Της Ιωάννας Σουφλέρη, συντάκτριας θεμάτων υγείας στο «Βήμα»

Την εβδομάδα που πέρασε, δύο άρθρα, ένα από ολλανδούς επιστήμονες, το οποίο δημοσιεύτηκε διαδικτυακά στην επιθεώρηση «Science», και ένα από δανούς συναδέλφους τους, το οποίο επίσης ανέβηκε σε διαδικτυακή πλατφόρμα, κατέστησαν σαφές το πρόβλημα της μετάδοσης του SARS-CoV-2 από τα μινκ στον άνθρωπο. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι τα μινκ, τα οποία εκτρέφονται σε φάρμες για τη γούνα τους, μολύνθηκαν αρχικά από τους ανθρώπους, αλλά στη συνέχεια έγιναν τα ίδια η «πηγή» του ιού. Τη διαδρομή του ιού από τον άνθρωπο στα μινκ και πίσω διαπίστωσαν οι ερευνητές πραγματοποιώντας γενετική ανάλυση των γονιδιωμάτων στελεχών του ιού τα οποία απομόνωσαν τόσο από ζώα όσο και από εργαζομένους στις φάρμες.

Επί τη βάσει αυτών των ευρημάτων αλλά και της γνώσης ότι τα μινκ αποτελούν φυσικούς ξενιστές άλλων κορωνοϊών, η Δανία κατέληξε στη δραματική απόφαση θανάτωσης εκατομμυρίων ζώων και στην άρση της εκτροφής μινκ τουλάχιστον μέχρι το 2021.

Κομβικής σημασίας για τη λήψη της απόφασης αυτής υπήρξε το παρακάτω εύρημα: φιλοξενούμενα στα μινκ στελέχη του ιού βρέθηκαν να φέρουν τέσσερις μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη- ακίδα που χρησιμοποιεί ο ιός για να εισέρχεται στα ανθρώπινα κύτταρα. Καθώς τα εμβόλια που αναπτύσσονται ενάντια στον ιό καθοδηγούν το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα να παράγει αντισώματα ενάντια στη συγκεκριμένη πρωτεΐνη, η ευρεία διασπορά σε ανθρώπινους πληθυσμούς των στελεχών του ιού που φέρουν αυτές τις μεταλλάξεις θα μπορούσε να αχρηστεύσει τα εμβόλια!

Στη χώρα μας, η εκτροφή μινκ είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένη στη Δυτική Μακεδονία, περιοχή η οποία μάλιστα επλήγη πολύ νωρίς από τον SARS-CoV-2. Για την ακρίβεια, στις περίπου 90 φάρμες εκτρέφονται γύρω στο 1 εκατομμύριο ζώα. Αφήνοντας κατά μέρος τη συζήτηση για το αν θα πρέπει εν έτει 2020 να θυσιάζονται ζώα στον βωμό της μόδας και της πολυτέλειας, σημειώνουμε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει συστηματικός έλεγχος ούτε των εργαζομένων στις φάρμες ούτε των ζώων. Μόλις στα μέσα της εβδομάδας σήμανε συναγερμός καθώς εργαζόμενοι σε φάρμες βρέθηκαν θετικοί στον ιό.

Ας ελπίσουμε ότι το συμβάν θα γίνει αφορμή για να αρχίσει, έστω και καθυστερημένα, ο συστηματικός και επαναλαμβανόμενος σε τακτά χρονικά διαστήματα έλεγχος των ανθρώπων, καθώς και οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι στα ζώα. Οι έλεγχοι και η μελέτη των ιικών γονιδιωμάτων από τυχόν θετικά κρούσματα (ανθρώπινα και ζωικά) είναι απαραίτητοι για να ληφθούν περαιτέρω αποφάσεις.