς μήπους τραβηξάμι κατά τα Σέρβια κι γι’ αυτό μας πήραν τηλέφουνο. Άντι ρα Σάκη που είστι. Ειμείς που είμαστι ή ισείς που είστι, αφού δεν ξέρουμι κατά πούθι πέφτ’ αυτό του Κέντρου. Μας έδουκαν αζιμούθιου κι σι δυό λιφτά σ’ έφκαμι στου μαγαζί που ήταν γιουμάτου, μι τα χειρουκρουτήματα τ’ς παρέας.
Μόλις έκατσάμι αρχίντσαν τ’ ανάλογα πειράγματα απ’ όλνους, όϊ Σάκη παραλίγου τα παίρναμι του εκατό, όϊ που να σ’ έλιγάμι να πααίνουμι κι σι κάνα χουριό απ’ του «ΒΟΪΟΥ» τ’ς δυό του μηνός τα μας έρχουσαν. Όλ’ λιχτούσαν κι έφτασα στου σημείου να παρακαλώ να φέρ’ν’ τα φαϊά τα γκαρσόνια για να έχν’ απασχόλησ’ κι να του βουλώσ’ν’, οι καλοί μου φίλοι.
Η παρέα μας είνι φιρμάτ’ κι πουλί προυβληματισμέν’, αλλά του ρίχ’ν κι εύκουλα όξου, μι τα μασλάτια, τα μπέντια, τ’ς ατάκις, τα άσουτα κασμέρια στου σημείου να τσακών’τ’ς τ’ κλιάσ’ απ’ τα γέλια, είνι όμους κι μιλουδικότατ’ αφού έχν’ για αρχηγό τουν «Κώστα Γεροκώστα».
Κι για να μι σας καθυστηρώ κι σας κρατώ σι αγουνία τα σημιρνά μέλη τ’ς παρέας είνι:
Ου αρχηγός μας Κώστας Γεροκώστας μι τ’ν ουραία κι φανταχτιρή γυναίκατ’ Άννα Παναγούλια, ου Μπιμπίρ’ς ου Χαρσούλ’τ’ς μι τ’ Δάφνη γνουστή κι επιτυχημέν’ επιχειρηματία, η ουπία μι του χάρισμα τ’ς δημιουργίας που έχ’ κι τ’ μιγάλ’ εμπειρία τ’ς, μας έφιριν ένα στιφάν’ «κομψοτέχνημα» κι μας στόλ’τσιν του τραπέζ’. Απ’ τα διπλανά τραπέζια κοιτούσαν λουξά, θαρούσαν τα δίν’ του κατάστημα κι καρτηρούσαν. Αλλά κλιού τ’ς. Συνιχίζουντας τ’ σύστασ’ μι τουν Γιώρ’ του Γιλαδάρ’ ή «Αραβάν» που έχ’ σύζυγο τ’ ξαδέλφ’ μας Τάσα Στεργιοπούλου, ου ξάδιλφοσ’ μ’ ου Μανώλ’ τ’ς ου Παφύλ’τ’ς ή «Φάρας», ου Γιλαδάρ’ς ου Χαρσούλ’τ’ς μι τ’ χαρισματικίτ’ κι ασιγούριφτ’ γιναίκατ’ «ΧΡΙΣΤΙΝΑ» που για μένα ήταν η έκπληξ’ του ζιβγαριού, αφού είχαμι κατ’ χρόνια να βριθούμι κι να κάτσουμι για φαΐ, κι μάλιστα του «ΜΑΗ» κιόλας.
