Αντικρουόμενες ανακοινώσεις και ευρωπαϊκές παρεμβάσεις με αφορμή το σοβαρό περιστατικό
Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των πτήσεων και τη λειτουργία του συστήματος εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα εγείρει το ολικό μπλακάουτ στις συχνότητες επικοινωνίας του FIR Αθηνών που σημειώθηκε το πρωί της Κυριακής 4 Ιανουαρίου, προκαλώντας εκτεταμένες καθυστερήσεις πτήσεων και αναστάτωση σε αεροδρόμια της χώρας. Το περιστατικό κινητοποίησε τη Δικαιοσύνη, οδήγησε σε διοικητικές έρευνες και ανέδειξε εκ νέου τις διαχρονικές προειδοποιήσεις για την παλαιότητα και την επάρκεια των κρίσιμων συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας.
Την παρέμβαση της Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών προκάλεσε το σοβαρό αυτό συμβάν, με τον προϊστάμενό της Αριστείδης Κορέας να διατάσσει κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα. Τη διερεύνηση ανέλαβε το Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, προκειμένου να εξεταστεί εάν τελέστηκε το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και να εντοπιστεί η πηγή των παρεμβολών που επηρέασαν σχεδόν το σύνολο των συχνοτήτων του FIR Αθηνών.
Παράλληλα, Ένορκη Διοικητική Εξέταση διέταξε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Ο υπουργός Χρίστος Δήμας δήλωσε ότι με βάση τα έως τώρα στοιχεία δεν προκύπτει ένδειξη κυβερνοεπίθεσης, σημειώνοντας ότι στόχος της έρευνας είναι να αποσαφηνιστεί η γενεσιουργός αιτία του περιστατικού και να αποτραπεί η επανάληψή του. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί με παλαιά συστήματα, τα οποία, όπως ανέφερε, είναι μεν σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, αλλά στόχος είναι να αντικατασταθούν έως το 2028.
Αντικρουόμενες τοποθετήσεις καταγράφονται και σε επίπεδο εμπλεκόμενων φορέων. Ο ΟΤΕ, σε ανακοίνωσή του, διευκρίνισε ότι μετά την ολοκλήρωση όλων των ελέγχων επιβεβαιώθηκε πως τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει προς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είναι πλήρως λειτουργικά, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο τεχνικού προβλήματος από την πλευρά του. Τόνισε επίσης ότι δεν σχετίζεται με κανένα άλλο σύστημα της ΥΠΑ.
Από την πλευρά της, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ανακοίνωσε ότι το τεχνικό ζήτημα που παρουσιάστηκε ταυτόχρονα σε πολλαπλές συχνότητες υπό τη μορφή «θορύβου», και το οποίο επηρέασε τις επικοινωνίες εντός του FIR Αθηνών, αποκαταστάθηκε πλήρως το απόγευμα της ίδιας ημέρας. Σύμφωνα με την ΥΠΑ, οι συχνότητες και τα επιχειρησιακά συστήματα επανήλθαν σε πλήρη λειτουργία από τις 17:00, ανεστάλη η σχετική αγγελία ΝΟΤΑΜ και η ροή της εναέριας κυκλοφορίας επανήλθε στα κανονικά επίπεδα. Οι γενεσιουργές αιτίες του προβλήματος, το οποίο χαρακτηρίστηκε πρωτοφανές ως προς την έκταση και τη μορφή του, τελούν υπό ενδελεχή διερεύνηση, με τη συνδρομή της ΕΕΤΤ και σε συνεργασία με τον ΟΤΕ.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η τοποθέτηση της Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας, η οποία σε διαδοχικά δελτία Τύπου κάνει λόγο για ένα προαναγγελθέν συμβάν. Όπως υποστηρίζει, η ολική απώλεια συχνοτήτων δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά αποτέλεσμα χρόνιας αδράνειας, κακής διαχείρισης και καθυστερήσεων στην αντικατάσταση απαρχαιωμένων συστημάτων επικοινωνίας και επιτήρησης. Η ΕΕΕΚΕ υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια των πτήσεων διασφαλίστηκε χάρη στον επαγγελματισμό των ελεγκτών, οι οποίοι κλήθηκαν να διαχειριστούν μια εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση με εφεδρικά και χειροκίνητα μέσα.
Βαρύνουσα σημασία αποκτά και το γεγονός ότι ήδη από τις 15 Δεκεμβρίου 2025 η ΕΕΕΚΕ είχε προειδοποιήσει δημόσια για σοβαρά προβλήματα στην ΥΠΑ, με αφορμή την παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη εφαρμογή ευρωπαϊκών κανονισμών που αφορούν τις διαδικασίες προσέγγισης και την τεχνολογία αναγνώρισης αεροσκαφών. Στο ίδιο πλαίσιο, είχε επισημανθεί ότι οι καθυστερήσεις στην αναβάθμιση κρίσιμων συστημάτων καθιστούν αναπόφευκτα σοβαρά επιχειρησιακά συμβάντα.
Την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος ανέδειξε εκ νέου η Ευρωβουλευτής Έλενα Κουντουρά, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Όπως υπενθύμισε, έχει ήδη καταθέσει τρεις (ερώτηση 1, ερώτηση 2, ερώτηση 3) διαδοχικές ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Απρίλιο του 2024 έως τον Οκτώβριο του 2025, ζητώντας την άμεση συμμόρφωση της Ελλάδας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την αντικατάσταση των απαρχαιωμένων συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας. Οι παρεμβάσεις αυτές, σύμφωνα με την ίδια, δικαιώνονται από τις εξελίξεις, ενώ έχει προαναγγείλει νέα κατεπείγουσα κοινοβουλευτική ερώτηση μετά το πρόσφατο μπλακάουτ.
Από το «μπλακ άουτ» επηρεάστηκε, μερικώς, και η πτήση της Sky Express από Αθήνα προς Κοζάνη. Το σκέλος Αθήνα-Κοζάνη και Κοζάνη-Καστοριά έγινε κανονικά ενώ το σκέλος προς Αθήνα καθυστέρησε περίπου δύο ώρες. Το αεροσκάφος παρέμεινε στο αεροδρόμιο της Καστοριάς, μέχρι να δοθεί το «πράσινο φως» για την απογείωση, προκαλώντας καθυστέρηση και ταλαιπωρία στους επιβάτες.
Το περιστατικό στο FIR Αθηνών, οι έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη και οι δημόσιες αντιπαραθέσεις μεταξύ εμπλεκόμενων φορέων αναδεικνύουν ένα σύνθετο πρόβλημα που υπερβαίνει τη διαχείριση ενός τεχνικού συμβάντος. Αγγίζει την αξιοπιστία των υποδομών, τη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας και, τελικά, την εμπιστοσύνη επιβατών και αεροπορικών εταιρειών στη λειτουργία του ελληνικού εναέριου χώρου.
Σωκράτης Μουτίδης – www.xronos-kozanis.gr