Η «ΧΡΙΣΤΙΝΑ» που τ’ν είχα απέντι στου τραπέζ’ κι τ’ν ίγλιπα τ’ς ανήσυχις κινήσεις τ’ς, χρήσκιν’ μουναχ’ τ’ς υπεύθυν’ για τ’ν ουργάνους του τραπιζιού μας κι κουτούσιν να μι μας λείψ’ κάγκαντίπουτα. Πίεζιν’ τ’ς σιρβιτόρ’ να ‘ρθουν αγλήγουρα σαλάτις, τα πιουτά κι τα φαγητά, χουρίς να νοιάζητι μούγκι για τουν ιαυτό τ’ς, αλλά για την τακτουπούηση όλων μας. Φρόντ’σιν ρουτώντας αν μας άρισαν τα φαγητά, κι γιατί δεν ήρθιν του φαΐ τ’ς Ιλέν τ’ς που ήταν μπριζόλα κ’ ήταν τ’ς ώρας. Ήρθιν του σκώτ’ τ’ς Χριστίνας κι του μοίρασιν σ’ όλους απού γύρου, γιατί τ’ν άρισιν πουλύ κι δεν ήθιλιν να του φάϊ μουναχ’τ’ς. Είνι χαρισματικό άτουμου, αυτό που είναι ταγμένου, γιννημένου, να υπηρετούν κι να φρουντίζουν τους συνανθρώπους μας χουρίς να καρτηρούν ούτι ένα ιφχαριστώ.
Ιδώϊα μας τσάκουσιν ου φακός όλ’νους σι αγουνιστική δράσ’. Όλ’ σκυμέν’ μι γιουμάτα τα χέρια κι τα στόματα χουρίς να ακούγιτι «ΚΙΧ»
Ου Χαρσούλ’τ’ς ου Γιλαδάρς κ’ η Χριστίνα τ’ς ιφχόμαστι νάνι πάντα χαρούμιν’, γιλαστί κ’ ιφτυχισμέν’ να χαίρουντι την καλή κ’ ιπιτυχημένη ιπαγγιλματική πουρεία τουν κουριτσιών τους τ’ς Κατιρνούλας κι τ’ς Μαρίας κι να πιτυχέν’ πάντα τους στόχους που βάζν’. Κι του παζλ’ τ’ς χαρούμινης παρέας έκλεινιν μι τουν υπουφινόμινο Σάκη Παγκαρλιώτα μι τ’ς δυο κοπελάρις του τ’ Λιέν κι τ’ Δήμητρα, που έκαμιν τ’ κάμιραμαν τραβώντας τ’ς απαραίτητις αναμνηστικές φουτουγραφίϊς.
Αμ παρέα μας έλειπαν ακόμα τρία αγαπητά ζιβγάρια. Ου Φίλ’πας ου Ιουαννίδις μι τ’ν αγαπητή σ’ όλους μας Μαρία Γιρουκώστα που έλειπαν σ’τ Χαλκιδική, ου Μανώλ’τ’ς ου Μαλούτας ή «Βουλιώτ’ς» μι τ’ Λένα που έλειπαν στου Βόλου, κι τρίτ’ κι σουβαρότατ’ έλειψ’ ήταν του ζιβγάρ’ κι κουμπάρ’ ου ΝΙΚΟΥΣ ου ΚΟΥΚΚΑΛΙΑΡ’Σ ή Χέσας ή ΚΟΚ κι η «ΜΑΙΡΗ ΔΙΛΙΑΛΗ» η αγαπητή μας νοικουκυρά, «καλή γιαγιά, κι άριστη ιπιχειρηματίας».
Ιδόϊα αλλάζουμι ψίχα του μουτίβου, γιατί ου Μανώλ’ τ’ς ου Φάρας που κάθουνταν δίπλα στου Χαρσούλ’ του Γιλαδάρ’, έγλιπιν, ότι σι κάθι μουκουσιά ου Χάρις έριχνιν αλάτ’. Τουν λέι τι φκιάντ’ς αυτού. Δεν ξέρ’ς ότι οι τρεις άσπρις σκόνις φ’κιάν’ κακό στουν ουργανισμό κι πρέπ’ να τ’ς απουφεύγουμι;
Ινώ έτρουγάμι κ’ είχαμι πεσ’ όλ’ μι τα μούτρα στου φαΐ, τα μασλάτια, τα μπέντια, τα κασμέρια κι του σήκουμα του πουτηριού σν’υγειά μας δεν σταμάτσαν, ου Μανώλ’τ’ς ου Παφύλ’τ’ς σαν τρανίτηρους που ήταν, αναφέρ’θκιν ψίχα στου παρηλθόν, πόσου απλά κ’ ουραία απιρνούσιν ιτότι ου κόσμους. Συνιχίζουντας ου Μανώλ’τ’ς είπιν, ότι όλ’ ιτότι μιτακινούνταν όπ’ ήθιλαν μι τα πουδάρια, μι τα κάρα οπ’ φόρτωναν όλ’ μπραμάτια κι ανέβιναν κι οι νοικουκυραίοι ουπάν ή μι τα γουμάρια. Ιφουδιασμέν’ μι τ’ απαραίτητα, μι τσ’πίτις, τα κιχιά, τ’ς νόστιμις κιφτέδις, μι τσηλιαστές ντουμάτις, μι τουν χειρουποίητου ταραμά, τα βραστά αυγά, τματιούκου κι του κρασί κι φυσικά μι του γλυκό, που ήταν του κλασικό του κανιλάτου ζιστό ρυζόγαλο.
Έστρουναν του σχ’τ’κατ’ στα χουρτάρια, του σουφρά απού πάν’ κι αράδιαζαν όλα τα φαγόσιμα που έφιριν η κάθε οικουγένια. Στρουμέν’ όλ’ γύρου απ’ του σουφρά απουλάμβαναν τα φαϊά τ’ς, που συνουδεύουνταν μι τ’ ματιούκου ή το κρασί κι ξικινούσαν μι τα κλασικά τραγούδια «τώρα Μαϊά, τώρα δρουσιά, τώρα του καλουκέρι» κι «Μάημ’ μάημ χρυσουμάημ’ τι μας άργησεις κι δεν φάνηκεις, να μας φέρεις τα λουλούδια κι τ’ν Άνοιξ, σιούκου Ρούσαν κι άλλαξει. Φέτους η Άνοιξ’ αντί να μας φέρ’ ήλιου κι λούδια, μας έφιριν συννιφιά, κρύου κι χιόνια. Η κλιματική αλλαγή όπους φαίνιτι έχ’ «πουλά μπουκλούκια» κι γι’ αυτό χράζουμέστι, υπουμουνή, θάρρους, καλή διάθις, καλή κι χαρούμιν’ παρέα κι να μην του βάζουμι κατ’, ιδώ πέρασάμι κι πιρνούμι άσουτα. Τραγούδ’, αγάπ’ κι συμπαράστασ’ χράζουμέστι κι τίπουτα άλλου.
Άλλου ένα πηγάδ’ που στήθ’κιν, ήταν ου Κώστας, ου Χαρσούλτ’ς ου Μπιμπίρ’ς κι ου Αραβάν’τ’ς, που προυσπαθούσαν να βρουν τ’ όνουμα τ’ς γυναίκας τ’ «ΠΙΤΗΛΑΡΧΗ» τ’ Ζήνου τ’ Καρατζέτζου» που είχιν του φαγάθ’κου «ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΠΕΤΑΛΟ» κι μάζουνι όλουν τουν φοιτητόκουσμο τ’ς ιπουχής. Οι τρεις τ’ς μιτά απού ώρα, ανταλλαγήΣ προυτάσιουν θυμήθ’καν ότι τ’ νέλιγαν «Ζώλια» ή Θουδώρα, ή Λόλα, που ήταν κι του σωστού όνομα κι έτσι ηρέμησαν. Οχ’ να μι νουμίζ’τ’ η παρέα μας ασχολούνταν μι σουβαρά κι δύσκουλα θέματα που χράζουν’ταν εμπειρία, σκέψ’ κι να βάλτ’ς του μυαλόσ’ να δλέψ’ για να τα λύσ’.
Οι θκιοί μας σαν Κουζιανίτις δεν σκέφτουνταν πολύ για να βρουν τ’ λύσ’.
Kάποια στιγμή κ’ ινώ έσουνα του φαΐ, γύρσα κι ρώτσα του Χαρσούλ’ του Γιλαδάρ’, «Χάρη έφιράτι τα μουσικά ιργαλεία;». Ναι Σάκη, τ’ άχου φουρτουμένα στου πόρτ’ μπαγάζ. Κι τι θα γίν’ τουν λέου, δεν θα τα βγάλτι να πάρ’ν ψίχα ανάσα ή τάβγαλέτι μούγκι για βόλτα. Ότι πει ου αρχηγός Σάκη, ιγώ είμι έτοιμος κι ακλουθώ. Ου αρχηγός ήταν ου Γιρουκώστας κι παρόλου που βαρακούει ψίχα, γύρ’σιν κι μείπιν, μι τόσ’ λάβα δεν μπουρί να γιν’ αυτό που θέλ’τ’ς. Μέχρι κ’ Χριστίνα είπιν «Αμα δουν τ’ άργανα θα κουπούν οι φουνές. Ιπικράτσιν του «ΟΧ» τ’ αρχηγού κι δεν είπαμι ούτι χουρίς τ’ άργανα, που του λέει πολύ παραδουσιακά ου Κώστας μας. Ξέρ’ς τι θα πει να έχ’ς τέσσιαρ’ς ώριμους κι καλούς καλλιτέχνις σ’ν παρέας κι να μην ανοίγ’ν τα στόμα τ’ς να πουν ούτι τουν παραδουσιακό «ΜΑΗ».
Τ’ν ώρα που έφυβγάμι απ’ του Κέντρου «ΑΓΝΑΝΤ» που είνι σπλαγιά απ’ του «ΜΙΤΟΧ» ανιβαίνουντας για του «ΠΑΛΙΟΥΓΡΑΤΣΑΝΟΥ» στου διξί του χέρ’, βρήκαμι του αγαπητό ζιβγάρ’, τουν Στέφου τουν Κουτούλα μι τ’ Βιβλινιά τ’ γυναίκατ’ Όλγα, πάντα ίβγινικιά κι γιλαστή, μι ν’ παρέα τ’ς κι είχαν ανέβ’ για καφέ κ’ απόλαφσαν τ’ν ουραία θέα, αφού μπρουστά έχ’ς όλου του Βιλβιντό κι τ’ Λίμν’ Πουλυφύτου.
Ιμείς αντίθιτα κατέβινάμι για πλατέα τ’ Βιλβιντού για καφέ στου μαγαζί που για τρεις ή τέσσερ’ς σιζόν κι μι δύσκουλου κιρό δούλιψιν ου Γιρουκώστας, για να θυμ’θεί κι να φέρ’ στου νουτ’ παλιές αναμνήσεις. Μιτά απού λίγου μπίκιν στου μαγαζί κι ου Στέφους ου Κουτούλας μι παρέα, κ’ έτσι ίπιαμι τουν καφέ όλ’ αντάμα. Κατά τ’ς ιξίμισ’ πήραμι ν’ απόφασ’ να γυρίσουμι στα σπίτια.
Όλ’ ήμασταν ιφχαριστημέν’ κι χαρούμιν’, αφού βρέθ’καμι η παλιά χαρούμιν’ παρέα μας, είπαμι άσουτα, κασμέριψιν ου ένας τουν άλλουν κι μείναμι σταθιροί σ’ν απόφασ’ του αρχηγού μας, να έχουμι τ’ άργανα μαζί μας κι να μην πούμι του «ΜΑΗ» ούτι μι του στόμα. Δεν εκφράζουμι κανένα παράπουνου απέναντί του γιατί ου Κώστας μας διασκιδάζ’ απού μουναχώσ’τ’ ιδώ κι μ’σο ιώνα. Τι να πούμι γι αυτόν τον χρυσό τον άνθρωπο.
Σάκης Παγκαρλιώτας
Απ’ τα Κατσ’καθ’κα
